- حکم تحقیقات مقدماتی بزه از طرف مقامات مشروحه پائین صادر میشود:
۱- از طرف فرمانده اردو نسبت به متهمینی که تابع دیوان حرب قرارگاه اردو میباشند.
۲- از طرف فرمانده لشگر نسبت به متهمینی که تابع دیوان حرب لشگری میباشند.
۳- از طرف فرمانده قسمت مختلط نسبت به متهمینی که تابع دیوان حرب متشکل در قسمت نامبرده میباشند.
۴- از طرف فرماندار نظامی در نقاطی که به حال حکومت نظامی میباشند.
- در مورد ماده قبل وظایف بازپرس را خود دادستان انجام میدهد.
- امر دادرسی و تشکیل دیوان حرب از طرف مقامی داده میشود که حکم تحقیقات مقدماتی را صادر نموده است.
- در اردوها یا در نواحی نظامی که در حال جنگ میباشند همچنین در نقاطی که به حال حکومت نظامی هستند در صورتی که دلائل و قرائن کافی باشد میتوان متهم را مستقیماً و بدون تحقیقات بدوی در دیوان حرب مورد تعقیب قرار داد جریان دادرسی از موقعی که امر دادرسی داده شده است اعم از اینکه تحقیقات مقدماتی شده یا نشده باشد به طریق پائین به عمل میآید:
الف- چنانچه متهم در حین تحقیقات بدوی یا در موقعی که بدون تحقیقات بدوی مستقیماً به دادگاه احضار میشود برای خود وکیل مدافع انتخاب ننماید رئیس دیوان حرب قبل از انعقاد دادگاه وکیل مدافعی با رعایت ماده ۱۸۲ برای او تعیین خواهد نمود معهذا متهم تا موقع افتتاح جلسه دادرسی میتواند برای خود وکیل مدافعی انتخاب و معرفی نماید.
ب- احضاریه لااقل ۲۴ ساعت قبل از انعقاد دیوان حرب فرستاده میشود و باید شامل نکات مشروحه پائین باشد:
۱- حکم تشکیل دیوان حرب.
۲- موضوع جنحه و جنایتی که شخص متهم برای آن تعقیب میشود.
۳- نص قانونی که شامل او میگردد.
۴- نام گواههائی که دادستان به گواهی آنان استناد مینماید.
۵- نام وکیل مدافعی که از طرف دادگاه برای متهم تعیین شده است.
- وکیل مدافع از تاریخ ابلاغ احضاریه میتواند با متهم ملاقات و پرونده مربوطه را بدون اینکه از دادگاه خارج نماید مطالعه و یادداشتهائی که برای دفاع لازم میداند تهیه نماید.
- دیوان حرب در روز مقرر انعقاد یافته بر طبق مندرجات مواد ۱۹۰ تا ۱۹۴ این قانون شروع به دادرسی مینماید.
- متهم حق دارد بدون رعایت هیچ ترتیباتی و بدون اینکه قبلاً احضاریه به عنوان گواهها صادر شده باشد استماع گواهی گواههائی را که در جلسه دادگاه حضور دارند و قبل از افتتاح جلسه نام آنها را به دادستان داده است بر له خود درخواست نماید.
- در تعیین کیفر برای متهم یا تبرئه او رای اکثریت مناط اعتبار است.
- احکام دیوانهای حرب زمان جنگ در ظرف ۴۸ ساعت از تاریخ اعلام رای قابل تجدیدنظر میباشد مگر اینکه این حق به موجب ماده ۱۱۴ از متهم سلب شده باشد.
- در نواحی نظامی که به حال جنگ باشند همچنین در نقاطی که به حال حکومت نظامی میباشند دیوان حرب نسبت به کلیه جنحه و جنایاتی که در جلسه دادگاه واقع میشود باید فوراً رسیدگی و حکم صادر نماید اگر چه مرتکبین آن از تابعین دادگاه نظامی نباشند.
فصل دوم: آیین دادرسی در دیوانهای تجدیدنظر زمان جنگ و نقاطی که به حال حکومت نظامی میباشند
- درخواست تجدیدنظر با رعایت ماده ۲۴۹ بایستی به دفتر دیوان حرب و یا به دفتر فرماندهی که امر به دادرسی داده است تسلیم گردد تا از طرف فرمانده مربوطه ضمن پرونده امر به دیوان تجدیدنظر زمان جنگ احاله شود.
- درخواست تجدیدنظر موجب توقیف اجراء حکم دادگاه بدوی خواهد بود.
- در دیوانهای تجدیدنظر زمان جنگ و نقاطی که به حال حکومت نظامی میباشند همان اصول و مقرراتی که برای دیوانهای تجدیدنظر زمان صلح مقرر است مجری خواهد بود ولی مهلتی که برای مراجعه به پرونده و تهیه لوایح و یادداشتها مطابق ماده ۲۲۶ مقرر است از دو تا پنج روز خواهد بود.
باب چهارم: آیین دادرسی در دادگاههای انضباطی اردوها
- دادگاههای انضباطی اردوها با رعایت ماده ۱۲۰ این قانون به موضوعاتی که از طرف مقامات نظامی ارجاع و یا از طرف شاکیان و متضررین مستقیماً شکایت شده رسیدگی مینماید و در موارد بزههای مشهود که در صلاحیت دادگاه انضباطی است دادگاه نامبرده راساً رسیدگی مینماید.
- دادرسی متهمین در دادگاه انضباطی اردوها به طور علنی به عمل میآید.
- در دادگاه انضباطی متهم شخصاً از خود دفاع میکند.
- در دادگاه انضباطی