قانون اجازه الحاق دولت ایران به قراردادهای معروف به قرارداد ژنو

- برای رسیدگی کم و کیف کالاهای رسیده و تهیه گزارش مبسوطی درباره آن جهت اهداکنندگان معتمدین و معاونین آن‌ها اجازه خواهند یافت ب‌محلهای ورود امانات که نزدیک ببازداشتگاه باشد بروند. ‌

- بمعتمدین تسهیلات لازم داده خواهد شد که رسیدگی و معلوم نمایند آیا تقسیم اعانات دسته‌جمعی در کلیه تقسیمات و ملحقات بازداشتگاه ‌طبق دستورشان انجام گرفته یا خیر. ‌

- معتمدین اجازه خواهند داشت نمونه‌ها یا پرسشنامه‌هایی مربوط به اعانات دسته‌جمعی (‌تقسیم- احتیاجات- مقادیر و غیره) برای ارسال‌به اهداکنندگان پر کنند یا به توسط معتمدین دسته‌های کار یا توسط سر پزشگان[سرپزشکان] بیمارستان‌ها و نقاهت خانه‌ها پر کنند. این نمونه‌ها یا پرسش‌نامه‌ها بدون‌فوت وقت برای اهداکنندگان ارسال خواهد شد.

- محض تأمین تقسیم منظم اعانات دسته‌جمعی بین اسیران جنگی بازداشتگاه و احیاناً به‌منظور تأمین احتیاجاتی که با ورود دسته‌های جدید ‌اسیران جنگی پیش خواهد آمد معتمدین می‌توانند از اعانات دسته‌جمعی مقدار ذخیره ترتیب دهند و نگاهدارند- برای این منظور انبارهای متناسب در‌اختیار آنان گذاشته خواهد شد. ‌هر انباری دو قفل خواهد داشت که کلید یکی نزد معتمد و کلید دیگری نزد فرمانده بازداشتگاه خواهد بود. ‌

- در صورت وصول ملبوس، هر اسیر جنگی لااقل مالکیت یکدست لباس کامل را حفظ خواهد کرد. چنانچه یک‌نفر اسیر بیش از یک دست ‌لباس داشته باشد معتمد بازداشتگاه مجاز خواهد بود از کسانی که سهم بیشتری دارند ملبوس زیادی یا بعضی قطعات را که تعداد آن اضافه بر واحد باشد ‌بگیرد و این در صورتی است که چنین اقدامی برای رفع احتیاجات اسیران جنگی محروم‌تر ضروری باشد. ‌مع‌هذا زیرپوش و جوراب و کفش اضافی را که‌مازاد آن منحصر به‌یک دست یا یک جفت اضافی باشد نمی‌توان گرفت مگر در صورتی‌که هیچ وسیله دیگری برای تهیه این اشیا جهت اسیر محروم‌دیگری موجود نباشد. ‌

- دول معظمه متعاهد و بالاخص دول بازداشت‌کننده هر نوع خریداری را به حداکثر امکان و یا بمیزان مقررات مربوط بخواربار عمومی در‌خاک خود به‌منظور تقسیم اعانات مشترک باسیران جنگی اجازه خواهند داد. همچنین انتقال وجوه و اقدامات مالی و فنّی و اداری را که برای‌خریدهای مزبور می‌شود تسهیل خواهند کرد.

- مقرّرات فوق با حق اسیران جنگی نسبت بدریافت اعانات دسته‌جمعی قبل از ورود ببازداشتگاه یا در حین انتقال و همچنین با حق‌نمایندگان دول حامی و نمایندگان کمیته بین‌المللی صلیب سرخ یا هر دستگاه تعاونی دیگر که ایصال این اعانات و تقسیم آن‌ها را بین ذوی‌ الحقوق بهر‌طریق مقتضی عهده‌دار گردند مانعه‌الجمع نیست. پیوست شماره ۴ الف – کارت هویت (رجوع شود بماده ۴ ) اثر انگشتان ( اختیاری سبابه راست سبابه چپ اخطار این کارت هویت باشخاصی داده می‌شود که همراه نیروهای مسلح…………….اند بی آن‌که مستقیماً جزو آن باشند : باید در هر موقع نزد صاحب آن باشد. چنانچه صاحب آن اسیر جنگی شود این کارت را بمقامات دستگیر کننده ارائه خواهد داد تا هویتش معلوم گردد نوع خون……….. مذهب…………… مهر مقام صادر کننده کارت قد وزن چشم مو تعیین کشور و مقام نظامی صادر کننده کارت کارت هویت برای اشخاصی که همراه نیروهای مسلحند نام……………………………………. نام خانوادگی………………………… تاریخ و محل تولد…………………. یا سمت……………………………همراه نیرو های مسلح است. امضای گیرنده- تاریخ صدور کارت ……………..-…………………… تبصره- بهتر است این کارت بدو یا سه زبان که یکی از آن‌ها بین المللی باشد تهیه گردد. این کارت از وسط از محلیکه نقطه چین شده تا می‌شود و اندازه قطعی آن ۱۳ ×۱۰ سانتی متر است. ب – کارت اسارت ( رجوع شود بماده ۷۰ ) با حروف درشت و خوانا نوشته شود ۱ – دولت متبوع اسیر……………………. ۲ – نام خانوادگی ۳ – نام کوچک ( به‌تمام حروف ) ۴ – نام کوچک پدر ………………………………………………………. ۵ – تاریخ تولد…………………………۶ – محل تولد………………………… ۷ – درجه……………………………………………………………………… ۸ – شماره…………………………………………………………………….. ۹ – آدرس خانواده…………………………………………………………….. ۱ – وجه ۱۰ – تاریخ اسارت (یا) از (بازداشتگاه شماره – بیمارستان و غیره )محلی که آمده……….. ۱۱ – الف – سلامت کامل. ب – مجروح نیست. ج – معالجه شده. د – در حال نقاهت ه – بیمار. و- جراحت مختصر. ز – جراحت شدید. ۱۲ – آدرس فعلی اینجانب : شماره اسیری………………………….. نام بازداشتگاه………………………………………………………… ۱۳ – تاریخ…………………………….۱۴ – امضا……………………………. قسمت های زائد حذف شود. به‌این مطالب نباید چیزی اضافه کرد. رجوع شود بتوضیحات ظهر ورقه پست اسیران جنگی کارت دستگیری اسیران جنگی پست مجانی ۲ – ظهر ژنو سویس آژانس مرکزی اسیران جنگی کمیته بین المللی صلیب سرخ توضیح مهم این کارت باید بلافاصله پس از دستگیری هر اسیر جنگی یا هر وقت که آدرسش عوض می‌شود و به بیمارستان یا بازداشتگاه دیگری انتقال مییابد توسط اسیر جنگی پر شود این کارت غیر از کارت مخصوصی است که اسیر جنگی حق دارد برای خانواده خود بفرستد. تبصره-این نمونه باید بدو یا سه زبان من‌جمله به زبان اسیر جنگی و زبان دولت بازداشت کننده تهیه شود قطع حقیقی آن ۱۵ × ۵/۱۰ سانتیمتر است. ج – کارت و نامه مخصوص مکاتبات ( رجوع شود بماده ۷۱ ) ۱ – کارت کارت پستال- مکاتبات اسیران جنگی- پست مجانی ۱- وجه فرستنده نام و نام خانوادگی …………………………… تاریخ و محل تولد ……………………………. شماره اسیر ……………………………. نام بازداشتگاه …………………………… کشور مبدأ ………………………… گیرنده ………………………………… مقصد ………………………………… خیابان……………………………… کشور……………………………… استان……………………………… ۲ – ظهر تاریخ …………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………….. فقط روی سطور و خیلی خوانا نوشته شود. تبصره- این نمونه باید بدو یا سه زبان من‌جمله به زبان اسیر جنگی و زبان کشور بازداشت کننده تهیه شود قطع واقعی آن ۱۵× ۱۰ سانتی متر است. 2پیوست شمارۀ ۴ ج- کارت و نامه مخصوص مکاتبات ( رجوع شود بماده ۷۱ ) ۲ – نامه مکاتبات اسیران جنگی- پست مجانی عنوان…………………………………………………………………………………… مقصد…………………………………………………………………………………… خیابان………………………………………………………………………………….. کشور…………………………………………………………………………………. استان…………………………………………………………………………………. ++++++++++++++++++++++++ ……………………………………………………………….فرستنده ………………………………………………………………..نام و نام خانوادگی ……………………………………………………………….محل و تاریخ تولد ……………………………………………………………شماره اسیر ………………………………………………………………..نام بازداشتگاه ……………………………………………………………….کشور مبدأ تبصره-این نمونه باید بدو زبان یا سه زبان مادری اسیر و زبان کشور بازداشت کننده تهیه شود. از محل نقطه چین تا می‌شود و زبانه آن در شکاف (++++++) وارد میگردد. آموقت تمام ورقه بصورت پاکتی درمیاید. ظهر این ورقه که مثل کارت پستال خط کشی شده ( رجوع شود بشماره ۱ قسمت ج پیوست شماره ۴ ) مخصوص مکاتبات اسیر جنگی است و محتوی تقریباً در حدود ۲۵۰ کلمه خواهد بود. قطع واقعی این برگ بی آن‌که تا شده باشد ۲۵×۱۵ سانتی متر است. د – آگهی فوت ( رجوع شود بماده ۱۲ ) آگهی فوت ( نام مقام ذیصلاحیت ) نام ونام خانوادگی نام کوچک پدر محل و تاریخ تولد محل و تاریخ فوت درجه و شماره ( شماره پلاک هویت ) آدرس خانواده کجا و کی اسیر شده علت و کیفیات فوت محل دفن آیا قبر علامت دارد و خانواده متوفی می‌توانند بعداً آن‌را پیدا کنند ?اشیا متوفی توسط دولت بازداشت کننده نگاه‌داری شده یا به انضمام این آگهی ارسال شده. اگر ارسال شده بچه وسیله بوده ? آیا شخصی که هنگام بیماری متوفی یا دم آخر حاضر بوده ( پزشگ – کشیش – رفیق اسارت ) می‌تواند در این ورقه یا پیوست توضیحاتی در باب دم آخر و دفن متوفی بدهد. تاریخ و مهر و امضا مقام ذیصلاحیت ……………………………………. دولت متبوع اسیر متوفی ……………………………………. ………………………………………. …………………………………………. ……………………………………….. ……………………………………….. ……………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………. ……………………………………….. ………………………………………… …………………………………………. ………………………………………… …………………………………………… ……………………………………………. ……………………………………………. ………………………………………….. ………………………………………….. امضا و نشانی دونفر شاهد …………………………….. تبصره- این نمونه آگهی باید بدو زبان یا سه زبان مادری اسیرجنگی و زبان دولت بازداشت کننده تهیه می‌شود.قطع واقعی آن ۲۱×۳۰ سانتی متر است ه- گواهی بازگشت بمیهن (‌رجوع شود به پیوست ۲ ماده ۱۱) ‌گواهینامه بازگشت بمیهن ‌ تاریخ: ‌ بازداشتگاه: ‌بیمارستان: ‌نام: ‌ نام خانوادگی: ‌تاریخ تولد: ‌درجه: ‌شماره نظامی: ‌شماره اسیر: ‌ جراحت- بیماری: ‌رأی کمیسیون: ‌رییس کمیسیون پزشکی مختلط: ‌الف- بازگشت مستقیم بمیهن. ب- بستری شدن در کشور بطرف. ک- ب- معاینه مجدد در کمیسیون بعدی. پیوست شماره ۵ – ‌آیین‌نامه نمونه راجع به حواله‌های ارسالی توسط اسیران جنگی به کشور خودشان (‌رجوع شود بماده ۶۳) ۱- آگهی مذکور در بند سوم از ماده ۶۳ حاوی اطلاعات ذیل خواهد بود: ‌الف- شماره نظامی مذکور در ماده ۱۷- درجه- نام و نام خانوادگی اسیر جنگی فرستنده. ‌ حواله. ب- نام و نشانی گیرنده حواله در کشور مقصد. ج- ذکر مبلغی که باید پرداخت شود بپول کشور بازداشت‌کننده. ۲- این آگهی بامضای اسیر جنگی خواهد رسید. چنانچه بی‌سواد باشد علامتی در این ورقه خواهد گذاشت و علامت مزبور توسط یک‌نفر شاهد ‌گواهی خواهد شد. معتمد نیز این آگهی را امضا خواهد کرد. ۳- فرمانده بازداشتگاه گواهینامه‌ای به‌این آگهی پیوست و گواهی خواهد کرد که موجودی بستانکار حساب اسیر جنگی ذیربط کمتر از مبلغ حواله‌ نیست. ۴- این آگهی‌ها ممکن است بصورت فهرست هم تنظیم شود و هر برگ فهرست‌های مزبور توسط معتمد گواهی و امضا و صحت آن توسط فرمانده بازداشتگاه تصدیق خواهد شد. ‌ قرارداد ژنو راجع بحمایت افراد کشوری در زمان جنگ ‌مورخه ۱۲ اوت ۱۹۴۹ ‌امضاکنندگان زیر نمایندگان مختار دولت‌های شرکت‌کننده در کنفرانس سیاسی که در شهر ژنو از تاریخ ۲۱ آوریل تا ۱۲ اوت ۱۹۴۹ به‌منظور تهیه قراردادی برای حمایت افراد‌کشوری در زمان جنگ تشکیل گردیده نسبت بمسائل ذیل موافقت حاصل نمودند: ‌ باب اول – ‌مقررات عمومی ‌

- دولت‌های معظمه متعاهد تعهد می‌نمایند که این قرارداد را در همه احوال محترم شمرده و اتباع خود را به‌احترام آن وادارند. ‌

- علاوه بر مقرراتی که باید در زمان صلح به‌موقع اجرا گذاشته شود این قرارداد در صورت وقوع جنگ که رسماً اعلان شده باشد یا هر‌گونه نزاع‌ مسلحانه که بین دو یا چند دولت معظم متعاهد بروز کند اجرا خواهد شد ولو آن که یکی از آن دول مزبور وجود وضع جنگی را تصدیق نکند. ‌این قرارداد درباره هر‌گونه موارد اشغال تمام یا قسمتی از خاک یکی از دول معظمه متعاهد نیز معتبر است ولو آن‌که اشغال مزبور با هیچ‌گونه مقاومت‌ نظامی مواجه نشده باشد. ‌چنانچه یکی از دول داخل در جنگ عضو این قرارداد نباشد دولت‌های عضو مع‌ذالک در روابط متقابل خود تابع این قرارداد خواهند بود و اگر آن دولت‌ این قرارداد را قبول و مقرّرات آن‌را اجرا کند در مقابل او نیز ملزم باجرای این قرارداد خواهند بود.

- چنانچه نزاع مسلحانه جنبه بین‌المللی نداشته باشد و در خاک یکی از دول معظمه متعاهد روی دهد هر یک از دول داخل در جنگ مکلفند که‌لااقل مقررات زیر را اجرا نمایند: ۱- با کسانی‌که مستقیماً در جنگ شرکت ندارند به انضمام افراد نیروهای مسلحی که اسلحه به زمین گذاشته باشند یا کسانی‌که به‌علت بیماری یا زخم‌یا بازداشت و یا بهر علت دیگری قادر بجنگ نباشند باید در همه احوال بدون هیچ‌گونه تبعیض نامساعد ناشیه از نژاد- رنگ- مذهب- عقیده-‌جنس- اصل و نسب یا ثروت یا هر علت مشابه آن با اصول انسانیت رفتار شود. ‌اعمال ذیل در مورد اشخاص بالا در هر زمان و در هر مکان ممنوع است و خواهد بود: ‌الف- لطمه به حیات و تمامیت بدنی من‌جمله قتل به‌تمام اشکال آن- زخم زدن- رفتار بیرحمانه- شکنجه و آزار. ب- اخذ گروگان. ج- لطمه بحیثیت اشخاص من‌جمله تحقیر و تخفیف. ‌د- محکومیت و اعدام بدون حکم قبلی دادگاهی که صحیحاً تشکیل شده و جامع تضمینات قضایی که ملل متمدن ضروری می‌دانند باشد. ۲- زخم‌داران و بیماران جمع‌آوری و تحت معالجه قرار خواهند گرفت. ‌ یکدستگاه نوع‌پروری بی‌طرف مانند کمیته بین‌المللی صلیب سرخ می‌تواند خدمات خود را به‌دولت‌های داخل در جنگ عرضه دارد. ‌ دولت‌های داخل در جنگ نیز در سهم خود سعی خواهند کرد تمام یا قسمتی از سایر مقررات این قرارداد را به‌موجب موافقت‌نامه‌های اختصاصی به‌موقع‌اجرا گذارند. ‌اجرای مقررات فوق اثری در وضع حقوقی متخاصمین نخواهد داشت. ‌

- اشخاصی که در هر موقع و بهر شکل در موقع جنگ یا اشغال به‌دست دولت داخل در جنگ یا دولت اشغال‌کننده غیر از دولت متبوع خود ‌میافتند تحت حمایت این قراردادند. ‌اتباع دولتی که وابسته به‌این قرارداد نباشد تحت حمایت این قرارداد نیستند اتباع یک دولت بی‌طرف که در خاک یک دولت داخل در جنگ باشند و‌اتباع یک دولت هم‌ صف در جنگ مادام که دولت متبوع آنان نمایندگی سیاسی عادی نزد دولت بازداشت‌کننده آنان دارد مشمول حمایت این قرارداد‌شمرده نخواهند شد. ‌ مع‌هذا مقررات باب اول میدان اجرای وسیع‌تری دارند که در ماده ۱۳ تشریح شده است. ‌اشخاص مورد حمایت قرارداد ژنو مورخه ۱۲ اوت ۱۹۴۹ در باب بهبود وضع زخم‌داران و بیماران و غریقان نیروهای مسلح دریایی یا اشخاص مورد‌ حمایت قرارداد ژنو مورخ ۱۲ اوت ۱۹۴۹ در باب معامله با اسیران جنگی بفهوم[مفهوم] این قرارداد مورد حمایت شمرده نمی‌شوند.

- چنانچه یکدولت داخل در جنگ دلایل جدی داشته باشد که شخصی که تحت حمایت این قرارداد است در خاک آندولت انفراداً مورد‌سوء‌ظن قانونی است که بفعالیت‌های مضرّ بامنیت دولت دست میزند و یا در صورتی‌که مسلّم شود که واقعاً به‌این نوع فعالیت مشغول است شخص‌مزبور نمی‌تواند بحقوق و امتیازات حاصله از این قرارداد که در صورت اجرا درباره او ممکن است به امنیت دولت لطمه وارد آورد متشبث گردد. ‌ چنانچه در خاک اشغال شده شخصی که مورد حمایت این قرارداد است به‌عنوان جاسوس یا خرابکار یا به‌علت اینکه انفراداً مورد سوء‌ظن قانونی از‌حیث اعمال فعالیت مضر بامنیت دولت اشغال‌کننده است دستگیر شود شخص مزبور را ممکن است در صورتی که امنیت نظامی قطعاً ایجاب کند از‌حقوق ارتباط که به‌موجب این قرارداد پیش‌بینی شده است محروم ساخت. ‌ مع‌هذا در هر یک از این موارد یا اشخاص موضوع بندهای سابق با انسانیت رفتار خواهد شد و از حق دادرسی عادلانه و منظم به‌نحوی که در این قرارداد‌پیش‌بینی شده محروم نخواهند گردید. ‌ بعلاوه در نزدیکترین تاریخ ممکنه که امنیت مملکت یا امنیت دولت اشغال‌کننده بر حسب مورد اجازه دهد استفاده از کلیه حقوق و مزایای اشخاص‌مورد حمایت را بمفهوم این قرارداد باز خواهند یافت.

- این قرارداد از بدو هر جنگ یا اشغال مذکور در ماده ۲ به‌موقع اجرا گذاشته خواهد شد. ‌ اجرای این قرارداد در خاک دول متخاصم هنگام ختم عمومی عملیات نظامی قطع خواهد شد. ‌در اراضی اشغالی اجرای این قرارداد یک‌سال پس از ختم عمومی عملیات نظامی قطع خواهد گردید مع‌هذا دولت اشغال‌کننده در تمام مدت اشغال تا‌میزانی که دولت مزبور وظایف حکومت را در اراضی مزبور انجام می‌دهد وابسته بمواد مشروحه ذیل از این قرارداد خواهد بود: ‌مواد ۱ تا ۱۲- ۲۷- ۲۹- تا ۳۴- ۴۷- ۴۹- ۵۱- ۵۲- ۵۳- ۵۹- ۶۱ تا ۷۷ و ۱۴۳. ‌اشخاص مورد حمایت که استخلاص یا بازگشت آن‌ها بمیهن یا استقرار آن‌ها بعد از مواعد مذکور صورت گیرد در مدت فاصله فیمابین مشمول مزایای این‌قرارداد خواهند بود. ‌

- علاوه بر موافقت‌نامه‌هایی که بالصراحه در مواد ۱۱ و ۱۴ و ۱۵ و ۱۷ و ۳۶ و ۱۰۸ و ۱۰۹ و ۱۳۲ و ۱۳۳ پیش‌بینی شده دولت‌های معظمه‌ متعاهد می‌توانند موافقت‌نامه‌های اختصاصی راجع بکلیه مسائلی که حل آن‌را اختصاصاً مقتضی بدانند منعقد سازند. هیچیک از موافقت‌نامه‌های ‌اختصاصی مزبور نمی‌تواند به وضع اشخاص مورد حمایت به‌نحوی که به‌موجب این قرارداد معین شده لطمه بزند یا حقوقی را که این قرارداد به آنان ‌اعطا نموده تقلیل دهد. اشخاص مورد حمایت در تمام مدتی که مشمول این قراردادند از مزایای موافقت‌نامه‌های مزبور برخوردار خواهند شد مگر آن که‌در آن موافقت‌نامه‌ها یا موافقت‌نامه‌های بعدی صریحاً خلاف آن مقرر شده باشد و یا در صورتی‌که یکی از دول متخاصم اقدامات مساعدتری درباره آنان‌ اتخاذ کرده باشد.

- اشخاص مورد حمایت نمی‌توانند در هیچ موردی از یک قسمت یا از تمام حقوقی که این قرارداد یا احیاناً موافقت‌نامه‌های مخصوص مذکور در‌ماده قبل به آنان اعطا کرده صرف‌نظر نمایند. ‌

- این قرارداد با معاضدت و تحت نظارت دول حامی که عهده‌دار حفظ منافع دول متخاصمند به‌موقع اجرا گذاشته خواهد شد. برای این منظور‌دول حامی می‌توانند علاوه بر مأمورین سیاسی یا کنسولی خود نمایندگانی از بین اتباع خود یا از بین اتباع دول بی‌طرف دیگر تعیین نمایند. نمایندگان‌مذکور باید مورد پذیرش دولتی که نزد آن انجام وظیفه خواهند کرد واقع شوند. ‌دول متخاصم بوسیع‌ترین وجهی در انجام وظیفه مأمورین یا نمایندگان دول حامی تسهیل خواهند کرد. ‌مأمورین یا نمایندگان دول حامی نباید در هیچ موردی از حدود وظائف خود به‌نحوی که از این قرارداد مستفاد می‌شود تجاوز کنند و مخصوصاً باید‌ضروریات عالیه امنیت دولتی را که نزد آن انجام وظیفه می‌کنند رعایت نمایند.

- مقررات این قرارداد با فعالیت‌های نوع‌پرورانه‌ای که کمیته بین‌المللی صلیب سرخ یا هر دستگاه بشردوست بی‌طرف دیگر برای حمایت اسیران‌جنگی و کمک به آنان با موافقت دولت‌های متخاصم مربوطه به‌عمل آورد و مانعه‌الجمع نخواهد بود.

- دولت‌های متعاهد می‌توانند در هر موقع بین خود توافق نمایند که وظائفی را که به‌موجب این قرارداد به‌دول حامی محول است به‌یک ‌دستگاه بین‌المللی که جامع کلیه تضمینات بی‌طرفی و کارآمدی باشد محول سازند. ‌ چنانچه بعضی از اشخاص مورد حمایت به‌علتی از فعالیت یک دولت حامی یا یک دستگاه که در بند اول این ماده تعریف شده بهره‌مند نباشند یا‌بهره‌مند بوده و دیگر استفاده نکنند دولت بازداشت‌کننده باید خواه از یک دولت بی‌طرف و خواه از یکی از دستگاه‌های مذکور تقاضا کند وظائفی را که ‌به‌موجب این قرارداد به‌عهده دول حامی که از طرف دولت‌های متخاصم تعیین می‌شوند محول است بر عهده گیرند. ‌ چنانچه تأمین حمایت بدین‌طریق مقدور نباشد دولت بازداشت‌کننده باید از یکدستگاه نوع‌پروری مانند کمیته بین‌المللی صلیب سرخ تقاضا کند ‌وظائف نوع‌پرورانه را که به‌موجب این قرارداد به‌عهده دول حامی محول است عهده‌دار گردد و باید با قید مقررات این ماده خدماتی را که از طرف چنین‌دستگاهی عرضه می‌شود بپذیرد. ‌ هر دولت بی‌طرف یا هر دستگاهی که برای مقاصد بالا توسط دول ذیربط دعوت می‌شود یا خدمات خود را عرضه می‌دارد باید در فعالیت خود متوجه‌ مسئولیت خویش در قبال دولت متخاصم متبوع اشخاص مورد حمایت این قرارداد بوده و تضمینات کافی بدهد که قادر است وظایف مزبور را تأمین‌نماید و بی‌طرفانه انجام دهد. ‌تخلف از مقررات فوق باتکا هیچ موافقت‌نامه اختصاصی بین دولت‌ها که یکی از آن‌ها ولو به‌طور موقت به‌علت وقایع نظامی من‌جمله در صورت اشغال ‌تمام یا قسمت مهمی از خاک خود در قبال دولت دیگر یا در قبال متحدین خود از حیث آزادی مذاکرات محدود شده باشد مجاز نیست. ‌در هر جا که در این قرارداد عنوان دولت حامی ذکر شده عنوان مزبور شامل دستگاه‌هایی که بمنطوق این ماده جانشین دولت حامی هستند نیز‌می‌باشد. ‌ مقررات این ماده درباره اتباع دولت بی‌طرفی که در خاک اشغالی باشند یا درخاک دولت متخاصمی باشند که دولت متبوع آنان نمایندگی سیاسی عادی‌نزد آن دولت نداشته باشد نیز بسط خواهد یافت و شامل آن نیز خواهد بود. ‌

- دولت‌های حامی در کلیه مواردی که از لحاظ منافع اشخاص مورد حمایت مفید بداند من‌جمله در صورت بروز اختلاف بین دول متخاصم در‌باب اجرا یا تفسیر مقررات این قرارداد در حل اختلاف وساطت خواهند کرد. ‌ برای این منظور هر یک از دول حامی می‌تواند بنا بردعوت یک طرف متخاصم یا رأساً به‌دولت‌های متخاصم پیشنهاد کند که مجلسی از نمایندگان خود و‌مخصوصاً از مقامات مسئول سرنوشت اشخاص مورد حمایت احیاناً در خاک بی‌طرفی که بمناسبت انتخاب شده باشد تشکیل دهند. دولت‌های متخاصم‌مکلفند به پیشنهادهایی که در این زمینه دریافت میدارند ترتیب اثر دهند. دول حامی می‌توانند عندالاقتضا یکی از شخصیتهای یک دولت بی‌طرف یا‌شخصیتی را که از طرف کمیته بین‌المللی صلیب سرخ بنمایندگی معین شده باشد برای شرکت در مجلس مزبور جهت تصویب دول متخاصم پیشنهاد‌نمایند. باب دوم – ‌حمایت کلی اهالی در مقابل بعضی اثرات جنگ

- مقررات این ماده ناظر بر مجموع اهالی کشورهای داخل در جنگ است بدون هیچ تبعیض نامساعد من‌جمله از حیث نژاد و ملیت و مذهب و‌عقیده سیاسی و منظور از آن تخفیف مصائبی است که در جنگ تولید می‌شود.

- دول متعاهد در زمان صلح و دول متخاصم پس از شروع جنگ می‌توانند در خاک خود و در صورت لزوم در اراضی اشغالی نواحی و نقاط‌ بهداری و امنیت ایجاد و تشکیلات آن‌را طوری بدهند که زخم‌داران و بیماران و معلولین و پیران و اطفال کمتر از ۱۵ سال و زنان‌باردار و مادران اطفال‌کمتر از هفت سال را از اثرات جنگ پناه دهند. ‌دول ذیربط می‌توانند به‌محض شروع جنگ و در حین جنگ بین خود موافقت‌نامه‌هایی برای شناسایی نقاط و مناطقی که دایر ساخته‌اند منعقد نمایند‌برای این منظور ممکن است طرح موافقت‌نامه پیوست این قرارداد را با تغییراتی که لازم بدانند به‌موقع اجرا گذارند. ‌از دول حامی و کمیته بین‌المللی صلیب سرخ دعوت می‌شود که برای تسهیل ایجاد و شناسایی نقاط و نواحی مزبور وساطت و کمک نمایند.

- هر دولت داخل در جنگ می‌تواند خواه مستقیماً خواه به توسط یک دولت بی‌طرف یا یک دستگاه نوع‌پروری بطرف مقابل خود پیشنهاد‌ نماید در نواحی که جنگ در جریان است نواحی بی‌طرفی دایر گردد که اشخاص ذیل را بدون هیچ گونه تفاوتی از مخاطرات جنگ پناه دهد. ‌الف- زخم‌داران و بیماران جنگجو یا غیر جنگجو. ب- اشخاص کشوری که در جنگ شرکت ندارند و در مدت اقامت خود در نواحی مرز به هیچ کاری که جنبه نظامی داشته باشد اشتغال نمیورزند. ‌ به‌محض اینکه دول متخاصم نسبت به‌موقعیت جغرافیایی و طرز اداره و تهیه خواربار و نظارت منطقه بی‌طرف به‌منظور فوق توافق نمودند‌ موافقت‌نامه‌ای کتباً تنظیم و بامضای نمایندگان متخاصمین خواهد رسید. ‌در موافقت‌نامه مزبور تاریخ شروع بی‌طرفی منطقه و مدت بی‌طرفی معین خواهد شد.

- زخم‌داران و بیماران و همچنین معلولین و زنان‌باردار مورد حمایت و احترام خاص قرار خواهند گرفت. ‌ تا میزانی که مقتضیات نظامی اجازه دهد هر دولت داخل در جنگ در اقدامات مربوط بجستجوی مقتولین و زخم‌داران و کمک بغریقان و سایر‌اشخاصی که در معرض خطر مهمی هستند و همچنین در اقدامات مربوط بحفظ آنان از غارت و بدرفتاری تسهیل خواهند کرد.

- دول متخاصم سعی خواهند کرد که برای تخلیه بیماران و زخم‌داران و معلولین و پیران و زنان تازه‌زارا از نواحی محاصره شده و همچنین‌برای عبور روحانیون همه مذاهب و کارکنان و لوازم بهداری بمقصد آن نواحی قرارنامه‌های محلی بین خود منعقد سازند.

- بیمارستانهای کشوری که برای پرستاری زخم‌داران و بیماران و معلولین و زنان تازه‌زا تشکیل می‌شوند در هیچ موردی نباید طرف حمله قرار‌گیرند بلکه در هر زمان باید توسط دول متخاصم محترم شمرده و حمایت شوند. ‌دولت‌های داخل در جنگ باید بکلیه بیمارستانهای کشوری سندی بدهند که جنبه آن‌ها از حیث بیمارستان کشوری گواهی کند و معلوم نماید که ابنیه محل ‌بیمارستانهای مزبور برای مقاصدی که بمفهوم ماده ۱۹ ممکن است آن‌ها را از حمایت محروم سازد مورد استفاده نیست. ‌بیمارستانهای کشوری در صورتی‌که اجازه استعمال علامت از دولت داشته باشند به‌وسیله علامت مذکور در ماده ۳۸ قرارداد ژنو مورخ 12اوت ۱۹۴۹‌راجع به بهبود سرنوشت زخم‌داران و بیماران هنگام اردوکشی نشان داده خواهند شد. ‌ دول متخاصم تا حدی که مقتضیات نظامی اجازه دهد اقدامات لازم به‌عمل خواهند آورد که علائم مشخصه بیمارستانهای کشوری برای نیروهای زمینی ‌و هوایی و دریایی دشمن به‌طور وضوح مریی باشند تا امکان هر‌گونه حمله‌ای رفع شود. ‌ نظر بخطراتی که ممکن است مجاورت با هدف‌های نظامی متوجه بیمارستانها نماید اقتضا خواهد داشت مراقبت شود که بیمارستانها حتی‌الامکان از‌هدف‌های نظامی دور باشند. ‌

- حمایت بیمارستانها نباید قطع شود مگر در صورتی‌که از حمایت مزبور گذشته از مقاصد نوع‌پرورانه برای ارتکاب اعمالی که جهت دشمن‌مضر باشد استفاده شود. مع‌هذا این حمایت قطع نخواهد شد مگر پس از آن‌که اخطاری با ضرب‌الاجل در کلیه موارد مقتضی شده باشد و به آن ترتیب اثر‌نداده باشند. ‌اینکه در بیمارستانهای مزبور زخم‌داران و بیماران نظامی معالجه شوند و یا اسلحه دستی و مهماتی که از آنان گرفته شده و هنوز به اداره مربوطه تحویل‌ نشده در آنجا یافت شود در حکم اعمال مضره شمرده نخواهد شد.

- کارکنانی که منظماً و منحصراً مأمور امور و اداره بیمارستانهای کشوری می‌شوند به انضمام کسانی که مأمور جستجو و برداشتن و حمل و‌معالجه زخم‌داران و بیماران کشوری و معلولین و زنان تازه‌زا می‌باشند محترم شمرده و حمایت خواهند شد. ‌کارکنان مزبور در اراضی اشغالی و مناطق عملیات نظامی به‌وسیله کارت هویتی که سمت صاحب کارت را تصدیق کند و دارای عکس صاحب کارت و‌مهر منگنه مقام مسئول باشد معرفی خواهند گردید و در موقع خدمت به‌وسیله بازوبندی که مهر شده و رطوبت در آن اثر نکند و به بازوی چپ نصب‌ گردد شناخته خواهند شد. بازوبند مزبور توسط دولت داده خواهد شد و دارای علامت مذکور در ماده ۳۸ قرارداد ژنو مورخه ۱۲ اوت ۱۹۴۹ راجع ب‌بهبود سرنوشت زخم‌داران نیروهای مسلح هنگام اردوکشی خواهد بود. ‌هر نوع کارمند دیگر که مأمور اداره و امور بیمارستانهای کشوری باشند محترم شمرده خواهند شد و در حین انجام وظیفه حق حمل بازوبند مذکور در‌بالا را تحت شرایط این ماده خواهند داشت وظیفه محوله به‌این اشخاص در کارت هویت آنان قید خواهد شد. ‌ریاست هر بیمارستان کشوری در هر زمان صورت صحیح کارکنان خود را باختیار مقامات صلاحیت‌دار دولت متبوع خود یا دولت اشغال‌کننده نگاه‌خواهد داشت. ‌

- حمل و نقل زخم‌داران و بیماران کشوری و معلولین و زنان تازه‌زا که در روی زمین به‌وسیله کاروانهای وسائط نقلیه یا قطارهای بیماربر و یا در‌روی دریا به‌وسیله کشتی‌های مخصوص حمل و نقل مزبور صورت میگیرد مانند بیمارستانها بشرح ماده ۱۸ محترم شمرده و حمایت خواهند شد و با‌اجازه دولت به‌وسیله علامت مشخصه مذکور در ماده ۳۸ قرارداد ژنو مورخه ۱۲ اوت ۱۹۴۹ راجع به بهبود سرنوشت زخم‌داران و بیماران نیروهای ‌مسلح هنگام اردوکشی خود را نشان خواهند داد. ‌

- ناوهای هوایی که منحصراً مخصوص حمل زخم‌داران و بیماری کشوری و معلولین و زنان تازه‌زا یا مخصوص حمل کارکنان و لوازم بهداری‌است مورد حمله قرار نخواهند گرفت بالعکس در صورت پرواز در ارتفاعات و ساعات و مسیرهاییکه مخصوصاً با موافقت مشترک بین کلیه دولت‌های ‌متخاصم ذینفع معین شده محترم شمرده خواهند شد. ‌ناوهای هوایی مزبور ممکن است با علامت مشخصه مذکور در ماده ۳۸ قرارداد ژنو مورخ ۱۲ اوت ۱۹۴۹ راجع به بهبود سرنوشت زخم‌داران و بیماران‌نیروهای مسلح هنگام اردوکشی نمایانده شوند. ‌ پرواز از فراز اراضی دشمن یا اراضی تحت اشغال دشمن ممنوع است مگر آن که خلاف آن قرار شده باشد. ‌ ناوهای هوایی مزبور بهر فرمان فرود آمدن اطاعت خواهند کرد. در مواردی که ناو هوایی بدین‌طریق اجباراً فرود آید ناو مزبور و سرنشینان آن‌می‌توانند پس از معاینه که احیاناً صورت گیرد پرواز خود را ادامه دهند. ‌

- هر دولت متعاهد بکلیه محمولات دارو و لوازم بهداری و اشیا لازمه جهت مراسم مذهبی که منحصراً برای نفوس کشوری دولت متعاهد‌دیگر ولو دشمن فرستاده شود آزادی عبور اعطا خواهد کرد. همچنین بهر‌گونه محمولات خواربار ضروری و ملبوس و مواد مقوی اطفال کمتر از ۱۵‌سال و زنان باردار و یا تازه‌زا آزادی عبور خواهد داد. ‌الزام دولت متعاهد در اعطای آزادی عبور محمولات مذکور در بند بالا منوط به این شرط است که دولت مزبور مطمئن باشد که هیچ علت جدی موجود ‌نیست که بیم آن رود که: ‌الف- محمولات مزبور از مقصد خود منحرف شوند یا. ب- بازرسی آن شاید مؤثر نباشد یا. ج- دشمن بتواند از محمولات مزبور استفاده مشهودی جهت مساعی نظامی یا جهت اقتصاد خود کند بدین‌طریق که محمولات مزبور جای کالاهایی ‌را که دولت در غیر اینصورت میبایست خود تهیه یا استحصال کند بگیرد یا مواد و محصولات یا کارکنانی که در غیر اینصورت میبایست برای تهیه ‌کالاهای مزبور اختصاص دهد آزاد شود. ‌دولتی که عبور محمولات مذکور در بند اول این ماده را اجازه می‌دهد می‌تواند اجازه خود را مقید به‌این شرط کند که تقسیم آن بین گیرندگان در محل ‌تحت نظارت دول حامی صورت گیرد. ‌محمولات مذکور با اسرع امکان حمل گردد و دولتی که عبور آزاد آن‌ها را اجاره می‌دهد حق خواهد داشت شرایط فنی را که اجازه تحت آن شرایط داده‌می‌شود معین کند. ‌