‌قانون گذرنامه

– گذرنامه سندی است که از طرف مأموران صلاحیت‌دار دولت شاهنشاهی مذکور در این قانون برای مسافرت اتباع ایران به خارج و یا اقامت‌ در خارج و یا مسافرت از خارج به ایران داده می‌شود.

- اتباع ایران برای خروج از کشور و یا اقامت در خارج و یا مسافرت از خارج به ایران باید تحصیل گذرنامه نمایند. صدور گذرنامه منوط به ارایه اسنادی است که هویت و تابعیت ایرانی تقاضا کننده را ثابت نماید. اسناد مزبور به موجب آیین‌نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.

- خروج از کشور بدون ارایه گذرنامه یا مدارک مسافرت مذکور دراین قانون ممنوع است.

- بازرسی گذرنامه و مدارک مسافرت و رسیدگی به آن‌ها در مرز با شهربانی کل کشور و در نقاطی که شهربانی نباشد به عهده ژاندارمری کل‌ کشور است. مأموران مربوط مکلفند از ورود افرادی که فاقد گذرنامه یا مدارک لازم برای ورود به ایران باشند جلوگیری نمایند. تبصره (اصلاحی ۱۳۵۸/۱۰/۵)– در مواردی که افرادی فاقد گذرنامه و یا مدارک مسافرت برای مراجعه به ایران باشند در صورتی که تابعیت ایرانی و یا ایرانی آنان محرز شود با رعایت ماده (۲۰) این قانون مکلفند برگ بازگشت به ایران را از مأموریت‌های سیاسی یا کنسولی جمهوری اسلامی ایران در خارجه دریافت نمایند. ضوابط تشخیص و ایرانی بودن این قبیل اشخاص به موجب آیین‌نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.

-برگ مسافرت موضوع ماده (۹) و همچنین برگ بازگشت موضوع ماده (۲۰) و پروانه‌های گذر موضوع مواد (۲۹) و (۳۰) از نظر این قانون در حکم ‌گذرنامه است. ‌فصل دوم – انواع گذرنامه

- گذرنامه بر سه قسم است: ‌الف- گذرنامه سیاسی. ب- گذرنامه خدمت (‌اعم از فردی یا جمعی). ج- گذرنامه عادی (‌اعم از فردی یا جمعی). تبصره- مشخصات انواع گذرنامه از لحاظ رنگ و شکل و قطع و تعداد اوراق و نظایر آن و همچنین سازمان تهیه‌کننده آن‌ها به موجب آیین‌نامه ‌اجرایی این قانون تعیین می‌گردد.

- از تاریخ تصویب این قانون گذرنامه‌های تحصیلی به‌تدریج به گذرنامه‌های عادی تبدیل خواهد شد.

-وزارت امور خارجه می‌تواند در موارد لزوم با موافقت وزیر امور خارجه برای کسانی که به مأموریت‌های خاص اعزام می‌شوند به جای‌ گذرنامه برگ مسافرت انفرادی و یا دسته‌جمعی صادر نماید. مشخصات برگ‌های مذکور در آیین‌نامه اجرایی قانون تعیین خواهد شد. ‌به موجب قانون اصلاح فصل سوم قانون گذرنامه مصوب ۱۳۶۲/۰۳/۳۱ از تاریخ تصویب و لازم‌الاجرا شدن این قانون فصل سوم قانون گذرنامه مصوب ۱۰ اسفند ماه ۱۳۵۱ ملغی و مقررات زیر به عنوان ‌فصل سوم این قانون جایگزین آن می‌گردد. فصل سوم – گذرنامه‌های سیاسی و خدمت

(اصلاحی ۱۳۷۷/۲/۲۰)– برای شخصیت‌های زیر گذرنامه سیاسی صادر می‌شود: ۱- رهبر ۲- رییس جمهور ۳– رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، رییس مجلس شورای اسلامی، رییس قوه قضاییه، معاون اول رییس جمهور، اعضای شورای نگهبان، تولیت‌ آستان قدس رضوی، وزرا دولت جمهوری اسلامی ایران و معاونان رییس جمهور. ۴– نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعضای شورای عالی امنیت ملی، نمایندگان مجلس خبرگان رهبری و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی. ۵– رییس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، رییس دیوان عدالت اداری، رییس و دادستان دیوان محاسبات، معاونان رییس قوه قضاییه، رییس ‌سازمان بازرسی کل کشور، رییس دفتر مقام معظم رهبری، رییس کل بانک مرکزی و رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. ۶– رییس ستاد کل نیروهای مسلح، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رییس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و جانشینان ایشان، ‌فرماندهان نیروهای سه‌گانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران،‌ فرماندهان حفاظت اطلاعات نیروهای یاد شده. ۷– نمایندگان مستقیم مقام معظم رهبری با معرفی رییس دفتر ایشان، نمایندگان ویژه رییس جمهور یا معاون اول رییس جمهور به معرفی دفتر ایشان، ‌نمایندگان ویژه هیأت وزیران جهت مأموریت‌های خاص به معرفی دفتر هیأت دولت و رؤسای دفاتر روسای قوای سه‌گانه و مجمع تشخیص مصلحت‌ نظام. ۸– رؤسای بنیاد مستضعفان و جانبازان، سازمان تبلیغات اسلامی، بنیاد شهید انقلاب اسلامی، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران و استانداران کشور و شهردار تهران. ۹– رؤسای جمهور سابق، نخست‌وزیران سابق، معاونان اول سابق رییس جمهور، رؤسای سابق مجلس شورای اسلامی، رؤسای سابق قوه قضاییه، ‌اعضای سابق شورای عالی قضایی با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه. ۱۰– مشاوران مقام معظم رهبری و معاونان دفتر معظم‌له با معرفی رییس دفتر ایشان، معاونان و مشاوران رییس جمهوری، معاونان معاون اول رییس‌جمهور، دبیر شورای عالی امنیت ملی و رؤسا و دبیران کمیته‌های شورای مزبور، معاونان وزرا، رؤسای دفاتر تخصصی تحت سرپرستی بلافصل رییس‌ جمهور. ۱۱– شخصیت‌های عالی‌ مقام علمی، دینی، فرهنگی و رؤسای فرهنگستان‌ها با موافقت رییس جمهور. ۱۲– رؤسای دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور و سایر مقامات مندرج در جز ۵ و اعضای شورای عالی قضایی، وزرا و نمایندگان مجلس شورای ‌اسلامی و مجلس خبرگان و معاونان ریاست جمهوری و رییس قوه قضاییه که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عهده‌دار مناصب فوق بوده‌اند و رؤسای ‌سابق نمایندگی‌های سیاسی و کنسولی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه. ۱۳– سفرا، مدیران کل و معاونان آنان و رؤسای ادارات وزارت امور خارجه، ماموران ثابت سیاسی و کنسولی. ۱۴– مأموران رمز و مخابرات و کسانی که به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران مقامی را در مؤسسات و نهادهای بین‌المللی عهده‌دار می‌شوند، ‌پیک‌های سیاسی و کسانی که به مأموریت موقت سیاسی و کنسولی اعزام می‌شوند با موافقت وزیر امور خارجه. ۱۵– رییس، معاونان و مدیران کل منطقه‌ای سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، رایزنان و وابستگان فرهنگی که در پوشش کادر وزارت امور خارجه به خارج از کشور اعزام می‌شوند. ۱۶– مدیران کل مدارس خارج از کشور و دفتر همکاری‌های علمی و بین‌المللی و سرپرستی‌های مدارس خارج از کشور به پیشنهاد وزیر آموزش و پرورش. ۱۷– در غیر از موارد یادشده در بالا برای انجام مأموریت‌های خاص سیاسی حسب ضرورت، با تشخیص وزیر امور خارجه. تبصره ۱- همسران مشمولین بندهای (۱) و (۲) و (۳) این ماده می‌توانند از گذرنامه سیاسی جداگانه استفاده نمایند. تبصره ۲- نام همسران افراد موصوف در بندهای (۴) تا (۱۴) این ماده در صورتی که همراه دارنده گذرنامه باشند به تقاضای دارنده گذرنامه در گذرنامه ‌سیاسی ثبت و از همان گذرنامه استفاده خواهند نمود و تفکیک گذرنامه و صدور گذرنامه سیاسی جهت آنان با موافقت وزیر امور خارجه امکان‌پذیر خواهد بود. تبصره ۳- نام فرزندان ذکور کمتر از (۱۸) سال مشمولین این ماده و فرزندان اناث آنان تا هنگام ازدواج درصورتی که همراه دارنده گذرنامه باشند، به ‌تقاضای دارنده در گذرنامه سیاسی ثبت و از همان گذرنامه استفاده خواهند نمود و در صورت نیاز به تفکیک پس از استعلام از وزارت امور خارجه و‌ در صورت موافقت طبق مقررات این قانون برای آن‌ها گذرنامه خدمت یا عادی صادر خواهد شد. تبصره ۴- همطرازان مقامات مندرج در این ماده (برطبق قانون نظام هماهنگ پرداخت) اعم از شاغل و سابق با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه از‌ گذرنامه سیاسی استفاده خواهند نمود.‌

- برای اشخاص زیر گذرنامه خدمت صادر می‌گردد. ۱- اشخاصی که به عنوان همراه با رهبر یا یکی از اعضای شورای رهبری به خارج از کشور مسافرت می‌نمایند. ۲ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۲/۲۰)– اشخاصی که به عنوان همراه درارتباط با مأموریت با ریاست جمهور یا معاون اول رییس جمهور به خارج از کشور مسافرت می‌نمایند با معرفی‌ مقام مربوط. ۳ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۲/۲۰)– اشخاصی که به موجب تصویب‌نامه هیأت وزیران برای انجام مأموریت به خارج از کشور اعزام می‌شوند با معرفی دفتر هیأت دولت. ۴- کارمندان وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها و ارگان‌های وابسته به دولت و ارگان‌های نظامی که به خارج از کشور اعزام می‌گردند با معرفی وزیر مربوطه و ذکر علت مأموریت. ۵- مأموران اداری و فنی وزارت امور خارجه و همسران آن‌ها با موافقت وزیر امور خارجه. تبصره ۱- نام همسر و فرزندان کمتر از ۱۸ سال مشمولین این ماده در صورتی که همراه دارنده گذرنامه باشند به تقاضای دارنده گذرنامه خدمت در همان گذرنامه ثبت می‌شود. تبصره ۲- نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج نمی‌توانند برای همسر و فرزندان همراه، گذرنامه خدمت جداگانه صادر نمایند ولی در صورت‌ نیاز به تفکیک پس از استعلام از وزارت امور خارجه و در صورت موافقت طبق مقررات این قانون برای آن‌ها گذرنامه عادی صادر خواهد شد.

- صدور گذرنامه سیاسی و خدمت به عهده وزارت امور خارجه است.

- مدت اعتبار گذرنامه سیاسی و خدمت یک سال است مگر در مورد مأموران ثابت دولت در نمایندگی‌های شاهنشاهی در خارجه که اعتبار گذرنامه تا خاتمه مدت مأموریت آنان خواهد بود. تبصره ۱- تمدید مدت گذرنامه‌های سیاسی و خدمت طبق مقررات این قانون با موافقت وزارت امور خارجه در مرکز توسط اداره گذرنامه و روادید و در خارج از کشور توسط نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران انجام خواهد شد. تبصره ۲- کلیه دارندگان گذرنامه‌های سیاسی و خدمت در موقع ورود به کشور باید گذرنامه خود را به وزارت امور خارجه تحویل دهند. ‌فصل چهارم – گذرنامه عادی

- صدور گذرنامه عادی در ایران به عهده شهربانی کل کشور و در خارج از ایران با مأمورین کنسولی کشور شاهنشاهی یا مأموران سیاسی عهده‌دار امور کنسولی خواهد بود. مقررات مربوط به ترتیب صدور و تمدید و تجدید و اصلاح گذرنامه به موجب آیین‌نامه اجرایی این قانون تعیین ‌خواهد شد.

- محصلینی که برای تحصیل عازم خارج از کشور می‌باشند با رعایت قانون وظیفه عمومی در مورد تحصیلات غیر دانشگاهی از طرف ‌وزارت آموزش و پرورش و در مورد تحصیلات دانشگاهی از طرف وزارت علوم و آموزش عالی به شهربانی کل کشور معرفی می‌شوند. شغل آن‌ها در گذرنامه محصل ذکر می‌گردد و از پرداخت کلیه وجوه مربوط به صدور گذرنامه معاف می‌باشند. این معافیت شامل محصلینی که گذرنامه‌ تحصیلی آنان تدریجاً به گذرنامه عادی تبدیل خواهد شد نیز می‌باشد محصلینی که گذرنامه تحصیلی آنان به گذرنامه عادی تبدیل می‌شود از مقررات ‌معافیت تحصیلی احضار به خدمت زیر پرچم استفاده خواهند کرد.

- به اشخاص زیر هیچ نوع گذرنامه برای خروج از کشور داده نمی‌شود: ۱- کسانی که به موجب اعلام کتبی مقامات قضائی حق خروج از کشور را ندارند. ۲ (اصلاحی ۱۳۶۲/۸/۳)– کسانی که در خارج از ایران به سبب تکدی و یا ولگردی و یا ارتکاب سرقت و کلاهبرداری و یا به هر عنوان دیگر دارای سو شهرت باشند. ۳- کسانی که مسافرت آن‌ها به خارج کشور به تشخیص مقامات قضایی مخالف مصالح جمهوری اسلامی ایران باشد. تبصره ۱- رسیدگی و تشخیص افراد مذکور در بند (۲) این ماده واحده به عهده کمیسیونی مرکب از نمایندگان: ۱- وزارت امور خارجه. ۲- وزارت دادگستری. ۳- وزارت کشور. ۴- شهربانی جمهوری اسلامی. ۵- وزارت اطلاعات که به دعوت وزارت کشور تشکیل خواهد شد می‌باشد. تبصره ۲(اصلاحی ۱۳۶۲/۸/۳)– از تاریخ تصویب این ماده واحده، ماده (۱۶- قانون گذرنامه مصوب ۱۳۵۱ و تبصره و بندهای آن و همچنین لایحه قانونی اصلاح ماده (۱۶‌) قانون گذرنامه مصوب ۱۳۵۸/۱۲/۴ شورای انقلاب نسخ می‌شود.

- دولت می‌تواند از صدور گذرنامه و خروج بدهکاران قطعی مالیاتی و اجرای دادگستری و ثبت اسناد و متخلفین از انجام تعهدات ارزی‌ طبق ضوابط و مقرراتی که در آیین‌نامه تعیین می‌شود جلوگیری نماید.

- برای اشخاص زیر با رعایت شرایط مندرج در این ماده گذرنامه صادر می‌شود: ۱ (اصلاحی ۱۳۸۰/۳/۲۳)– اشخاصی‌که کمتر از هجده سال تمام دارند و کسانی که تحت ولایت و یا قیمومت می‌باشند با اجازه کتبی ولی یا قیم آنان. ۲- مشمولین وظیفه عمومی با اجازه کتبی اداره وظیفه عمومی. ۳- زنان شوهردار ولو کمتر از ۱۸ سال تمام با موافقت کتبی شوهر و در موارد اضطراری اجازه دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه که‌ مکلف است نظر خود را اعم از قبول درخواست یا رد آن حداکثر ظرف سه روز اعلام دارد کافی است. زنانی که با شوهر خود مقیم خارج هستند و زنانی که شوهر خارجی اختیار کرده و به تابعیت ایرانی باقی مانده‌اند از شرط این بند مستثنی می‌باشند. تبصره (الحاقی ۱۴۰۴/۰۷/۲۳)– برای فرزندان کمتر از هجده سال بانوان ایرانی مقیم خارج از کشور که پدر آنان در خارج از کشور اقامت داشته لکن به علت غیبت یا امتناع غیر موجه پدر از صدور اجازه، نمایندگی قادر به تکمیل مدارک از حیث اجازه پدر نمی‌باشد، به درخواست مادر ایرانی با تشخیص رئیس نمایندگی، گذرنامه با درج محل اقامت فرزند در خارج صادر می‌شود.

- در صورتی که موانع صدور گذرنامه بعد از صدور آن حادث شود یا کسانی که به موجب ماده (۱۸) صدور گذرنامه موکول به اجازه آنان است‌ از اجازه خود عدول کنند از خروج دارنده گذرنامه جلوگیری و گذرنامه تا رفع مانع ضبط خواهد شد.

- به ایرانیانی که بکشور مراجعت می‌کنند و فاقد گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه باشند و یا اینکه مدت اعتبار آن اسناد منقضی شده باشد‌ به شرط آنکه تابعیت ایرانی آن‌ها مسلم باشد برگ بازگشت که فقط برای بازگشت به ایران معتبر است داده می‌شود. تبصره- برگ بازگشت از طرف مقامات سیاسی و کنسولی شاهنشاهی در خارج از کشور به طور رایگان صادر می‌شود و در مرز از دارنده آن اخذ ‌می‌گردد. ‌فصل پنجم – همراهان

- نام اطفال کمتر از ۱۸ سال تمام که همراه هر یک از والدین یا جد یا جده پدری یا مادری یا زن پدر یا شوهر مادر و یا خواهر و برادر خود ‌مسافرت می‌نمایند در صورت درخواست ولی یا قیم آن‌ها بر حسب مورد در گذرنامه اشخاص مذکور ثبت خواهد گردید.

- نام نوزادانی که از زنان ایرانی مقیم خارج هنگام توقف مادر در ایران متولد می‌شوند در گذرنامه مادر ثبت می‌شود و در این مورد نیازی به جلب موافقت پدر نیست و همچنین در مواردی که در خارج از ایران شوهر ایرانی در کشور محل تولد نوزاد حاضر نباشد. تبصره- اطفال موضوع بند (۴) ماده (۹۷۶) و موضوع ماده (۹۷۸) قانون مدنی مادام که تحت ولایت یا حضانت پدر یا مادر خود هستند می‌توانند به معیت والدین خود با گذرنامه خارجی آنان به خارج از کشور مسافرت نمایند.

- برای یک خانواده که با هم مسافرت می‌کنند در صورت تقاضا یک گذرنامه صادر می‌شود و نام زن و اولاد کمتر از ۱۸ سال در آن ثبت‌ خواهد شد. هیچ یک از همراهان مستقلاً حق استفاده از گذرنامه را ندارد و در صورتی که بخواهد از دارنده گذرنامه جدا شود باید گذرنامه جداگانه ‌تحصیل نماید. ‌فصل ششم – اعتبار گذرنامه عادی

- گذرنامه برای مسافرت به کلیه کشورها اعتبار دارد مگر به کشورهایی که دولت در موارد مقتضی مسافرت اتباع ایران را به آن کشورها ‌ممنوع و یا محدود نموده باشد. در صورتی که بعد از صدور گذرنامه محدودیتی مقرر شود وجوه پرداختی کسانی که از مسافرت محروم شوند به آن‌ها مسترد می‌گردد. نحوه اجرای مفاد این ماده ضمن آیین‌نامه اجرایی این قانون معین خواهد شد.

(اصلاحی ۱۳۷۳/۷/۳)– مدت اعتبار گذرنامه جدید از تاریخ صدور پنج سال است و فقط برای مدت پنج سال دیگر قابل تمدید می‌باشد. تبصره- گذرنامه‌هایی که تا تاریخ تصویب این قانون سه سال آن‌ها خاتمه نیافته تا پایان مدت مذکور، معتبر خواهند بود. ‌

– به موجب قانون اصلاح مواد (۲۵) و (۲۶) قانون گذرنامه مصوب ۱۳۷۳/۰۷/۰۳ حذف شده است.

- در صورتی که گذرنامه غیر قابل استفاده و یا مفقود شود پس از رسیدگی لازم که نحوه آن در آیین‌نامه تعیین خواهد شد گذرنامه دیگری با‌ اخذ هزینه‌های صدور صادر می‌شود. هرگاه قابل استفاده نبودن یا مفقود شدن گذرنامه ناشی از عمل متصدیان مسئول باشد برای بقیه مدت اعتبار گذرنامه جدید بدون دریافت هزینه‌های‌ صدور صادر خواهد شد. ‌فصل هفتم – گذرنامه جمعی

- گذرنامه جمعی اعم از خدمت یا عادی فقط در ایران و برای گروه‌های زیر صادر می‌شود: این نوع گذرنامه‌ها به نام رئیس گروه صادر و نام و مشخصات همراهان در برگ ضمیمه آن درج خواهد گردید. ۱- افسران، درجه‌داران، افراد و به طور کلی کارکنان مشمول قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی که به طور جمعی و به منظور انجام ‌مأموریت عازم خارج از کشور باشند. ۲- گروه‌های ورزشی که به منظور انجام مسابقات عازم خارج هستند به معرفی سازمان تربیت بدنی ایران. ۳- گروه‌های پیشاهنگی به معرفی سازمان پیشاهنگی ایران. ۴- دانشجویان و دانش‌آموزان و معلمان و استادان که برای مطالعات آموزشی و فرهنگی به معرفی وزارتخانه‌های مربوط به خارج می‌روند. ۵- گروه‌های هنری که توسط وزارت فرهنگ و هنر یا وزارت اطلاعات معرفی می‌شوند. ۶- گروه‌های معرفی شده از طرف سازمان‌های دولتی و یا وابسته بدولت و یا جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران. ۷- گروه‌های کارگری برای کارآموزی یا کسب مهارت فنی با تأیید و معرفی وزارت کار و امور اجتماعی. ‌تبصره ۱- هر یک از اعضای گروه‌های فوق که هنگام مسافرت از گروه خود جدا شود باید گذرنامه جداگانه تحصیل نماید. تبصره ۲- حداقل تعداد افرادی که می‌توانند از گذرنامه جمعی استفاده نمایند پنج نفر و حداکثر چهل نفر خواهد بود. تبصره ۳- صدور گذرنامه جمعی در صورتی که به منظور انجام مأموریتی به خرج سازمان‌های دولتی یا جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران باشد ‌مجانی است و در غیر این صورت علاوه بر هزینه صدور یک گذرنامه از هر نفر ده درصد هزینه صدور اخذ خواهد شد. تبصره ۴- اعتبار گذرنامه جمعی یک سال است و در صورت موافقت سازمان مربوط حداکثر یک سال دیگر تمدید می‌شود. ‌فصل هشتم – پروانه گذر

- در موارد زیر به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیأت وزیران به جای گذرنامه پروانه گذر صادر می‌شود: ۱- برای تشرف به مکه معظمه و عتبات مقدسه. ۲- برای کارکنان وسایط نقلیه آبی و هوایی و زمینی. ۳- برای رفت و آمد اتباع دولت شاهنشاهی که در نقاط مرزی کشور و نقاط واقع در سواحل و جزایر خلیج فارس و دریای عمان (دریای مکران) سکونت دارند به مناطق مرزی مجاور و نواحی جنوبی خلیج فارس. تبصره ۱- مشخصات و ترتیب صدور و مدت اعتبار و مرجع صدور پروانه‌های گذر مذکور در این ماده و هزینه صدور آن‌ها به موجب آیین‌نامه ‌اجرایی این قانون تعیین خواهد شد. تبصره ۲- حدود مناطق مرزی و سواحل و همچنین نقاط مرزی مجاور و نواحی جنوبی خلیج فارس به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیئت‌ وزیران تعیین خواهد شد.

– شهربانی کل کشور بر حسب اعلام وزارت امور خارجه به کسانی که ترک تابعیت ایران را نموده‌اند پروانه گذر خواهد داد و این پروانه فقط ‌برای خروج از ایران معتبر است. ‌فصل نهم – برگ گذر بیگانگان

- شهربانی کل کشور می‌تواند با موافقت سازمان اطلاعات و امنیت کشور و تأیید وزارت امور خارجه برای بیگانگان بدون تابعیت یا‌ خارجیانی که به جهاتی قادر به تحصیل گذرنامه از کشور متبوع خود نیستند برگ گذر بیگانگان صادر نماید این برگ دلیل تابعیت ایرانی دارنده یا‌ همراهان او محسوب نمی‌شود. تبصره ۱- مشخصات برگ گذر بیگانگان از لحاظ رنگ و شکل و قطع و غیره به موجب آیین‌نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد. تبصره ۲- نام فرزندان کمتر از ۱۸ سال این قبیل افراد در برگ گذر والدین همچنین نام زن در برگ گذر شوهر به شرط آنکه واجد شرایط مذکور در‌این ماده باشند ثبت می‌شود و استفاده جداگانه از این برگ به وسیله همراهان ممنوع است.