قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

- هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن به مافوق خود به نحوی از انحاء اهانت نماید به حبس از یک ماه تا یک‌سال محکوم می‌شود.

- هریک از فرماندهان و مسئولین خارج از محدوده اختیارات فرماندهی و آئین‌نامه انضباطی به افراد تحت امر خود اهانت یا آن‌ها را تنبیه‌ نماید به حبس از یک تا شش‌ماه محکوم و هرگاه به موجب قوانین جزائی دیگر مستلزم حد یا قصاص یا دیه باشد به آن مجازات نیز محکوم می‌گردد.

- هر نظامی که برای فرار از کار یا انجام وظیفه یا تهدید فرمانده یا رئیس یا هر مافوق دیگر عمداً به خود صدمه وارد آورد یا به‌طور مکرر به‌ عدم توانائی جسمی یا روحی متعذر شود و بنا به گواهی پزشک نظامی تمارض او ثابت گردد یا در انجام خدمت بی‌علاقه باشد و این بی‌علاقگی و‌ سهل‌انگاری عملاً در موارد متعدد ظاهر شده باشد به ترتیب زیر محکوم می‌شود. ۱- هرگاه در مقابل دشمنان داخلی یا خارجی باشد در صورتی که عمل وی موجب افساد و اخلال در نظام و یا شکست جبهه اسلام گردد به‌ مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از دو تا ده‌سال. ۲- هرگاه در زمان جنگ باشد به حبس از یک تا پنج‌سال. ۳- در سایر موارد به حبس از سه‌ماه تا یک‌سال.

- هر نظامی در ارتباط با خدمت در مقابل مأموران مسلح حین انجام وظیفه آنان، به‌طور تجری مقاومت یا به آنان حمله نماید متمرد ‌محسوب و ترتیب زیر محکوم می‌شود. ۱- هرگاه تمرد با اسلحه صورت گرفته باشد به حبس از دو تا هشت‌سال. ۲- هرگاه تمرد بدون سلاح به عمل آید به حبس از شش‌ماه تا سه‌سال. تبصره- اگر متمرد در موقع تمرد مرتکب جرم دیگری هم شود به مجازات آن جرم نیز محکوم می‌شود. ‌

- هر نظامی در ارتباط با خدمت نسبت به مجروح یا بیماری که قدرت دفاع از خود را ندارد آزار روحی یا صدمه بدنی وارد نماید علاوه بر‌ قصاص یا دیه، حسب مورد چنانچه این اقدام در مناطق عملیاتی صورت گیرد به حبس از شش‌ماه تا سه‌سال و در غیرمناطق عملیاتی از سه‌ماه تا دو‌ سال محکوم می‌شود و چنانچه مورد از مصادیق قصاص یا دیه باشد علاوه بر مجازات فوق به مجازات قصاص یا دیه نیز محکوم خواهد شد. ‌

- هر نظامی در ارتباط با خدمت بر خلاف مقررات اموال مجروح یا بیمار یا مرده‌ای را تصاحب کند چنانچه این اقدام در مناطق عملیاتی‌ باشد به حبس از شش‌ماه تا دوسال و در غیر مناطق عملیاتی از سه‌ماه تا یک‌سال و در هر دو صورت به استرداد اموال مأخوذ محکوم خواهد شد.

- هر نظامی که با اظهار و اقدام خود به نحوی از انحاء موجبات بدبینی اشخاص را ‌نسبت به نیروهای مسلح فراهم سازد به حبس از دوماه تا یک‌سال محکوم می‌شود. فصل چهارم- فرار بخش اول- فرار در زمان صلح

- پرسنل ثابت نیروهای مسلح هرگاه در زمان صلح، بیش از پانزده روز غیبت متوالی داشته و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و‌ پس از دستگیری به حبس از یک تا سه‌سال یا تنزیل یک درجه یا رتبه یا محرومیت از ترفیع تا دوسال محکوم می‌شوند.

- پرسنل ثابت نیروهای مسلح که در مأموریت یا مرخصی یا مشغول گذراندن دوره آموزشی در داخل یا خارج از کشور هستند هرگاه پس از‌ خاتمه مأموریت یا مرخصی یا دوره آموزشی یا پس از احضار قبل از خاتمه آن به فاصله پانزده روز از تاریخ ابلاغ قانونی خود را به قسمت‌های مربوط در‌ داخل و یا سفارتخانه‌ها و یا کنسولگری‌ها و یا نمایندگان مجاز دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج معرفی ننمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری‌ محسوب و مشمول ماده (۳۸) خواهند بود.

- اعضاء غیرثابت نیروهای مسلح اعم از وظیفه، پیمانی و غیره که در زمان صلح مدت غیبت آنان از پانزده روز متوالی تجاوز نماید و عذر‌ موجهی نداشته باشند فراری محسوب و پس از دستگیری به حبس از شش‌ماه تا دوسال و یا اضافه خدمت تا یک‌سال محکوم می‌شوند.

- فراریان مشمول مواد فوق در صورتی که شخصاً خود را معرفی نمایند به ترتیب زیر با آنان رفتار خواهد شد: ۱- هرگاه در زمان صلح باشد حسب مورد از دوماه تا یک‌سال حبس محکوم می‌شوند. ۲- هرگاه در زمان جنگ یا بسیج یا هنگامی که یگان مربوط در آماده‌باش رزمی است، باشد و حداکثر ظرف مدت سه‌ماه از تاریخ شروع جنگ یا‌ بسیج یا اعلام آماده‌باش خود را معرفی نمایند از تعقیب و کیفر معاف خواهند بود. ۳- هرگاه معرفی پس از مدت مذکور باشد حکم فرار در زمان جنگ را خواهد داشت ‌.

- نظامیان وظیفه دوره ذخیره و احتیاط که در زمان صلح برای تجدید یا تکمیل دوره آموزشی یا بسیج همگانی یا خدمت دوره احتیاط و‌ ذخیره فرا خوانده شوند و به فاصله پانزده روز از تاریخ احضار بدون عذر موجهی خود را معرفی ننمایند فراری محسوب و حسب مورد به مجازات‌های‌ مقرر در این بخش محکوم خواهند شد. ‌ بخش دوم- فرار در زمان جنگ و درگیری‌های مسلحانه

- پرسنل ثابت نیروهای مسلح هرگاه در زمان جنگ بیش از پنج روز متوالی غیبت نموده عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به‌ حبس از دو تا هشت‌سال محکوم می‌شوند و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غیبت فراری محسوب و چنانچه فرار آنان موجب شکست جبهه یا وارد‌ شدن تلفات جانی به نیروهای خودی شوند در حکم محارب است و در غیر این صورت به حبس از سه تا پانزده‌سال و یا تنزیل تا دو درجه و یا مرادف‌ آن از رتبه و گروه محکوم می‌شوند.

- اعضای غیرثابت نیروهای مسلح اعم از وظیفه یا پیمانی و غیره هرگاه در زمان جنگ بیش از پنج روز متوالی بدون عذر موجه غیبت‌ نموده و فراری محسوب و به حبس از یک تا پنج‌سال محکوم می‌شوند و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غیبت فراری محسوب و چنانچه فرار آنان‌ موجب شکست جبهه یا وارد شدن تلفات جانی به نیروهای خودی شود در حکم محارب است و در غیر این صورت به حبس از دو تا ده‌سال محکوم‌ می‌شوند. تبصره- منظور از جبهه مندرج در قانون منطقه‌ایست که یگانی درگیری مستقیم و سریع رزمی داشته و یا مأموریت آن را دریافت کرده باشد.

- هر نظامی که در جریان عملیات علیه عوامل خرابکار، ضد انقلاب، اشرار، و قاچاقچیان مسلح از محل مأموریت و یا منطقه درگیری فرار‌ نمایند حسب مورد مشمول مجازات‌های مقرر در این بخش قرار خواهد گرفت. ‌

- نظامیانی که در زمان جنگ در مأموریت یا مرخصی هستند یا مشغول گذراندن دوره آموزشی در داخل یا خارج از کشور می‌باشند هرگاه‌ پس از خاتمه مأموریت یا مرخصی یا دوره آموزشی یا پس از احضار قبل از خاتمه آن به فاصله پنج روز از تاریخ ابلاغ قانونی خود را به قسمت های مربوط‌ در داخل، یا سفارتخانه‌ها یا کنسولگری‌ها یا نمایندگان مجاز دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج معرفی ننمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری ‌محسوب می‌شوند و حسب مورد مشمول مواد (۴۳ و ۴۴) این قانون، خواهند بود.

- هر نظامی که در زمان بسیج یا هنگامی که یگان مربوط در مأموریت آماده ‌باش رزمی است مرتکب فرار شود حسب مورد مشمول مواد (۴۳) و (۴۴) و (۴۵) این قانون، خواهد بود. ‌

- فراریان مشمول مواد ۴۳ تا ۴۷ این قانون در صورتی که قبل از خاتمه جنگ شخصاً خود را معرفی نمایند از کیفیات مخففه برخوردار‌ خواهند بود.

- افراد وظیفه دوره ذخیره و احتیاط که در زمان جنگ احضار شده و به فاصله پنج روز از تاریخ احضار بدون عذر موجهی خود را معرفی‌ ننمایند فراری محسوب و حسب مورد به مجازات مقرر در این قانون محکوم خواهند شد. بخش سوم- مقررات مشترک ‌

- هر نظامی که با سلاح گرم یا وسیله موتوری یا هواپیما یا کشتی یا وسایل دیگر مورد استفاده نیروهای مسلح، فرار نماید علاوه بر رد عین‌ یا مثل یا قیمت و جبران خسارت وارده ناشی از ایجاد نقص یا استفاده غیرمجاز، چنانچه عمل او ضربه مؤثر به وضعیت نیروهای مسلح وارد آورد به‌ مجازات محارب و مفسد فی‌الارض محکوم می‌شود در غیر این صورت حسب مورد تا یک‌ونیم برابر مجازات مقرر در این قانون محکوم می‌گردد. ‌

- هر نظامی که به طرف دشمن فرار نماید و فرار او موجب تقویت دشمن شود محارب محسوب و به مجازات محارب محکوم می‌گردد و‌ در غیر این صورت به حبس از پنج تا پانزده‌سال محکوم می‌شود.

- فراری که با تبانی بیش از دو نفر باشد فرار با توطئه محسوب می‌گردد و چنانچه عنوان محاربه و افساد بر اقدام آنان صادق باشد به‌مجازات محارب و مفسد محکوم و در غیر این صورت تا یک‌ونیم برابر حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شوند.

- ترغیب به فرار یا تسهیل موجبات فرار یا اخفای نظامیان با علم به فراری بودن آنان معاونت در جرم محسوب و چنانچه عمل مرتکب‌ موجب افساد و اخلال در نظام و یا شکست جبهه اسلام گردد در حکم محارب و در غیر این صورت به مجازات حبس از سه‌ماه تا سه‌سال و یا جزای‌ نقدی از پانصدهزار ریال تا پنج‌میلیون ریال محکوم می‌شود.

- محصلان مراکز آموزشی نیروهای مسلح از لحاظ کیفر جرائم مندرج در این قانون تابع مقررات مربوط به کادر ثابت می‌باشند.

- منظور از عذر موجه مندرج در این قانون اموریست از قبیل. ۱- بیماری مانع از حضور. ۲- فوت همسر، پدر، مادر ، برادر، خواهر و اولاد یا بیماری سخت یکی از آنان. ۳- ابتلاء به حوادث بزرگ مانند حریق، سیل و زلزله. ۴- در توقیف یا حبس بودن.

- متخصصان مجرب و افرادی که از بورسیه نیروهای مسلح جهت طی دوره آموزشی عالی پزشکی، مهندسی و غیره استفاده کرده‌اند هرگاه ‌بدون عذر موجه مرتکب بیش از (۶) ماه فرار از خدمت گردند علاوه بر مجازات مندرج در این قانون به پرداخت هزینه‌های مربوط و محرومیت از‌ اشتغال به آن حرفه در خارج از نیروهای مسلح بمدت (۵) تا (۱۰) سال محکوم خواهند شد و به هر صورت اخراج آنان از نیروهای مسلح منوط به‌ حکم دادگاه و یا رأی کمیسیون‌های مربوطه پیش‌بینی شده در قوانین نیروهای مسلح می‌باشد. ‌ فصل پنجم- گزارش خلاف واقع

- هر نظامی به مناسبت انجام وظیفه عمداً گزارشی بر خلاف حقیقت به فرماندهان یا دیگر مقامات مسئول تقدیم نماید یا حقایق را کتمان‌ کند یا گزارشی با تغییر ماهیت یا به‌طور ناقص ارائه دهد به ترتیب زیر محکوم می‌شود. ۱- اگر گزارش خلاف یا کتمان حقیقت موجب شکست جبهه یا تلفات جانی گردد در حکم محارب است. ۲- اگر موضوع گزارش مربوط به امور جنگی یا مسائل امنیت داخلی یا خارجی باشد به حبس از سه الی هشت‌سال. ۳- در سایر موارد به حبس از سه‌ماه الی یک‌سال. تبصره ۱- عدم گزارش جرائم ارتکابی توسط مسئولین مربوط به مقامات صالحه مشمول این ماده می‌باشد. تبصره ۲- چنانچه اعمال مذکور موجب خسارات مالی گردد علاوه بر مجازات فوق به جبران خسارات وارده نیز محکوم خواهد شد. فصل ششم- تقلب و دسیسه در امور نظام وظیفه

- هر نظامی که در ارتباط با انجام وظیفه خود موجبات معافیت یا اعزام مشمولی را به خدمت وظیفه عمومی به ناحق فراهم سازد و یا‌ سبب شود نام کسی که مشمول قانون خدمت وظیفه عمومی هست در لیست مشمولان ذکر نگردد، چنانچه اعمال مذکور به موجب قوانین دیگر‌ مستلزم مجازات شدیدتری نباشد به حبس از شش‌ماه تا سه‌سال و انفصال موقت از خدمت از شش‌ماه تا یک‌سال برای مرحله اول و اخراج از خدمت‌در نیروهای مسلح برای مرحله دوم محکوم می‌شود. تبصره- در صورتی که مرتکب از پزشکان یا متخصصان شاغل در نیروهای مسلح باشد طبق ماده (۵۶) عمل خواهد شد.

- هر کس برای معافیت از خدمت نظام و یا تهدید فرمانده یا رئیس و یا دیگر افراد مافوق عمداً به نحوی به خود صدمه وارد کند که مستلزم‌ معافیت از خدمت باشد، علاوه بر انجام خدمت مقرر به حبس از شش‌ماه تا سه‌سال محکوم می‌شود. فصل هفتم- فروش و حیف و میل و رهن گذاشتن اشیاء نظامی ‌

- هر نظامی که اسلحه و یا اجزای آن یا مهمات یا مواد منفجره یا محترقه متعلق به دولت را که برای خدمت به او سپرده شده‌است، بفروشد‌ در صورت موجود بودن مال به رد عین و در غیر این صورت حسب مورد به پرداخت مثل یا قیمت و یا جبران خسارت وارده و پرداخت اجرت‌المثل و‌ حبس از سه تا ده‌سال محکوم می‌شود و اگر عمل وی موجب افساد و اخلال در نظام و یا شکست جبهه اسلام گردد محارب محسوب می‌شود. ‌