ـ فرمانداری ها و بخشداری ها مکلفند با استفاده از امکانات محلی، مکانهای مناسبی را برای الصاق و یا ارائه آثار تبلیغاتی نامزدها تعیین کنند.
تبصره ـ نصب تبلیغات صرفاً در مکانهای مشخصشده توسط فرمانداری ها و بخشداری ها (اعم از امکانات دستگاه های اجرایی، شهرداری ها و دهیاری ها) مجاز است و هیئت استانی بررسی تبلیغات ناظر بر این مسأله است.
ـ کلیه نهادها و دستگاههای اجرایی از جمله سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و شهرداریها و دهیاریهای سراسر کشور مکلفند یک ماه قبل از شروع دوره مجاز فعالیت تبلیغات انتخاباتی نامزدها (موضوع ماده (۷۰) قانون)، فهرست و مشخصات کامل امکانات و تسهیلات و برنامه زمانبندی ارائه آنها و همچنین هزینه استفاده از آنها را نزد هیئت استانی بررسی تبلیغات مربوط ارسال نمایند.
تبصره۱ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و زیرمجموعههای استانی و شهرستانی آن میتوانند بستر استفاده نامزدها از شبکههای رادیویی، تلویزیونی و مجازی متعلق به خود را در قالبهای مختلف اعم از زیرنویس، برنامههای تلویزیونی، برنامههای رادیویی، رادیو نما، بسترهای مجازی و غیره، با رعایت اصل برابری فرصت تبلیغاتی و عدالت انتخاباتی فراهم نمایند و برنامه زمانبندی آن را در اختیار هیئت استانی بررسی تبلیغات قرار دهند.
تبصره۲ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است حداقل یک ماه پیش از آغاز تبلیغات انتخاباتی، ضوابط فنی و محتوایی تولید و پخش آثار و تبلیغات انتخاباتی با استفاده از آن سازمان را از طریق هیئت استانی بررسی تبلیغات در اختیار نامزدها و مراجع ذیربط قرار دهد. ضوابط فنی و محتوایی باید به تأیید هیئت اجرایی مرکزی برسد. نظارت بر حسن اجرای ضوابط قانونی مربوط بر عهده سازمان یادشده است.
تبصره۳ـ شهرداریها و دهیاریهای سراسر کشور (در صورت امکان) مکلفند نسبت به ارائه امکانات خود شامل سالنهای سینما، تئاتر، پردیسها، فرهنگسراها و نظایر آن و همچنین جایگاههای نصب اقلام تبلیغاتی نامزدها با رعایت مساوات و عدالت انتخاباتی زیرنظر هیئت استانی بررسی تبلیغات از طریق هیئتهای اجرایی شهرستان اقدام کنند.
تبصره۴ـ استفاده از امکانات و تسهیلات از سوی نامزدها منوط به امکان رعایت برابری و عدالت انتخاباتی در بهرهبرداری از این موارد به تشخیص هیئت استانی بررسی تبلیغات میباشد.
تبصره۵ ـ استفاده از امکانات و تسهیلات با لحاظ مقررات طبقهبندی امنیتی در موارد مرتبط نظیر استفاده از درگاهها و سکوهای فضای مجازی دستگاه ها، انجام خواهد شد.
ـ هیئتهای استانی بررسی تبلیغات مکلفند حداقل سه هفته قبل از آغاز دوره مجاز فعالیت تبلیغات انتخاباتی با رعایت اصل برابری فرصت تبلیغاتی و عدالت انتخاباتی، فهرست نهایی امکانات و تسهیلات به همراه برنامه زمانبندی، هزینه استفاده از آنها و نحوه مراجعه نامزدها به تفکیک هر حوزه انتخابیه را تهیه کرده و آن را به فرمانداریهای حوزههای انتخابیه اعلام نمایند تا مطابق ترتیبات ماده (۶۳) این آییننامه تا دو هفته قبل از شروع تبلیغات به اطلاع نامزدها برسد.
ـ فرمانداران و بخشداران حوزههای انتخابیه تا دو هفته قبل از آغاز فرآیند تبلیغات انتخاباتی، با دعوت از هیئت نظارت مربوط، نامزدها یا نمایندگان قانونی یا رؤسای ستاد انتخاباتی آنها، امکانات مجاز تبلیغی نهادها و دستگاههای اجرایی و برنامه زمانبندی استفاده از آنها را ارائه و معرفی میکنند.
ـ نهادها و دستگاههای اجرایی پس از دریافت فهرست نهایی امکانات، تسهیلات و برنامه زمانبندی، مکلفند در دوره مجاز فعالیت تبلیغات انتخاباتی برابر برنامه زمانبندی، امکانات و تسهیلات مزبور را در اختیار نامزدهای انتخاباتی قرار دهند. در صورت استنکاف، مراتب به صورت مستند به هیئتهای رسیدگی به تخلفات اداری مربوط اعلام میشود.
تبصره۱ـ در صورت درخواست دریافت هزینه از سوی نهاد و دستگاه ارائه کننده امکانات و خدمات، تعیین و اعلام میزان هزینههای تمامشده خدمات از سوی نهاد و دستگاه و همچنین زمان استفاده از امکانات مذکور صرفاً بر عهده هیئت استانی بررسی تبلیغات است و نهادها و دستگاههای اجرایی و نامزدها مکلف به رعایت آن هستند.
تبصره۲ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران میتواند در چهارچوب امکانات در حوزه زیرساختهای تولید این سازمان (از قبیل تجهیزات تصویربرداری، صدابرداری و استودیو)، به صورت مساوی به همه نامزدها در تولید محتوا کمک کند. این امر با نظارت و مطابق با برنامه زمانبندی هیئت استانی بررسی تبلیغات انجام میشود.
ـ هیئت اجرایی مرکزی انتخابات و هیئت استانی بررسی تبلیغات، مسئول نظارت بر حسن اجرای مفاد ماده (۷۴) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی و احکام مربوط به اجرای ماده مذکور در این آییننامه، به ترتیب در سطوح ملی و استانی میباشند.
تبصره۱ـ مسئولیت اجرای احکام یادشده برعهده بالاترین مقام هر نهاد و دستگاه اجرایی در استان است. عدم همکاری نهادها و دستگاههای اجرایی مشمول، با نامزدهای انتخابات و عدم رعایت برنامه زمانبندی توسط آن نهادها و دستگاهها، تخلف محسوب شده و در این صورت نامزدها میتوانند شکایت خود را به هیئت استانی بررسی تبلیغات اعلام کنند. هیئت استانی بررسی تبلیغات موظف است ظرف (۲۴) ساعت از زمان دریافت شکایت به آن رسیدگی و نتیجه را به نامزد و نهاد و دستگاه اجرایی مورد نظر اعلام کند.
تبصره۲ـ نامزدهای انتخابات در صورت اعتراض به عملکرد هیئت استانی بررسی تبلیغات می توانند شکایت خود را به هیئت اجرایی مرکزی انتخابات اعلام کنند. این هیئت مکلف است ظرف (۲۴) ساعت به آن شکایت رسیدگی و نتیجه را جهت اقدامات بعدی به هیئت استانی بررسی تبلیغات و نامزد اعلام کند.
تبصره۳ـ تخطی از شرایط و موارد مجاز استفاده از امکانات و تسهیلات نهادها و دستگاههای اجرایی جرم محسوب شده و مرتکب (اعم از کارکنان، نامزدها و یا هر شخص دیگری) به مجازات جرم سوءاستفاده از اموال و امکانات دولتی محکوم میشود.
ـ فرمانداران و بخشداران موظفند از طریق فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا)، شهرداری، دهیاری و سایر مراجع محلی نسبت به امحای آثار تبلیغاتی که در محلهای ممنوع نصب شدهاند، اقدام نمایند.
ـ بلافاصله پس از انتخاب معتمدان اصلی و علی البدل و تشکیل هیئت اجرایی، هیئت های اجرایی حوزه های فرعی موظفند در اجرای ماده (۴۴) قانون به منظور تعیین تعداد و محـل استـقرار شعب اخذ رأی تشکیل جلسه داده و مراتب را صورتجلسه نمایند. فرماندار یا بخشدار حـوزه فـرعی پس از ثبت اطلاعات و موقعیت جغرافیایی شعب در سامانه، صورتجلسه یادشده را به فـرماندار مـرکـز حوزه انتخابیه ارسال میدارد.
هیئت های اجرایی میبایست حتیالمقدور مکانهایی را که دارای پوشش مخابراتی است به عنوان مکان شعبه انتخاب نمایند.
ـ هیئت های اجرایی فرعی به استناد ماده (۵۲) قانون می توانند برای مناطق صعبالعبور، کوهستانی و مسافتهای دور و نقاطی که تأسیس شعب ثابت اخذ رأی مقدور نیست، با اطلاع هیئت نظارت و تصویب هیئت اجرایی مرکز حوزه، شعب اخذ رأی سیار در نظر بگیرند.
تبصره۱ـ هیئت اجرایی مربوط، به جز شرایطی نظیر بحران، اضطرار و موارد امنیتی (به تشخیص هیئتهای اجرایی و نظارت مربوطه)، باید مسیر تردد شعب اخذ رأی سیار (اعم از بیمارستانها، پادگانها، روستاها و …) را تعیین نماید و اعضای شعب، حق خروج از مسیر تعیین شده را ندارند.
تبصره۲ـ مسیر حرکت شعب اخذ رأی در صورتجلسه نتایج آرای شعبه در پایان اخذ رأی توسط نماینده هیئت نظارت قید و تأیید می گردد.
تبصره۳ـ شعب اخذ رأی سیار جهت شمارش و تنظیم صورتجلسه آرای صندوق پس از انقضای مهلت اخذ رأی باید به محل فرمانداری یا بخشداری (حسب مورد) یا مکانی که از قبل توسط فرمانداری یا بخشداری تعیین گردیده است، مراجعه نمایند.
ـ هیئت های اجرایی مراکز حوزه های انتخابیه موظفند پس از دریافت صورتجلسات تعیین شعب اخـذ رأی حـوزه های فـرعی ضمن بررسی و تصویـب آنها، شعب اخذ رأی مرکز حوزه انتخابیه را نیز تعیین و مراتب را صورتجلسه و در سامانه ثبت نمایند.
تبصره۱ـ استقرار شعب اخذ رأی در محل ابنیه تاریخی، ممنوع می باشد.
تبصره۲ـ تعیین تعداد و محل استقرار شعب اخذ رأی مرحله دوم انتخابات، به تشخیص هیئت اجرایی و نظارت مربوط می باشد.
ـ فرمانداران مراکـز حـوزه های انتخابیه به محض تنظیم صورتجلسه تعیین شعب اخذ رأی از سوی هیئت اجرایی مرکز حوزه انتخابیه، نسبت به انتشار آگهی انتخابات به ترتیبی اقدام مینمایند که موعد مقرر در ماده (۴۶) قانون دقیقاً رعایت شده و (۹) روز قبل از روز اخذ رأی، آگهی انتخابات در سراسر حوزه انتخابیه منتشر شده باشد.
تـبصره ـ فرمانداران تهران و اصفهان به عنوان فرمانداران مراکز حوزه های انتخابیه اقلیت های دینی می توانند وظیـفه انـتشار آگهی انـتخابات را به فرمانداران و بخشداران حوزه های فرعی اقلیت های دینی محول نمایند.
ـ فرمانداران و بخشداران برای الصاق آگهی انتخابـات در معابر عمومی و گذرگاه ها در سراسر حوزه انتخابیه با استفاده از امکانات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا)، شهرداری ها و دهیاری ها و سایر منابع محلی اقدام خواهند نمود.
تبصره ـ فرمانداران و بخشداران جهت اطلاعرسانی آگهی انتخابات در فضای مجازی میتوانند از امکانات دستگاه های مذکور در ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری استفاده نمایند.
ـ فرمانداران مراکز حوزه های انتخابیه موظفند در اجرای ماده (۴۷) قـانـون نسـخـه ای از آگهی های منتشرشـده را از طریق سامانه بـه سـتاد انتـخابـات کشور ارسـال دارنـد. ستاد انتخابات کـشور یک نسخه از این آگهی ها را به هـیئت مـرکزی نظارت بر انتخابات ارسال می کند.
ـ هیئت های اجرایی مراکز حوزه های انتخابیه و حوزه های فرعی موظفند در اجرای ماده (۴۸) قانون با مدنظر قرار دادن شرایط مندرج در ماده (۴۱) قانون نسبت به تنظیم صورتجلسه تعیین (۳) تا (۵) نفر عضو برای هر شعبه اخذ رأی و در شعب پرتراکم (۷) تا (۹) نفر اقدام و مشخصات ایشان را در سامانه ثبت نمایند. در تهران میتوان حداکثر تا (۱۱) نفر را به عنوان عضو شعبه تعیین کرد.
ـ فرمانداران و بخشداران موظفند با توجه به صورتجلسه هیئت اجرایی مبنی بر تعیین اعضای شعب اخذ رأی نسبت به صـدور ابلاغ آنان اقدام و از ایشان یا نماینده فرماندار برای تحویل گرفتن صندوق و ملزومات شعب اخذ رأی و تجهیزات الکترونیکی دعوت به عمل آورده و مراتب را صورتجلسه نمایند.
ـ فرمانداران و بخشداران پس از دعوت و حضور اعضای شعب اخذ رأی در جلسه توجیهی، ضمن ارائه آموزش های لازم نسبت به فرایند برگزاری انتخابات در شعبه، ترتیبی اتخاذ خواهند نمود که یک روز قبل از روز اخذ رأی، اعضای شعب اخذ رأی در محل شعب حاضر و بـا انتـخاب هـیئت ریـیسـه، مـحل شـعـبه را آمـاده برای اخذ رأی نمایند.
ـ فرمانداران و بخشداران موظفند با اطلاع هیئت نظارت به گونهای برنامهریزی نمایند که در مناطق دورافتاده و صعبالعبور حتیالامکان یک روز قبل از روز اخذ رأی، تعرفه و برگ های رأی و مهر انتخابات و سایر وسایل و لوازم انتخاباتی و تجهیزات الکترونیکی در اختیار اعضای شعبه قرار گیرد. تحویل موارد فوق به اعضای شعب اخذ رأی در شهرها باید در همان روز اخذ رأی و چند ساعت قبل از آغاز رأیگیری انجام شود.
ـ فرمانداران مراکز حوزه های انتخابیه موظفند در اجرای ماده (۴۹) قانون نسبت به تعیین و صدور حکم نماینده خود اقدام و مشخصات آنان را در سامانه ثبت نمایند.
تبصره۱ـ فرماندار مرکز حوزه انتخابیه می تواند اختیار تعیین نماینده را به فرماندار یا بخشدار حوزه های فرعی تفویض نماید.
تبصره۲ـ فرمانداران و بخشداران موظفند حداقل (۵) روز قبل از روز اخذ رأی، وظایف نمایندگان را به نحو مقتضی به نامبردگان یادآوری کنند و آموزشهای لازم را به آنان بدهند.
تبصره۳ـ فـرمانداران و بخشداران برای تعیین نماینده خود در شعب اخذ رأی، حتی الامکان از کارمندان فرمانداری یا بخشداری و یا سایر ادارات دولتی استفاده خواهند کرد.
تبصره۴ـ پس از تعیین و معرفی کتبی ناظر یا ناظران برای هر یک از شعب اخذ رأی حوزه انتخابیه از طرف هیئت نظارت مرکز حوزه انتخابیه، فرمانداران و بخشداران نسبت به اعزام آنان به محل شعبه اخذ رأی اقدام می نمایند.
ـ فـرمـانـداران و بخـشداران مـوظفنـد بـرای حفاظت شعب اخذ رأی با همکاری فرماندهی انتظامی (فراجا)، به تعداد لازم از مأموران انتخاب و ضمن صدور ابلاغ نامبردگان، آنان را در معیت اعضای شعبه و نماینده فرماندار یا بخشدار به محل اعزام نمایند.
تبصره ـ فرماندهی انتظامی (فراجا) می تواند در صورت نیاز با تصویب شورای تأمین ذیربط از نیروهای نظامی نیز برای حفاظت از شعب اخذ رأی استفاده نماید.
ـ نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی با لحاظ ماده (۶۸) قانون، می توانند نماینده یا نمایندگان خود را جهت حضور در شعب اخذ رأی با ارائه فهرست مشخصات سجلی و یک قطعه عکس (۴*۳) به هیئت نظارت مرکز حوزه انتخابیه معرفی نمایند. هیئت های مزبور موظفند ضمن صدور کارت ورود به شعبه برای نمایندگان نامزدها، لیست اسامی آنان را حداکثر تا (۲۴) ساعت قبل از اخذ رأی به هیئت های اجرایی مربوطه ارسال نمایند.
تبصره۱ـ نماینده نامزد در شعبه اخذ رأی حداقل پنج روز قبل از شروع اخذ رأی باید معرفی گردد.
تبصره۲ـ تأمین نیازهای نماینده نامزد در روز اخذ رأی بر عهدهی نامزد مربوط است.
تبصره۳ـ کارت نمایندگان نامزدها حداکثر (۲۴) ساعت قبل از اخذ رأی باید تحویل نامزد یا نماینده قانونی وی گردد.
ـ نمایندگان نامزدها می توانند مستند به تبصره (۲) ماده (۶۸) قانون، بدون دخالت در انجام وظایف سایر مسئولان شعبه، قبل از مهروموم (پلمب) صندوق تا پایان زمان اخذ رأی، شمارش آراء و تنظیم صورتجلسه در شعبه حضور داشته باشند.
تبصره ـ نمایندگان نامزدها در صورت مشاهده تخلف شخصاً یا از طریق نامزد مربوط باید مراتب را به صورت کتبی به نماینده فرماندار یا بخشدار و یا ناظر شعبه و یا هیئت های اجرایی و نظارت اعلام نمایند.
ـ پیش از شروع برنامه اخذ رأی و قراِئت آراء، اقدامات زیر انجام می پذیرد:
۱ـ هر گونه نماد، آگهی و آثار تبلیغاتی باید قبل از شروع اخذ رأی، از محل شعبه ثبت نام و اخذ رأی و محیط پیرامون آن امحاء گردد و در طول ساعات رأیگیری نیز این موارد در محل یا پیرامون شعبه نصب نشود. مسئولیت این امر برعهده رییس شعبه با همکاری اعضای شعبه و عوامل انتظامی شعبه است. سپس اسامی هیئت رییسه، ناظران، نماینده فرماندار، بازرس وزارت کشور (در صورت حضور) در صدر کاربرگ (فرم) صورتجلسه نتیجه اخذ رأی شعبه ثبت می شود و حاضران آن را امضا میکنند. مشخصات افراد مذکور در سامانه نیز تکمیل می شود.
۲ـ آگهی اسامی نامزدها بررسی شده و در صورت لزوم ، تغییرات احتمالی با هماهنگی رؤسای هیئت های اجرایی و نظارت مربوط، در صورتجلسه و سامانه ثبت می شود.
۳ـ صندوق اخذ رأی، باید در حضور نماینده هیئت نظارت و نماینده فرماندار یا بـخشـدار و بـازرس وزارت کـشور (در صورت حضور) باز شود و پس از حصول اطمینان از
خالی بودن صندوق، آن را با بستهای انتخاباتی مخصوص اجرایی و نظارت (با همکاری ناظران) در محل های مشخص مهروموم (پلمب) نموده و نماینده هیئت نظارت موضوع را در صورتجلسه گواهی نماید.
تبصره۱ـ در صورت برگزاری انتخابات الکترونیکی، اعضای شعب اخذ رأی مراحل زیر را به ترتیب انجام می دهند:
۱ـ راهاندازی دستگاه احراز هویت و صندوق اخذ رأی الکترونیکی از سوی مجری و ناظر شعبه.
۲ـ بازبینی (کنترل) اطلاعات اعضای شعب و ثبت و ویرایش اطلاعات (در صورت نیاز) در دستگاه احراز هویت.
۳ـ ثبت شماره بستهای انتخاباتی مهروموم (پلمب) جهت تنظیم صورتجلسه در دستگاه احراز هویت.
۴ـ تنظیم مرحله اول صورتجلسه شروع اخذ رأی و امضای الکترونیکی آن توسط نماینده فرماندار و نماینده هیئت نظارت.
۵ ـ حذف و اضافه نمودن نامزدها با رعایت بند (۲) این ماده. (اصلاحیه ۱۴۰۲/۹/۱۱)
۶ ـ مهروموم (پلمب) دستگاه احراز هویت و صندوق اخذ رأی الکترونیکی از سوی مجری و ناظر شعبه.
۷ـ راهاندازی صندوق اخذ رأی الکترونیکی.
تبصره۲ـ بر اساس تبصره (۸) ماده (۱۰) قانون، در انتخابات الکترونیکی، مجریان و ناظران برای تأیید ارسال دادهها اعم از صورتجلسات، مکاتبات و سایر موارد مشابه ملزم به استفاده از امضای الکترونیکی می باشند.
تبصره۳ـ فرآیند ثبت مشخصات رأی دهندگان در شعب اخذ رأی و احراز هویت آنان در کلیه حوزه های انتخابیه سراسر کشور الکترونیکی خواهد بود.
ـ برنامه اخذ رأی و قرائت آراء در شش مرحله به شرح زیر انجام می پذیرد:
۱ـ مرحله مراجعه رأی دهندگان.
۲ـ مرحله بازبینی (کنترل).
۳ـ مرحله ثبت نام (ثبت مشخصات رأی دهنده)؛
۴ـ مرحله اخذ رأی.
۵ ـ مرحله قرائت و شمارش آراء.
۶ ـ مرحله تنظیم و تکمیل صورتجلسه.
ـ برای انجام مرحله اول (مراجعه رأی دهندگان)، حتیالامکان محل اخذ رأی در محوطه و مکانی استقرار مییابد که دارای یک درب برای ورود و یک درب برای خروج رأی دهندگان باشد.
ـ برای انجام مرحله دوم بازبینی (کنترل)، نمـاینـده فرماندار یا بخشدار یا رئیس شعبه یا هر یک از منشی های شعبه اخذ رأی با اخذ شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه، گواهینامه رانندگی یا کارت نظام وظیفه مراجعه کننده، موارد زیر را مورد توجه قرار می دهند:
۱ـ در حوزه های انتخابی های که انتخابات به صورت کاملاً برون خط (آفلاین) برگزار می گردد شناسنامه به مهر انتخابات جاری مجلس شورای اسلامی ممهور نشده باشد.
۲ـ احراز هویت به نحوی که شناسنامه، کارت ملی،گذرنامه، گواهینامه رانندگی یا کارت نظام وظیفه ارائهشده، متـعلق بـه شخـص مـراجعـهکننـده بوده و صاحب آن در روز اخذ رأی (۱۸) سال تمام داشته باشد.
۳ـ بر اساس تبصره (۴) ماده (۱۱) قانون، ملاک اخذ رأی از رأی دهندگان، احراز عدم ثبت شماره ملی رأی دهنده در دستگاه احراز هویت است.
ـ نحوه اجرای مرحله سوم (ثبت مشخصات رأی دهنده) به شرح زیر است:
۱ـ شیوه دستی: پس از انجام بازبینی (کنترل) و حصول اطمینان از اینکه شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه، گواهینامه رانندگی یا کارت نظام وظیفه متعلق به مراجعه کننده است، نسبت به استعلام از سامانه (دریافت شناسه (کد) استعلام) و تطبیق مشخصات و اطلاعات رأی دهنده با مندرجات مدرک شناسایی وی اقدام و یک نفر از منشیها بر اساس مندرجات مدرک هویتی، مشخصات و اطلاعات رأی دهنده و شناسه (کد) استعلام از سامانه را روی برگ تعرفه ثبت نموده و آن را بـا قید تـاریخ، با مهر انتخابات مجلس شورای اسلامی ممهور و امضا مینماید.
۲ـ شیوه الکترونیکی: پس از انجام بازبینی (کنترل) و حصول اطمینان از اینکه شناسنامه، کارت ملی، گذرنامه، گواهینامه رانندگی یا کارت نظام وظیفه متعلق به مراجعه کننده است، نسبت به استعلام از سامانه (دریافت شناسه (کد) استعلام) و تطبیق مشخصات و اطلاعات رأی دهنده با مندرجات مدرک شناسایی وی اقدام و پس از صدور امضای الکترونیکی نماینده فرماندار و نماینده هیئت نظارت، کارتِ مجوز الکترونیکی رأی صادر و تحویل رأی دهنده می گردد.
ـ نحوه اجرای مرحله چهارم (اخذ رأی) به شرح زیر است:
۱ـ نماینده فرماندار یا بخشدار و اعضای شعب اخذ رأی باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رأی دادن و انتخاب نامزد یا نامزدها مخفی و به صورت کاملاً آزاد و بدون اعمال نفوذ شخص دیگری انجام گیرد و هیچ یـک از اعـضای شعب و نماینده فرماندار یا بخشدار و مأموران انتظامی و نماینده هیئت نظارت و اصولاً کلیه افرادی که به نحوی از انحا در شعبه وظیفهای به عهده دارند، حق نوشتن برگ رأی یا علامتزدن در مقابل نام نامزد یا نامزدها برای اشخاص را ندارند.
در صورتی که برای نوشتن یا علامت زدن در مقابل نام نامزد یا نامزدهای مورد نظر بر روی برگ رأی نیاز به فرد دیگری باشد، رأی دهنده باید از وجود افراد خارج از شعبه که مورد اعتماد وی هستند استفاده نماید و اعضای شعبه نیز کنترل نمایند تا عمل خلاف قانون انجام نگیرد.
۲ـ نماینده هیئت نظارت در صورت مشاهده تخلف یا اعمال نفوذ موظف است مراتب را به اعضای شعبه و نماینده فرماندار یا بخشدار تذکر دهد و آنان ضمن بررسی موضوع باید فرد یا افراد خاطی را توسط مأموران انتظامی حاضر در شعبه، جلب و مراتب را صورتجلسه نمایند و همراه خاطی تحویل مقامات قضایی دهند.
۳ـ نمایندهی فرماندار یا بخشدار و یا رئیس شعبه اخذ رأی مراقبت خواهند نمود هیچ فرد مسلحی وارد شعبه اخذ رأی نشود. کنترل این امر تـوسط مأموران فرماندهی
نیروی انتظامی (فراجا) در جلوی درب ورودی شعبه انجام می گیرد.
۴ـ به استناد تبصره (۵) ماده (۶۸) قانون، به جز اعضای هیئت های اجرایی و شعب اخذ رأی و اعضای هیئت های نظارت و بازرسان و ناظران شورای نگهبان، نمایندگان فرماندار و بخشدار، بازرسان وزارت کشور و نمایندگان نامزدها، حضور دیگر افراد در شعب اخذ رأی ممـنوع و جـرم اسـت و بـه جـز مسـئولان یادشده، افراد دیگر فقط می توانند به عنوان رأی دهنده در محل شعبه حضور یابند و میبایست بلافاصله پس از دادن رأی، محل شعبه را ترک نمایند. رئیس شعبه یا نماینده فرماندار یا بخشدار با همکاری مـأمـوران انتظامی موظفند از حضور افراد غیرمسئول در محل شعبه جلوگیری به عمل آورند.
تبصره ـ در صورت تأیید رئیس شعبه و نماینده هیئت نظارت یک نفر کارشناس فنی می تواند به منظور رفع اشکالات فنی در شعبه حضور داشته باشد.
۵ ـ پس از پایان ساعت رأیگیری (اعلامی توسط وزیر کشور)، تمام افرادی که جهت دادن رأی، در محل شعبه اخذ رأی حضور دارند، به داخل شعبه هدایت شده و درب شعبه توسط عوامل انتظامی شعبه بسته می گردد و مسئولان شعبه موظفند پس از بستن درب شعبه، رأی افراد مذکور را اخذ و از ورود سایر اشخاص به شعبه برای رأیگیری ممانعت به عمل آورند.
الف ـ شیوه دستی: پس از ثبت نام رأی دهنده، برگ رأی توسط متصدی ثبت نام و نماینده هیئت نظارت به مهر انتخابات و مهر نـظارت ممهور و پس از جدا شدن به رأی دهنده تحویل می گردد.
رأی دهـنده پس از اخذ برگ رأی، نام و نام خانوادگی و سایر مشخصه های نامزد یا نامزدهای مورد نظر خود را بر روی آن مینویسد و در صورتی که نام و نام خانوادگی نامزدها قبلاً در برگ رأی چاپ شده باشد، در مقابل اسم نامزد یا نامزدهای مورد نظر خود، علامت میزند و پس از انداختن برگ رأی در صندوق اخذ رأی، مدرک شناسایی خود را دریافت و از درب خروجی شعبه خارج می گردد. بدیهی است تعرفه انتخاباتی پس از ممهورشدن تحت نظر مشترک اعضای شعبه و ناظرین شورای نگهبان نگهداری خواهد شد.
ب ـ شیوه الکترونیکی: پس از ثبت مشخصات رأی دهنده، کارت الکترونیکی مجوز رأی با امضای الکترونیکی نماینده فرماندار یا بخشدار و نماینده هیئت نظارت صادر و تحویل رأی دهنده می شود. رأی دهنده در کنار صندوق الکترونیکی حاضر شده و کارت الکترونیکی مجوز رأی را در محل مخصوص روی صندوق الکترونیکی قرار میدهد و بعد از وارد کردن شماره نامزد یا نامزدهای مورد نظر خود و مشاهده عکس و مشخصات آنها، رأی خود را ثبت مینماید. دستگاه (صندوق اخذ رأی الکترونیکی) علاوه بر ثبت رأی در حافظه، نسخه چاپی رأی را نمایش میدهد.
سپس این نسخه چاپی درون صندوق قرار می گیرد. بعد از پایان عملیات، رأی دهنده کارت الکترونیکی مجوز رأی را به متصدی شعبه عودت و مدرک شناسایی خود را اخذ و از درب خروجی خارج می گردد.
تبصره۱ـ مشخصات رأی دهنده پس از تأیید نماینده فرماندار و نماینده هیئت نظارت در دستگاه احراز هویت ذخیره می شود.
تبصره۲ـ در صورتی که رأی دهنده قادر به رأی دادن به صورت الکترونیکی نباشد می تواند از یک نفر همراه مورد اعتماد خود برای رأی دادن استفاده نماید.
ـ نحوه اجرای مرحله پنجم (قرائت و شمارش آراء) به شرح زیر است:
الف ـ شیوه دستی:
۱ـ اعضای شعبه پـس از انقضای مدت اخذ رأی در صورت حـصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه کنندگان رأی خود را در صندوقهای رأی انداختهاند، بلافاصله پس از شمارش تعرفه های مصرفشده و تعرفه و برگ رأی مصرف نشده باقیمانده، مراتب را در صورتجلسه درج خواهند کرد.
۲ـ اعضای شعبه با حضور نماینده هیئت نظارت و نماینده فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت کشور (در صورت حضور) شمارش و قرائت آراء را آغاز مینمایند و موظفند ترتیبی اتخاذ نمایند که کار قرائت و شمارش آراء همواره توسط حداقل دو نفر انجام شود تا در این باره مراقبتهای لازم به عمل آید.
تبصره۱ـ ترتیب شمارش و قرائت آراء به این صورت است که ابتدا رئیس یا نائب رئیس شعبه اخذ رأی با همکاری منشی ها، تعداد تعرفه های مصرفشده را شمارش می کنند و ضمن تطبیق تعداد آن با تعداد تعرفه های مصرف نشده، تـعداد هـر دو قـسمت را به تفکیک در صورتجلسه درج می نمایند. سپس بست های مهروموم (پلمب)شده صندوق اخذ رأی را باز کرده و آرای داخل صندوق را بدون آنکه خوانده شوند، برگشماری و به شرح زیر اقدام مینمایند:
۱ـ چنانچه «تعداد آرای داخل صندوق» نسبت به تعداد تعرفه های صادرشـده یعنی قسمت «ثبت مشخصات رأی دهنده» بیشتر باشد، به تعداد اضافی از مجموع برگهای آراء بدون آنکه خـوانـده شـود، به قید قرعه برداشته و با رنگ قرمز، جمله «باطل شد» بـر روی آن درج و آن را باطل کرده و در صورتجلسه اخذ رأی نیز ثبت و در پایان، ضمیمه صورتجلسه مینمایند.
۲ـ چنانچه تعداد «برگهای رأی داخل صندوق» مساوی یا کمتر از تعداد «تعرفه مصرفشده یعنی قسمت ثبت مشخصات رأی دهنده» باشد، اقدام خاصی صورت نمی گیرد و فقط تعداد برگهای رأی داخل صندوق شمارش و در صورتجلسه درج می شود.
تبصره۲ـ پس از اینکه برگهای رأی به ترتیب مذکور شمارش شد، قرائت آراء با رعایت مواد (۲۲)، (۲۳) و (۲۴) قانون و بندها و تبصره های ذیل آنها و ماده (۲) الحاقی به قانـون نظارت انـجام مـیشود.
ب ـ شیوه الکترونیکی: اعضای شعبه پس از پایان مدت اخذ رأی با حضور نماینده هیئت نظارت و نماینده فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت کشور (در صورت حضور) کار شمارش آراء را به شرح زیر انجام می دهند:
نماینده فرماندار یا بخشدار و نماینده هیئت نظارت، مجوز الکترونیکی تخلیه و شمارش مکانیزه صندوق را با امضای الکترونیکی خود صادر میکنند. شمارش صندوق اخذ رأی الکترونیکی به صورت خودکار انجام می شود و بر روی حافظه انتقال اطلاعات، انتقال مییابد و پس از آن که به امضای الکترونیکی نماینده فرماندار یا بخشدار و نماینده هیئت نظارت رسید به دستگاه احراز هویت انتقال مییابد.
ـ نحوه اجرای مرحله ششم (تنظیم صورتجلسه قرائت و شمارش آراء) به شرح زیر است:
الف ـ شیوه دستی:
پس از خاتمه شمارش و قرائت آراء، صورتجلسه اخذ رأی شعبه تکمیل و ضمن ثبت نتیجه آراء در سامانه، (۳) نسخه از آن تنظیم و تعداد رأی هر یک از دارندگان رأی حتی اگر صفر باشد در صورتجلسه نوشته می شود. آنگاه صورتجلسه به امضای نماینده فرمـاندار یـا بخـشدار و اعـضای شعبه اخذ رأی و نماینده هیئت نظارت و بازرس وزارت کشور
میرسد. سپس اقدامات زیر انجام می گردد:
نسخه الکترونیک صورتجلسه با امضای مشترک نماینده فرماندار یا بخشدار و نماینده هیئت نظارت از طریق سامانه به فرماندار و یا بخشدار حوزه انتخابیه مربوط ارسال می گردد.
پس از دریافت شناسه (کد) تأیید از سامانه و درج در همه نسخه های صورتجلسه، یک نسخه از صورتجلسه همراه با کلیه تعرفه های مصرفشده و برگهای رأی قـرائتشـده داخـل صنـدوق رأی قـرار داده می شود. علاوه بر آنها، کلیه تعرفه ها و برگ های رأی مصرفنشده به وسیله دستگاه سوراخکن (پانچ)، سوراخ و باطل شده و درون صندوق رأی قرار می گیرد.
صندوق دوباره به وسیله بست های اجرایی و نظارت مهروموم (پلمب) می شود. قبل از مهروموم (پلمب)، شماره بست ها باید در صورتجلسه درج گردد.
یک نسخه از صورتجلسه به نماینده فرماندار یا بخشدار تحویل می شود. ایشان همراه با اعضای شعبه اخذ رأی در معـیت مأموران انتظامی، صندوق رأی را به همراه صورتجلسه و سایر لوازم و مدارک رسماً تحویل هـیئت اجـرایـی یـا نـماینده آن می دهد.
یک نسخه از صورتجلسه نیز به نماینده هیئت نظارت تحویل می گردد.
اگر در روز اخذ رأی اشکالات و ایراداتی پدید آمده باشد، باید در صورتجلسه ذکر گردد و به امضای اعضای شعبه و نماینده فرمانـدار یا بخشدار و نماینده هیئت نـظارت و بازرس وزارت کشور (در صورت حضور) برسد.
ب ـ شیوه الکترونیکی: پس از خاتمه شمارش ماشینی (مکانیزه) آرای صندوق الکترونیکی، صورتجلسه الکترونیکی نتیجه آرای شعبه شامل تعداد رأی هر یک از دارندگان رأی، حتی اگر صفر باشد تنظیم و به امضای الکترونیکی نماینده فرماندار یا بخشدار و نماینده هیئت نظارت می رسد و بلافاصله به ستاد انتخابات کشور و هیئت مرکزی نظارت به صورت برخط (آنلاین) ارسال می گردد.
صورتجلسه در (۳) نسخه تهیه و توسط نماینده فرماندار یا بخشدار و نماینده هیئت نظارت، اعضای شعبه و بازرس وزارت کشور (در صورت حضور) امضای الکترونیک می شود. سپس برگه های رأی داخل صندوق های رأی الکترونیک (نسخه های چاپی)، در پاکت مخصوص قرار داده شده و همراه با (۱) نسخه از صورتجلسه در داخل جعبه صندوق الکترونیکی رأی قرار داده می شود و مهروموم (پلمب) می گردد، علاوه بر آن، یک نسخه به نماینده فرماندار یا بخشدار جهت ارائه به هیئت اجرایی و یک نسخه به نماینده هیئت نظارت جهت ارائه به هیئت نظارت تحویل می شود.
پس از مهروموم (پلمب) مجدد صندوق اخذ رأی الکترونیکی و دستگاه های احراز هویت توسط بستهای اجرایی و نظارت، نماینده فرماندار یا بخشدار به اتفاق اعضای شعبه اخذ رأی و در معیت مأموران فرماندهی نیروی انتظامی (فراجا)، صندوق رأی الکترونیکی و دستگاه های احراز هویت را به همراه یک نسخه از صورتجلسه شعبه اخذ رأی و سایر لوازم و مدارک رسماً تحویل هیئت اجرایی یا نماینده آن می دهند.
ـ مراحل ثبت مشخصات رأی دهنده، اخذ رأی و قرائت و شمارش آراء در مرحله دوم انتخابات، مشابه مرحله اول انتخابات در خصوص ثبت نام، اخذ رأی، قرائت و شمارش آراء با رعایت موارد زیر است:
۱ـ پاسخ استعلام الکترونیکی رأی دهنده باید مربوط به همان حوزه انتخابیه ای باشد که در مرحله دوم مراجعه کرده است.
۲ـ چنانچه رأی دهـنده در مرحـله اول بـه هیچ یک از حوزه های انتخابیه مراجعه نکرده باشد و پاسخ استعلام الکترونیکی آن نیز تأییدکننده عدم مراجعه وی در مرحله اول به هیچ یک از حوزه های انتخابیه باشد، می تواند در انتخابات شرکت کند.
۳ـ با رعایت مفاد بندهای یادشده در صورتی که شعبه کاملاً برون خط (آفلاین) باشد، شناسنامه رأی دهنده به مهر مرحله دوم انتخابات جاری ممهور گردد.