قانون اجازه الحاق دولت ایران به قراردادهای معروف به قرارداد ژنو

- بازداشتیان باید از حیث مسکن و اداره امور از اسیران جنگی و اشخاصی که بهر علتی از آزادی محروم شده‌اند مجزا باشند. ‌

- دولت بازداشت‌کننده مکلف است همه نوع اقدامات لازم و ممکن را به‌عمل آورد که اشخاص مورد حمایت از بدو بازداشت در ابنیه یا اماکنی ‌سکونت داده شوند که متضمن همه گونه تضمینات بهداشتی و سلامتی بوده و حفاظت در مقابل سرما و اثرات جنگی را به‌طور مؤثر تأمین نمایند. در‌هیچ حالی بازداشت دائمی نباید در نواحی غیر سالم یا در نقاطی که آب و هوای آن بازداشتیان مضر باشد واقع شود. اشخاص مورد حمایت در کلیه‌ مواردی که موقتاً در ناحیه غیرسالم یا در نقطه‌ای که آب و هوای آن برای سلامت مزاج مضر باشد بازداشت شوند باید در نزدیکترین وقتی که اوضاع‌اجازه دهد به بازداشتگاهی که بیم خطرات مزبور نرود انتقال یابند. ‌اماکن مزبور باید بکلی از رطوبت محفوظ و باندازه کافی گرم و روشن شود خصوصاً در فاصله بین غروب و ساعت خاموشی محلهای خواب باید‌وسعت کافی داشته باشد و خوب تهویه شود. به بازداشتیان با توجه به آب و هوای و سن و جنس و وضع سلامت آنان لوازم خواب متناسب و روپوش‌به تعداد کافی داده خواهد شد. ‌ بازداشتیان شب و روز تأسیسات بهداری طبق مقتضیات بهداشت که دائماً در حال نظافت نگاه‌داشته شود در اختیار خود خواهند داشت. مقدار کافی ‌آب و صابون برای احتیاجات نظافت روزانه بدن و برای شستشوی لباس به آنان داده خواهد شد. برای اینکار تأسیسات تسهیلات لازم به آنان اعطا‌ خواهد گردید. بعلاوه حمام و دوش در اختیار خود خواهند داشت. وقت کافی به آنان داده خواهد شد که به بهداشت شخصی و امور تنظیفی بپردازند. ‌هر وقت که به‌طور استثنا و موقت لازم شود زنان بازداشتی که متعلق به‌یک دسته خانوادگی نیستند با مردان در یک بازداشتگاه اقامت داده شوند باید‌حتماً محل خواب و تأسیسات بهداری جداگانه برای آنان تهیه شود.

- دولت بازداشت‌کننده اماکن لازم را برای اجرای اعمال مذهبی در اختیار بازداشتیان اعم از هر مذهبی که داشته باشند خواهد گذاشت. ‌

- در کلیه محلهای بازداشت فروشگاههایی ایجاد خواهد شد (‌مگر آن‌که تسهیلاتی نظیر آن در اختیار بازداشتیان باشد) تا بازداشتیان بتوانند ‌مواد غذایی و اشیا مصرف عادی من‌جمله صابون و توتون که موجب مزید راحت و آسایش شخصی آنان باشد به بهایی که هیچگاه از قیمتهای‌ بازرگانی محلی تجاوز نکند برای خود تهیه کنند. ‌ سود فروشگاههای مزبور به بستانکار یک حساب مخصوص تعاونی که در هر محل بازداشت دایر و بنفع بازداشتیان آن محل اداره میگردد منظور‌خواهد شد. ‌کمیته بازداشتیان که در ماده ۱۰۲ پیش‌بینی شده حق نظارت در اداره فروشگاهها و نگاه‌داری حساب مزبور خواهد داشت. ‌هنگام انحلال یک بازداشتگاه موجودی بستانکار حساب تعاونی بحساب تعاونی بازداشتگاه دیگری که افراد آن دارای همان ملیت باشند و در صورت‌ فقد چنین بازداشتگاهی بحساب مرکزی تعاونی که بنفع کلیه بازداشتیان موجود در اختیار دولت بازداشت‌کننده اداره می‌شود انتقال خواهد یافت. در‌صورت استخلاص عمومی بازداشتیان سود مزبور نزد دولت بازداشت‌کننده خواهد ماند مگر آن که قرار دیگری بین دول ذینفع در این باره منعقد شود.

- در کلیه اماکن بازداشت که در معرض بمباران هوایی و سایر مخاطرات جنگ واقع باشند پناهگاههای متناسب بعده کافی جهت تأمین‌ حفاظت لازمه دایر خواهد شد. بازداشتیان باید بتوانند در موقع آژیر خود را در اسرع وقت به پناهگاه برسانند مگر کسانی که در حفظ اقامتگاه خود در‌مقابل مخاطرات مزبور شرکت دارند. کلیه اقدامات حفاظتی که درباره اهالی به‌عمل میآید درباره بازداشتیان نیر به‌عمل خواهد آمد. ‌در بازداشتگاهها احتیاطات کافی در مقابل خطر آتش‌سوزت[آتش سوزی] به‌عمل خواهد آمد. فصل سوم) غذا و پوشاک ‌

- جیره روزانه بازداشتیان از حیث کم و کیف و تنوع به اندازه کافی خواهد بود تا تعادل عادی سلامت آنان را حفظ و از عوارض کم غذایی جلوگیری‌ کند همچنین رژیم غذایی عادی بازداشتیان نیز رعایت خواهد شد. ‌بعلاوه وسائل لازم به بازداشتیان داده خواهد شد تا اضافه غذایی را که در اختیار خود داشته باشند شخصاً مهیا کنند. ‌آب مشروب کافی برای آنان تهیه خواهد شد و استعمال دخانیات مجاز خواهد بود. ‌ کارگران اضافه غذایی که متناسب با نوع کارشان باشد دریافت خواهند داشت. ‌زنان باردار و تازه‌زا و اطفال کمتر از پانزده سال اضافه غذایی متناسب با احتیاجات جسمانی خود دریافت خواهند کرد. ‌

- کلیه تسهیلات لازم ببازداشتیان داده خواهد شد که در موقع بازداشت لباس و کفش و لباس زیر عوضی با خود بردارند و بعداً هم در صورت‌احتیاج تهیه کنند چنانچه بازداشتیان ملبوس کافی به اقتضای هوای محل نداشته باشند و نتوانند تهیه کنند دولت بازداشت‌کننده لباس کافی مجاناً به آن‌ها‌ خواهد داد. ‌ لباسی که دولت بازداشت‌کننده برای بازداشتیان تهیه می‌نماید و علائم خارجی که ممکن است بالبسه مزبور نهد نباید نه جنبه تخفیف داشته باشد و نه‌باعث مضحکه گردد. ‌کارگران لباس کار من‌جمله البسه حفاظتی در مواردی که نوع کار مستلزم آنست دریافت خواهند کرد. فصل چهارم) بهداشت و پرستاری های طبی

- در هر محل بازداشت یک درمانگاه متناسب تحت نظر یکپزشگ[یکپزشک] ذیصلاحیت دائر خواهد شد که در آنجا بازداشتیان از پرستارهای طبی که‌احتیاج داشته باشند و همچنین از رژیم غذایی متناسب بهره‌مند گردند. برای بیماران مبتلی به بیماری‌های واگیردار و بیماری‌های دماغی اماکن مجزا‌اختصاص داده خواهد شد. ‌ زنان در دوران وضع حمل و بازداشتیانی که مبتلی به بیماری شدیدی باشند یا حالشان مستلزم عمل جراحی یا بستری شدن در بیمارستان باشد در هر‌بنگاه مناسب پذیرفته خواهند شد تا تحت معالجه و پرستاری واقع شوند و پرستاری و معالجه آنان نباید کمتر از آنچه در مورد عامه اهالی معمول است ‌باشد. ‌بازداشتیان مرجحاً توسط کارکنان طبی که هموطن خودشان باشند تحت معالجه قرار خواهند گرفت. ‌ بازداشتیان را نمی‌توان از مراجعه بمقامات پزشگی[پزشکی] جهت معاینه ممنوع ساخت مقامات پزشگی[پزشکی] دولت بازداشت‌کننده به هر بازداشتی که مورد معالجه‌قرار گرفته باشد در صورت تقاضا گواهینامه رسمی حاکی از نوع بیماری یا جراحات و مدت معالجه و معالجاتی که شده تسلیم خواهند نمود. ‌المثنای گواهی مزبور بآژانس مرکزی مذکور در ماده ۱۴۰ ارسال خواهد شد. ‌معالجه و تهیه کلیه آلاتی که برای حفظ بازداشتیان در حال سلامت کامل لازمست من‌جمله اعضای مصنوعی از قبیل دندان مصنوعی و غیره و عینک‌ مجاناً به آن‌ها داده نخواهد شد.

- لااقل ماهی یک دفعه بازرسی پزشگی[پزشکی] از بازداشتیان خواهد شد. ‌منظور از بازرسی مزبور مخصوصاً رسیدگی به وضع سلامت عمومی و تغذیه و نظافت و پیدا کردن بیماری‌های واگیردار من‌جمله سل و بیماری مقاربتی و‌مالاریا خواهد بود. بازرسی‌های مزبور من‌جمله مشتمل بر رسیدگی بوزن هر بازداشتی و لااقل سالی یکبار امتحان رادیوسکپی خواهد بود. فصل پنجم) ‌مذهب و فعالیت‌های فکری و جسمانی ‌

- به بازداشتیان برای اجرای مذهب خود به انضمام حضور در مراسم مذهبی آزادی کامل داده خواهد شد مشروط به‌این‌که مطابق مقررات‌انتظامی جاری که توسط مقامات بازداشت‌کننده وضع شده رفتار کنند. ‌ بازداشتیانی که کشیش مذهبی باشند مجاز خواهند بود مراسم مذهبی خود را بین هم‌ کیشان خود به‌جای آورند. برای این منظور دولت بازداشت‌کننده‌مراقبت خواهد کرد که کشیشان مزبور به‌طور متساوی بین محل‌های بازداشت مختلف که اقامتگاه بازداشتیان همزبان و هم‌ کیش باشد تقسیم شوند.‌چنانچه عده آن‌ها کافی نباشد دولت بازداشت‌کننده تسهیلات کافی من‌جمله وسائط نقلیه به آن‌ها خواهد داد تا از یک محل بازداشت بمحل دیگر روند و‌به آن‌ها اجازه خواهد داد که بازداشتیان موجوده در بیمارستانها را به بینند. کشیشان هر مذهب برای اعمال مذهبی خود آزادی مکاتبه با مقامات مذهبی کشور محل بازداشت و در حدود امکان با سازمان‌های مذهبی بین‌المللی بکیش خود بهره‌مند ‌خواهند بود. مکاتبات مزبور جزو سهمیه مذکور در ماده ۱۰۷ شمرده نخواهد شد بلکه مشمول مقررات ماده ۱۱۲ خواهد بود. ‌در مواقعی که بازداشتیان کمک روحانیون مذهب خود را در اختیار نداشته باشند یا عده روحانیون مزبور کافی نباشد مقام روحانی همان مذهب در محل‌ می‌تواند با موافقت دولت بازداشت‌کننده یک‌نفر روحانی از کیش بازداشتیان یا در صورتی‌که از نظر مذهبی امکان‌پذیر باشد یک‌نفر روحانی کیش نظیر‌آن و یا یک‌نفر غیر روحانی ذیصلاحیت را تعیین نماید. این شخص از مزایای وابسته به وظیفه‌ای که عهده‌دار می‌شده برخوردار خواهد گردید.‌اشخاصی که بدین‌طریق تعیین می‌شوند باید بر طبق کلیه آیین‌نامه‌هایی که توسط دولت بازداشت‌کننده از لحاظ انتظام و امنیت وضع می‌شود رفتار‌نمایند.

- دولت بازداشت‌کننده فعالیت‌های فکری و تعلیمی و تفریحی و ورزشی بازداشتیان را تشویق خواهد کرد و در عین حال بازداشتیان را آزاد‌ خواهد گذاشت که در فعالیت‌های مزبور شرکت‌کننده یا نه. برای تأمین این قبیل فعالیت‌ها اقدامات لازم به‌عمل خواهد آورد و مخصوصاً اماکن مناسب در‌اختیار آنان خواهد گذاشت. ‌ کلیه تسهیلات ممکنه ببازداشتیان اعطا خواهد شد که تحصیلات خود را تعقیب یا تحصیلات جدیدی را شروع نمایند. تعلیم کودکان و جوانان تأمین‌خواهد شد. ‌کودکان و جوانان خواهند توانست خواه در داخل و خواه در خارج از محل بازداشت بمدرسه بروند. ‌بازداشتیان باید بتوانند بورزش های بدنی مبادرت نمایند و در ورزشها دسته‌جمعی و باری در هوای آزاد شرکت کنند. برای این کار فضاهای آزاد کافی در‌کلیه محلهای بازداشت اختصاص داده خواهد شد. برای کودکان و جوانان محلهای مخصوص تخصیص خواهد یافت. ‌

- دولت بازداشت‌کننده نمی‌تواند بازداشتیان را به‌عنوان کارگر بکار گمارد مگر آن‌که خودشان مایل باشند. در هر حال کارهای ذیل ممنوع‌است: کاری که اگر به‌یک شخص مورد حمایت غیر بازداشتی تحمیل شود بمنزله تخلف از مواد ۴۰ تا ۵۱ این قرارداد باشد و همچنین کارهایی که‌جنبه تحقیر یا تخفیف داشته باشد. ‌ بازداشتیان پس از یک دوره کار شش هفته می‌توانند در هر موقع با هشت روز پیش آگهی از کار کردن صرف‌نظر نمایند. ‌این مقررات مانع از حق دولت بازداشت‌کننده نخواهد بود که پزشگان و دندان پزشگان و سایر کارکنان بهداری موجود در بازداشت را وادار نماید که خود‌را بنفع بازداشتیانی که در همان بازداشتگاهند به‌موقع اجرا گذارند یا بازداشتیان را بکارهای اداره و نگاه‌داری محل بازداشت وادار یا اشخاص مزبور‌را بتصدی کارهای آشپزخانه یا سایر کارهای خانه‌داری بگمارد و یا بالاخره آن‌ها را بکارهای مربوط به حفظ بازداشتیان از بمباران‌های هوایی با سایر‌خطرات ناشیه از جنگ را دارد. مع‌هذا هیچ بازداشتی را نمی‌توان بکاری گماشت که طبیب اداره عدم استعداد جسمانی او را برای آن کار اعلام داشته‌باشد. ‌دولت بازداشت‌کننده عهده‌دار مسئولیت کامل کلیه شرایط کار و پرستاریهای طبی و پرداخت مزد و جبران غرامت سوانح کار و بیماری‌های حرفه‌ای‌خواهد بود. شرایط کار و غرامت سوانح کار و بیماری‌های حرفه‌ای بر طبق قوانین ملی و رسوم معموله خواهد بود و در هیچ حال کمتر از شرایط و‌غرامتی نخواهد بود که در همان ناحیه برای همان نوع کار مجری است. مزدها به‌طور عادلانه با توافق بین دولت بازداشت‌کننده و بازداشتیان یا در‌صورت اقتضا با توافق کارفرمایانی غیر از دولت بازداشت‌کننده و با توجه به‌این نکته که دولت بازداشت‌کننده مکلف است نگاه‌داری بازداشتی و‌معالجات طبی لازمه حال مزاجی او را مجاناً تأمین کند تعیین خواهد شد. بازداشتیانی که به‌طور دائم بکارهای مذکور در بند سوم گماشته می‌شود مزد‌عادلانه‌ای از دولت بازداشت‌کننده دریافت خواهند داشت. شرایط کار و غرامت سوانح و بیماری‌های حرفه‌ای کمتر از آنچه که در مورد همان نوع کار در‌همان ناحیه مجری است نخواهد بود.

- هر دسته کار تابع یک محل بازداشت خواهد بود. مقامات صلاحیت‌دار دولت بازداشت‌کننده و فرمانده آن محل بازداشت مسئول رعایت‌مقررات این قرارداد در دسته‌های کار خواهند بود. فرمانده صورت منظمی از دسته‌های کار تابع خود نگاه خواهد داشت و به نمایندگان دولت حامی یا‌کمیته بین‌المللی صلیب سرخ یا سایر سازمانهای نوع‌پروری که محلهای بازداشت را بازدید کنند تسلیم خواهند نمود. فصل ششم) ‌اموال شخصی و منابع مالی

- بازداشتیان مجاز خواهند بود اشیا و لوازم مصرف شخصی خود را نگاهدارند. وجوه نقدی و چکها و اوراق بهادار و غیره و همچنین اشیا‌قیمتی که داشته باشند نمی‌توان از آن‌ها گرفت مگر بر طبق ترتیبات معین و در مقابل آن‌ها رسیدی به آنان داده خواهد شد. ‌وجوه نقدی به بستانکار حساب هر بازداشتی بشرحی که در ماده ۹۸ پیش‌بینی شده منظور خواهد گردید. وجوه مزبور را نمی‌توان بپول دیگری‌تسعیر کرد مگر آن‌که قوانین کشوری که بازداشتی در آنجا بازداشت شده چنین مقرر داشته باشد یا خود او رضا دهد. ‌ اشیایی را که بیشتر ارزش شخصی یا ارزش احساساتی داشته باشد نمی‌توان از بازداشتیان گرفت. ‌زن بازداشتی را جز بوسیله زنان نمی‌توان بازرسی بدنی کرد. ‌بازداشتیان هنگام آزادی یا اعاده به میهن موجودی حساب خود موضوع ماده ۹۸ را نقداً دریافت خواهند کرد و همچنین کلیه اشیا و وجوه نقدی و‌چکها و اوراق بهادار و غیره که در حین بازداشت از آن‌ها گرفته شده عیناً به آنان مسترد خواهد شد باستثنای اشیا قیمتی که دولت بازداشت‌کننده طبق‌قوانین جاریه خود باید نگاهدارد در صورتی‌که مالی متعلق به یک‌نفر بازداشتی بر طبق قوانین مزبور نگاه‌داشته شود یک قبض رسید تفصیلی به‌شخص ذینفع داده خواهد شد. ‌ اسناد خانوادگی و اوراق هویت موجوده نزد بازداشتیان را نمی‌توان از آنان گرفت مگر با دادن رسید در هیچ حالی بازداشتیان نباید بدون اوراق هویت‌بمانند چنانچه اوراق هویت نداشته باشند اوراق مخصوصی توسط دولت بازداشت‌کننده تهیه و به آن‌ها داده خواهد شد که تا پایان بازداشت به‌جای‌اوراق هویت بکار رود. ‌بازداشتیان می‌توانند برای انجام خریدهای خود مبلغی پول نقداً یا بشکل بیجکهای خرید نزد خود داشته باشند.

- کلیه بازداشتیان منظماً فوق‌العاده‌هایی برای خرید خواربار و اشیایی از قبیل توتون و لوازم آرایش و غیره دریافت خواهند داشت. این‌فوق‌العاده‌ها ممکن است بصورت اعتبار یا بیجکهای خرید باشد. ‌بعلاوه بازداشتیان می‌توانند کمک هزینه‌هایی از دول متبوع خود یا دول حامی یا از هر‌گونه سازمانی که به آن‌ها کمک کند یا از خانواده‌های خود‌دریافت نمایند و همچنین در آمد اموال خود را طبق قوانین دولت بازداشت‌کننده دریافت کنند. مبالغ کمک هزینه‌هایی که توسط دولت مطبوعه اعطا‌می‌شود برای هر طبقه از بازداشتیان (‌ معلولین- بیماران- زنان باردار و غیره) به‌یک میزان خواهد بود و دولت اخیر نمی‌تواند میزان آن‌را بر اساس‌تمایزهایی که به‌موجب ماده ۲۷ این قرارداد ممنوع است تعیین کند و دولت بازداشت‌کننده هم نمی‌تواند آن‌ها را بر آن اساس تقسیم نماید. ‌دولت بازداشت‌کننده برای هر فرد بازداشتی حساب منظمی نگاه خواهد داشت و فوق‌العاده‌های مذکور در این ماده و مزدهایی را که آن فرد دریافت‌می‌دارد و کلیه وجوه ارسالی را که برای او واصل گردیده به بستانکاران حساب منظور خواهد کرد و همچنین وجوهی که از او اخذ شده و بر طبق قوانین‌جاریه در کشور محل بازداشت قابل استفاده است به بستانکاران حساب منظور خواهد شد. به بازداشتیان همه گونه تسهیلات که با قوانین جاریه در‌کشور ذیربط مطابق باشد داده خواهد شد که برای خانواده خود و کسانی که از جنبه اقتصادی تحت تکفل آنان می‌باشد کمک هزینه بفرستند. بازداشتیان‌می‌توانند وجوه لازم جهت هزینه‌های شخصی خود را در حدودی که دولت بازداشت‌کننده معین نموده از این حساب برداشت نمایند. تسهیلات عادلانه ‌به آن‌ها داده خواهد شد که در هر موقع حساب خود را رسیدگی کنند و خلاصه‌هایی از آن به‌دست آورند. حساب مزبور در صورت تقاضا به‌دولت حامی‌ابلاغ خواهد شد و در صورتی‌که شخص بازداشتی به‌جای دیگری انتقال یابد حسابش نیز بدنبالش فرستاده خواهد شد. فصل هفتم) ‌اداره و انتظامات

- هر محل بازداشت تحت امر یک افسر یا کارمند مسئول که از بین نیروهای نظامی منظم یا از کادر اداری کشوری منظم دولت بازداشت‌کننده‌انتخاب شده باشد قرار داده خواهد شد. افسر یا کارمند فرمانده محل بازداشت متن این قرارداد را به زبان یا به‌یکی از زبانهای رسمی نزد خود خواهد‌داشت و مسئول اجرای آن خواهد بود. مقررات این قرارداد و آیین‌نامه‌های اجرایی آن بمأمورین مراقبت آموخته خواهد شد. ‌#متن این قرارداد و متن موافقت نامه‌های اختصاصی که بر طبق این قرارداد منعقد می‌شود در داخل محل بازداشت به زبانی که بازداشتیان بفهمند اعلان‌خواهد شد و یا به کمیته بازداشتیان تسلیم خواهد گردید. ‌ آیین‌نامه‌ها و امریه‌ها و اخطارها و آگهی‌ها از هر قبیل باید به زبانی که بازداشتیان بفهمند به آنان ابلاغ و در داخل محل بازداشت اعلان شود. ‌کلیه اوامر و دستورهایی که انفراداً به بازداشتیان داده می‌شود نیز باید به زبانی باشد که بفهمند.

- انتظامات محل بازداشت باید مقرون باصول انسانیت بوده و در هیچ مورد مشتمل بر مقرراتی نخواهد بود که خستگی‌های جسمانی‌خطرناک جهت سلامت مزاج یا صدمات بدنی یا روحی برای بازداشتیان ایجاد نماید. خالکوبی و گذاشتن علائم یا نشان‌های جسمانی جهت تعیین‌هویت ممنوع است. ‌بالاخص ایست و حاضر و غایب ممتد ورزشهای بدنی از جنبه تنبیهی و ورزشهای مانور نظامی و تضییقات غذایی ممنوع است.

- بازداشتیان حق دارند در باب رژیمی که درباره آنان اعمال می‌شود به مقاماتی که آن‌ها را در اختیار خود دارد عرضحال بدهند. ‌همچنین حق بلاحصر خواهند داشت که خواه بوسیله کمیته بازداشتیان و خواه در صورتی‌که لازم بدانند به‌طور مستقیم به نمایندگان دولت حامی‌مراجعه و موارد شکایاتی را که نسبت به رژیم بازداشت دارند تعیین نمایند. ‌عرضحال‌ها و شکایات مزبور بفوریت بدون تغییر بمقامات مربوطه فرستاده شود. شکایات حتی اگر معلوم شود که بی‌اساس است نمی‌تواند موجب ‌تنبیه شود. ‌ کمیته‌های بازداشتیان می‌توانند گزارشهای متناوب راجع به محل بازداشت و احتیاجات بازداشتیان بنمایندگان دولت حامی بدهند.

- در هر محل بازداشت بازداشتیان هر شش‌ماه یکبار آزادانه برأی مخفی اعضای کمیته بازداشتیان را انتخاب خواهند کرد و کمیته مزبور‌نمایندگی بازداشتیان را در قبال دول حامی و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و هر دستگاه دیگری که بکمک بازداشتیان بیاید خواهد داشت. اعضای این‌کمیته ممکن است پس از پایان شش‌ماه مجدداً انتخاب شوند. ‌بازداشتیان منتخب پس از آن‌که انتخابشان به تصویب مقام بازداشت‌کننده رسید رسمیت خواهند یافت. علل امتناع از تصویب یا عزل که احیاناً صورت‌گیرد به‌دولت‌های ذیربط اطلاع داده خواهد شد.

- کمیته‌های بازداشتیان باید در آسایش جسمانی و معنوی و فکری بازداشتیان مشارکت نمایند. ‌مخصوصاً در صورتی‌که بازداشتیان تصمیم بگیرند که بین خود تعاون متقابل تشکیل دهند تشکیل آن علاوه بر تکالیف مخصوصی که به‌موجب سایر‌مقررات این قرارداد بعهده کمیته های بازداشتیان محول است در صلاحیت کمیته‌های مزبور خواهد بود.

- در صورتی‌که رجوع کار دیگری باعضا کمیته بازداشتیان انجام وظیفه آن‌ها را دشوار سازد اعضا مزبور باجرای کار دیگری وادار نخواهند‌شد. ‌اعضای کمیته‌ها می‌توانند دستیارانی را که لازم دارند از بین بازداشتیان تعیین کنند. ‌همه گونه تسهیلاتی مادی به آنان داده خواهد شد من‌جمله تا حدی آزادی حرکت که برای اجرای وظائف آنان لازم است (‌بازدید دسته‌های کار- تحویل‌گرفتن کالا و غیره). ‌همچنین برای مکاتبات پستی و تلگرافی اعضا کمیته‌ها با مقامات بازداشت ‌کننده و دول حامی و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و نمایندگان آن و‌سازمانهایی که به بازداشتیان کمک می‌نمایند همه گونه تسهیلات باعضای کمیته‌ها داده خواهد شد. اعضا کمیته‌ها که در دسته‌های کار هستند از همین‌تسهیلات برای مکاتبه با کمیته اصلی محل بازداشت بهره‌مند خواهند بود. مکاتبات مزبور محدود نخواهد بود و جزو سهمیه مذکور در ماده ۱۰۷‌شمرده نخواهد شد. ‌هیچ عضو کمیته را نمی‌توان به محل دیگری منتقل ساخت مگر آن که فرصت لازم باو داده شود که جانشین خود را در جریان امور جاری گذارد. فصل هفتم) ‌روابط با خارج

- هر بازداشتی به‌محض بازداشت یا منتهی یک هفته پس از ورود بمحل بازداشت و همچنین در صورت بیماری یا در صورت انتقال بمحل بازداشت دیگر یا به بیمارستان خواهد توانست مستقیماً از یک طرف بخانواده خود و از طرف دیگر به آژانس مرکزی مذکور در ماده ۱۴۰ یک‌کارت بازداشت که در صورت امکان طبق نمونه پیوست این قرارداد خواهد بود بفرستد و آن‌ها را از بازداشت و نشانی و وضع سلامت خود مستحضر‌سازد. کارتهای مزبور با حداکثر سرعت ممکنه ارسال خواهد شد و نباید به‌هیچوجه بتأخیر افتد.

- دولت بازداشت‌کننده به‌محض اینکه مبادرت به بازداشت اشخاص مورد حمایت نماید اقداماتی را که برای اجرای مقررات این ماده ‌پیش‌بینی کرده‌اند باطلاع دولت متبوع آنان و دولت حامی آنان خواهند رسانید و هر تغییری را که در اقدامات مزبور بعداً بدهند به‌همین طریق ابلاغ‌خواهند شد. ‌

- بازداشتیان اجازه خواهند داشت که نامه و کارت ارسال و دریافت دارند چنانچه دولت بازداشت‌کننده لازم بداند که عده نامه‌ها و کارتهای‌ارسالی هر بازداشتی را محدود سازد عده مزبور نباید از ماهی دو نامه و چهار کارت که حتی‌الامکان طبق نمونه ضمیمه این قرارداد تنظیم خواهد شد‌کمتر باشد. در صورتی‌که لازم باشد درباره مکاتبات ارسالی به‌عنوان بازداشتیان محدودیتهایی برقرار شود دستور آن فقط باید توسط کشور مبدأ احیاناً بر‌حسب تقاضای دولت بازداشت‌کننده داده شود. نامه‌ها و کارتهای مزبور باید در ظرف مدت معتدلی حمل شود و نمی‌توان آن‌ها را بجهات انضباطی بتأخیر انداخت یا نگاه‌داشت. ‌بازداشتیانی که مدتی از خانواده خود بی خبر مانده یا قادر نباشند از طریق عادی خبری از خانواده خود کسب کنند یا بفرستند مجاز خواهند شد که‌تلگرافاتی مخابره نمایند و باید نرخ تلگرافات را بپولی که در اختیار خود دارند بپردازند. ‌به‌طور کلی مکاتبات بازداشتیان به زبان مادری خودشان تحریر خواهد شد. ‌دولت‌های متخاصم می‌توانند مکاتبه بسایر زبانها را اجازه دهند.

- بازداشتیان مجاز خواهند بود که به وسیله پست یا هر وسیله دیگری امانات شخصی یا دسته‌جمعی که من‌جمله محتوی مواد غذایی و‌ملبوس و دارو و کتاب و اشیایی که احتیاجات آنان را در مسائل مذهبی و مطالعه و اوقات به‌یکاری رفع کند دریافت دارند. این قبیل مرسولات به‌هیچوجه دولت بازداشت‌کننده را از تعهداتی که به‌موجب این قرارداد بر عهده دارد معاف نخواهد ساخت. ‌ در صورتی‌که بعلل نظامی لازم شود مقدار مرسولات مذکور محدود گردد مراتب باید رسماً به دولت حامی و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ یا هر‌سازمان دیگری که بکمک بازداشتیان آمده اطلاع داده شود. ‌ترتیبات ارسال امانات شخصی یا دسته‌جمعی در صورت لزوم موضوع موافقت‌نامه‌های مخصوصی بین دولت‌های ذیربط قرار خواهد گرفت و‌موافقت‌نامه‌های مزبور نباید به‌هیچوجه وصول امانات کمکی را به‌دست بازداشتیان بتأخیر اندازد. در امانات محتوی خواربار و ملبوس نباید کتاب‌گذاشته شود.‌کمکهای طبی به‌طور کلی در مرسولات دسته‌جمعی ارسال خواهد شد.

- در صورتی‌که بین دولت‌های متخاصم موافقت‌نامه‌های مخصوصی برای دریافت و تقسیم مرسولات کمکی دسته‌جمعی موجود نباشد‌آیین‌نامه مرسولات دسته‌جمعی که پیوست این قرارداد است به‌موقع اجرا گذاشته خواهد شد. ‌موافقت‌نامه‌های مخصوص مذکور فوق نباید در هیچ موردی حق کمیته بازداشتیان را نسبت به تحویل گرفتن مرسولات دسته‌جمعی جهت بازداشتیان و‌اقدام در تقسیم آن‌ها و مبادرت به تصرفات در آن‌ها بنفع بازداشتیان محدود سازد. ‌همچنین نباید حق نمایندگان دولت حامی و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و هر مؤسسه تعاونی دیگر را که مأمور انتقال مرسولات دسته‌جمعی مزبور و‌نظارت در تقسیم آن بین گیرندگان می‌شود محدود نمایند. ‌

- کلیه مرسولات کمکی که برای بازداشتیان فرستاده می‌شود از هر‌گونه حقوق ورودی و گمرکی و غیره معاف خواهند بود. ‌کلیه مرسولات به انضمام امانات پستی کمکی و ارسال وجه که از کشورهای دیگر به‌عنوان بازداشتیان فرستاده شود یا از طرف بازداشتیان توسط پست‌خواه مستقیماً و خواه بوسیله دفاتر اطلاعات مذکور در ماده ۱۳۶ و آژانس مرکزی اطلاعات مذکور در ماده ۱۴۰ و آژانس مرکزی اطلاعات مذکور در‌ماده ۱۴۰ ارسال گردد از هر‌گونه عوارض پستی چه در کشورهای مبدأ و مقصد و چه در کشورهای عرض راه معاف خواهند بود. ‌برای این منظور خصوصاً معافیتهایی که در قرارداد پستی جهانی مورخ ۱۹۴۷ و در قرارنامه‌های اتحادیه پستی جهانی درباره افراد غیر نظامی تبعه دشمن‌بازداشتی در بازداشتگاهها یا در زندانهای کشوری پیش‌بینی شده شامل سایر اشخاص مورد حمایت که به‌موجب این قرارداد در بازداشت باشند نیز‌خواهد بود. دولی که در قرار نامه‌های مزبور شرکت ندارند مکلفند معافیتهای مذکور را به‌همان شرایط اعطا نمایند. ‌مرسولات کمکی ارسالی جهت بازداشتیان در صورتی‌که حمل آن‌ها به‌علت زیادی وزن یا هر علت دیگری بوسیله پست میسر نباشد کرایه حمل آن‌ها‌در تمام قلمرو دولت بازداشت‌کننده بعهده آن دولت خواهد بود. سایر دول عضو این قرارداد کرایه حمل آن‌ها را هر کدام در خاک خود بر عهده خواهند‌گرفت. ‌هزینه‌های ناشیه از حمل مرسولات مزبور که طبق بندهای بالا تأمین نشود بر عهده فرستنده خواهد بود. ‌دول معظمه متعاهد سعی خواهند کرد در نرخ تلگرافاتی که توسط بازداشتیان مخابره با به‌عنوان آن‌ها فرستاده می‌شود حتی‌الامکان تخفیف داده شود.

- در صورتی‌که عملیات نظامی مانع از آن شود که دول ذیربط تعهدات خود را از حیث تأمین حمل مرسولات مذکور در مواد ۱۰۶ و ۱۰۷ و108 و ۱۱۳ ایفا کنند دول حامی ذیربط یا کمیته بین‌المللی صلیب سرخ یا هر سازمان مورد قبول دول متخاصم می‌توانند با وسائل متناسب (‌واگن-‌کامیون- کشتی- هواپیما و غیره) مبادرت بتأمین حمل آن نمایند. برای این منظور دول معظمه متعاهد سعی خواهند کرد وسائل حمل و نقل مزبور را‌بدهند و اجازه عبور آن‌ها را من‌جمله با صدور پروانه‌های عبور لازم اعطا نمایند. ‌وسائط نقلیه مزبور برای حمل اشیا ذیل نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. ‌الف- مکاتبات و صورت‌ها و گزارشهای متبادله بین آژانس مرکزی اطلاعات مذکور در ماده ۱۴۰ و دفاتر ملی مذکور در ماده ۱۳۶. ب- مکاتبات و گزارشهای مربوط به بازداشتیان که دول حامی یا کمیته بین‌المللی صلیب سرخ یا هر سازمان کمک ببازداشتیان خواه با نمایندگان خود‌و خواه با دول متخاصم مبادله می‌نمایند. ‌مقررات حاضر به‌هیچوجه این حق هر دولت متخاصم را محدود نمیسازد که اگر بهتر دانست وسائل نقلیه دیگری ترتیب دهد و پروانه‌های حمل بشرایطی که مورد توافق واقع شود اعطا نماید. ‌هزینه ناشیه از استعمال وسائط نقلیه مزبور بتناسب اهمیت مرسولات بعهده دول متخاصمی خواهد بود که اتباعشان از این خدمات بهره‌مند ‌می‌شوند.

- سانسور مکاتبات واصله به‌عنوان بازداشتیان یا صادره توسط آنان باید در اسرع وقت صورت گیرد. ‌بازرسی مرسولات واصله به‌عنوان بازداشتیان نباید طوری انجام شود که حفظ مواد غذایی محتوی آن‌ها را بخطر اندازد و باید در حضور صاحب امانت ‌یا رفیقی که از طرف او وکالت داشته باشد صورت گیرد. تسلیم مرسولات شخصی یا دسته‌جمعی به بازداشتیان نباید به بهانه مشکلات سانسور بتعویق افتد. ‌هر‌گونه قدغن مکاتبات که بعلل نظامی یا سیاسی توسط دول متخاصم وضع شود فقط جنبه موقتی خواهد داشت و مدت آن هر چه کوتاهتر خواهد‌بود.

- دول بازداشت‌کننده کلیه تسهیلات عادلانه را فراهم خواهند آورد که وصیت‌نامه‌ها و وکالت‌نامه‌ها یا هر نوع اسناد دیگری که برای‌بازداشتیان فرستاده می‌شود یا بازداشتیان ارسال میدارند به‌وسیله دولت حامی یا آژانس مرکزی مذکور در ماده ۱۴۰ یا بهر وسیله مطلوب دیگر بمقصد برسد. ‌در همه احوال دول بازداشت‌کننده در تنظیم و ثبت رسمی این قبیل اسناد تسهیلات لازم برای بازداشتیان فراهم خواهند آورد و مخصوصاً به بازداشتیان‌اجازه خواهند داد که با مشاورین حقوقی مشورت نمایند.