قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۴۵/۱۲/۲۸

- در موقع طرح پرونده در کمیسیون تشخیص ممیز یا سر ممیزی که برگ تشخیص را امضا نموده است باید در جلسات مقرر کمیسیون شرکت کند و برای توجیه مندرجات برگ تشخیص و نظریات خود دلائل کافی اقامه کند و توضیحات لازم را بدهد.

- در هر مورد که مطابق مقررات این قانون میزان درآمد قطعی گردید ممیز مالیاتی برگ مالیات قطعی به نام مودی در ۵ نسخه تنظیم می‌کند که یک نسخه آن را باید بمرکز سجل مالیاتی و یک نسخه برای محاسبه جمع درآمد و مالیات مودی نزد ممیز مالیاتی محل سکونت مودی ارسال دارد.

- در هر مورد که به علت اشتباه در محاسبه مالیات اضافی دریافت شده و همچنین در مواردی که مالیاتی طبق مقررات این قانون قابل استرداد می‌باشد ممیز موظف است گزارشی با ذکر مورد و جهات قانونی و تعیین رقم قطعی مالیات و مالیات پرداختی و مبلغ اضافه دریافتی بانضمام سوابق مربوط بسرممیز تسلیم دارد. سرممیز نیز پس از رسیدگی در صورتی که مراتب را تایید نمود آن را نزد ممیز کل ارسال میدارد. ‌ممیز کل پس از رسیدگی در صورت تایید برگ استرداد مالیات اضافی صادر و یک نسخه آن را تسلیم مودی می‌کند و نسخه دیگر آن را به اداره دارائی مربوط میفرستد و اداره دارائی مکلف است وجه آن را از محل وصولی جاری ظرف یکماه به مودی پرداخت کند و یک نسخه از رسید وجه را برای ممیز ارسال دارد.

- در صورتی که درخواست استرداد از طرف مودی به عمل آمده باشد و ماموران تشخیص آن را وارد ندانند مودی می‌تواند ظرف ۳۰ روز‌از تاریخ اعلام نظر ماموران تشخیص از کمیسیون تشخیص مالیاتی درخواست رسیدگی کند رای کمیسیون تشخیص مالیاتی در اینمورد قطعی و غیر‌قابل تجدیدنظر است و در صورت صدور رای به استرداد مالیات اضافی ممیز کل طبق جزء اخیر ماده ۲۴۲ ملزم باجرای آن خواهد بود. فصل چهارم- کمیسیونهای تشخیص مالیات و وظائف آن‌ها

(منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- مرجع رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی جز در مواردی که ضمن مقررات این قانون مراجع دیگری پیش‌بینی شده کمیسیون تشخیص مالیات است هر کمیسیون تشخیص مالیات از (۳) نفر به شرح زیر تشکیل خواهد شد: ۱- یک نفر نماینده وزارت دارائی. ۲- یک نفر قاضی در تهران به انتخاب وزارت دادگستری و در شهرستانها به انتخاب رئیس دادگستری یا دادگاه محل. ۳- ننماینده نظام پزشکی در مورد درآمد مربوط به امور پزشکی نماینده کانون وکلا در مورد درآمد حاصل از وکالت و مشاوره حقوقی نماینده‌سندیکاهای مهندسین مربوط در مورد امور ساختمانی و تاسیسات یا مهندسی مشاور و دفاتر فنی- نمایند اطاق اصناف در مورد اصناف- نماینده کانون سردفتران در مورد صاحبان دفاتر اسناد رسمی نماینده انجمن شهر در مورد بند ت ماده ۳۸- نماینده اطاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران برای انواع‌درآمدهای دیگر و در نقاطی که مراجع مزبور تشکیل نشده است یکی از معتمدین محل که به امور مالیاتی رشته مخصوص به هر نوع فعالیت بصیر و‌مطلع باشد به انتخاب انجمن شهر و در غیاب انجمن شهر به انتخاب فرماندار. تبصره ۱(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مورد این ماده در صورتی که از صاحبان یک شغل سندیکاهای متعدد تشکیل شده باشد نماینده منتخب کلیه سندیکاها در کمیسیون شرکت خواهند نمود و در صورتی که عضو کمیسیون موضوع بند (۳) این ماده معرفی نشود و یا با اطلاع از تشکیل جلسه کمیسیون غیبت نماید کمیسیون با حضور دو عضو دیگر بپرونده رسیدگی و رای صادر خواهد کرد. در صورت اختلاف رای بین دو عضو نامبرده پرونده به کمیسیون دیگری ارجاع می‌شود. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- وزارت دارائی می‌تواند رسیدگی به پرونده مالیاتی را به کمیسیون تشخیص شهرستانی که محل فعالیت عمده مودﻯ در آنجا می‌باشد ارجاع‌نماید.

- نمایندگان وزارت دارائی عضو کمیسیون از بین ماموران تشخیص که حداقل دارای چهار سال سابقه خدمت در شغل ممیزی کل باشند انتخاب میگردند. تبصره- مادام که برای عضویت کمیسیون کارمند واجد شرایط مطابق مقررات این قانون وجود نداشته باشد از بین کارمندان وزارت دارائی که لااقل دارای ده سال سابقه خدمت در وزارت دارائی باشند انتخاب خواهند شد.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- اوقات رسیدگی کمیسیون تشخیص مالیات در مورد هر پرونده باید بمامور تشخیص مربوط و مودی ابلاغ گردد. فاصله تاریخ ابلاغ و‌روز تشکیل جلسه رسیدگی کمیسیون در هیچ مورد نباید کمتر از ده روز باشد. تبصره- عدم حضور مامور تشخیص مربوط یا مودی و یا نماینده او در جلسه مانع رسیدگی کمیسیون و صدور رای نخواهد بود.

- در صورتی که کمیسیون صادرکننده رای در محاسبه اشتباهی کرده باشد مکلف است با درخواست مودی یا مامور تشخیص مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رای را اصلاح کند.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- آراء صادره از کمیسیون تشخیص جز در مواردی که به موجب مقررات این قانون قطعی شناخته شده است به شرح زیر قابل تجدید رسیدگی است: الف- در صورتی که ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ از طرف مودی به آن اعتراض شده باشد. ب- در صورتی که درآمد مورد رای با مبلغ مذکور در برگ تشخیص مالیات بیست درصد یا بیشتر اختلاف داشته باشد و ظرف ده روز از تاریخ‌ابلاغ رای از طرف مامور تشخیص مربوط اعتراض شده باشد. تبصره- در صورتی که پرونده فقط از لحاظ یکی از طرفین قابل تجدید رسیدگی باشد در مرحله تجدید رسیدگی فقط نسبت باختلاف همان طرف رسیدگی و رای صادر خواهد شد.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- آراء غیر قطعی کمیسیونهای تشخیص قابل تجدید رسیدگی در شعبه دیگر کمیسیون تشخیص مالیات خواهد بود که منحصراً مامور حل اختلاف در مرحله تجدید رسیدگی است آراء صادره در مرحله تجدید رسیدگی قطعی و‌لازم‌الاجراء می‌باشد.

- در مواردی که طبق مقررات این قانون رای کمیسیون مالیاتی در مرحله رسیدگی بدوی قطعی است در صورتی که مودی قبل از صدور برگ اجرایی اقدام بپرداخت مالیات نماید و یا ترتیب پرداخت آن را بدهد و در سایر موارد در صورتی که مودی به رای صادره در مرحله بدوی اعتراض نکند از شصت درصد جریمه متعلق معاف است.

- در صورتی که مودی مالیات مورد رای کمیسیون تشخیص را در مرحله تجدید رسیدگی که بر اثر اعتراض مودی صادر شده است قبل از صدور برگ اجرایی پرداخت نماید یا ترتیب پرداخت آن را بدهد از بیست و پنج درصد جریمه معاف است.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مواردی که کمیسیون تشخیص را رد نماید یا اینکه تشخیص ممیز یا سر ممیز را با بیست درصد اختلاف یا بیشتر تغییر دهد باید نسخه‌ای از رای خود را بانضمام رونوشت برگ تشخیص برای رسیدگی نزد دادستان انتظامی مالیاتی ارسال دارد تا در صورت احراز تخلف نسبت بتعقیب متخلف اقدام نماید.

- مودی یا مامور تشخیص مربوط می‌توانند ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ آراء قطعی کمیسیونهای تشخیص مالیاتی (‌در غیر از مواردی که رای به علت عدم اعتراض از طرف مودی یا دارائی به مرحله قطعیت می‌رسد) به استناد عدم رعایت قوانین موضوعه و با اعلام دلایل کافی به شورای عالی مالیاتی شکایت کنند و نقض رای و تجدید رسیدگی را بخواهند. فصل پنجم- شورای عالی مالیاتی و وظایف و اختیارات آن

- شورای عالی مالیاتی مرکب خواهد بود از پنج نفر عضو اصلی و هشت نفر عضو علی البدل که از بین کسانی که مدارج مقرر در ماده ۲۱۷ را به ترتیب طی کرده و حداقل شش سال سابقه عضویت کمیسیونهای تشخیص مالیات را داشته باشند از طرف وزیر دارائی منصوب خواهند شد. ‌تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- رئیس شوراﻯ عالی مالیاتی از بین اعضاﻯ اصلی شورا از طرف وزیر دارائی انتخاب و بفرمان همایونی منصوب می‌شود. ‌تبصره ۲- هر یک نفر از اعضای اصلی به اتفاق دو نفر از اعضای علی البدل شورای عالی مالیاتی تشکیل هیئت‌هائی به نام هیات تحقیق می‌دهند که مامور رسیدگی به شکایات مودیان یا ماموران تشخیص از آراء صادره از کمیسیونهای تشخیص می‌باشند. ‌شکایات واصله در صورتی قابل طرح در شورای عالی مالیاتی می‌باشد که به تشخیص اکثریت اعضای یکی از هیئت‌های تحقیق دلایل و مدارک ارائه شده ضمن شکایت مربوط به عدم رعایت مقررات باشد.

(منسوخ ۱۳۶۲/۰۳/۲۴)- مادام که برای عضویت شورای عالی مالیاتی کارمند واجد شرایط مطابق ماده فوق وجود نداشته باشد، از بین کارمندان متعهد وزارت امور اقتصادی و‌دارائی که دارای تجربه کافی و حداقل ۶ سال سابقه کار در امور مالیاتی باشند، به شرح فوق انتخاب و منصوب می‌شوند.

(منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- دوره عضویت اعضاء شورای عالی مالیاتی سه سال از تاریخ انتصاب است و در اینمدت قابل تغییر نیستند مگر بتقاضای خودشان یا به موجب حکم قطعی دادگاه اختصاصی اداری موضوع ماده ۲۶۹ یا به موجب حکم وزیر دارائی و پس از انقضاء این مدت انتصاب مجدد آنان بلامانع است.

- وظایف و اختیارات شورای عالی مالیاتی به شرح زیر است: ۱- رسیدگی به آراء قطعی کمیسیونهای مالیاتی که از لحاظ عدم مطابقت با قوانین و مقررات موضوعه مورد شکایت مودی یا ممیز کل واقع و طبق تشخیص اکثریت اعضای یکی از هیئت‌های تحقیق قابل طرح باشد. ۲- اعلام نظر در زمینه اجرای قوانین و مقررات مالیاتی و تهیه آیین‌نامه ها و بخشنامه ها و مطالعه به منظور پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین و مقررات مالیاتی بوزیر دارائی. ۳- اظهارنظر در مورد موضوعات و مسائل مالیاتی که وزیر دارائی حسب اقتضا برای مشورت و اظهارنظر به شورای عالی مالیاتی ارجاع می‌نماید.

- در صورتی که از طرف ماموران تشخیص و یا مودی شکایتی در موعد مقرر از رای کمیسیون تشخیص مالیات واصل شود که ضمن آن با اقامه دلایل و ارائه اسناد و مدارک ادعای نقض قوانین موضوعه شده باشد شورای عالی مالیاتی موظف است بدون اینکه وارد رسیدگی بماهیت امر گردد صرفاً از لحاظ رعایت تشریفات و رسیدگیهای قانونی و مطابقت مورد با قوانین و مقررات مربوط به موضوع رسیدگی نموده و مستنداً به جهات و‌اسباب و دلایل قانونی رای مقتضی بر نقض رای کمیسیون و یا رد شکایت مزبور صادر نماید. تبصره- شورای عالی مالیاتی با حضور پنج نفر تشکیل و آراء صادره به اکثریت مناط اعتبار است و نظر اقلیت باید در متن رای منعکس شود.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- راﻯ شورای عالی مالیاتی در مورد بند ۳ ماده ۲۵۷ براﻯ ماموران تشخیص لازم‌الاتباع است.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در صورتی که رای مورد شکایت از طرف شورای عالی مالیاتی نقض گردد پرونده باید بشعبه دیگر کمیسیون تشخیص که منحصراً مامور حل اختلاف در مرحله تجدید رسیدگی است ارجاع و مورد‌رسیدگی مجدد قرار گیرد در صورتی که در آن محل کمیسیون یک شعبه بیشتر نداشته باشد به کمیسیون تشخیص مرکز استان ارجاع می‌شود مرجع مزبور مجدداً به موضوع و اختلاف مالیاتی بر طبق مقررات فصل چهارم رسیدگی می‌کند و رای مقتضی میدهد و رائی[رایی] که بدین ترتیب صادر می‌شود قطعی و لازم‌الاجرا است. تبصره (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مورد آراء کمیسیونهای مالیاتی که در مهلت مقرر نسبت به آن شکایت نشده در صورتی که به نظر شورای عالی مالیاتی طبق مفاد ماده۲۵۸ قابل نقض باشد در این صورت شوری به منظور حفظ قوانین و اتخاذ روش واحد به موضوع رسیدگی و رای بلاارجاع صادر می‌نماید و این رای شوری موجب تجدید رسیدگی نیست و تاثیری در میزان مالیات و رای کمیسیون ندارد. در این صورت مودی می‌تواند به عنوان جبران خسارت به استناد رای شورای عالی مالیاتی علیه ماموران تشخیص و اعضاء کمیسیون تشخیص مربوط‌در محاکم دادگستری طرح دعوی نماید دعوی مزبور خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.

- هرگاه شکایت از رای کمیسیون تشخیص از طرف مودی به عمل آمده باشد و مودی به میزان مالیات مورد رای به دارائی وجه نقد یا تضمین بانکی بسپرد و یا وثیقه ملکی معرفی کند یا ضامن معتبر که اعتبار ضامن مورد قبول دارائی باشد بدهد رای کمیسیون تا صدور رای شورای عالی مالیاتی موقوف الاجرا میماند در غیراین صورت عملیات اجرایی جز در مورد توقیف مودی قابل اجرا خواهد بود. تبصره ۱- در صورتی که رای شورای عالی مالیاتی مبنی بر نقض رای کمیسیون و تجدید رسیدگی باشد تامین مزبور رد خواهد شد. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مواردی که شورای عالی مالیاتی رای کمیسیونهای مالیاتی را نقض می‌نماید موظف است یک نسخه از رای خود را به انضمام یک نسخه از رای کمیسیون براﻯ رسیدگی نزد دادستان انتظامی مالیاتی ارسال‌دارد تا در صورت احراز تخلف اقدام به تعقیب نماید. فصل ششم- هیات عالی انتظامی مالیاتی و وظایف آن

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- هیات عالی انتظامی مالیاتی مرکب خواهد بود از سه نفر عضو اصلی و یک نفر عضو علی‌البدل که از بین کارمندان عالیمقام وزارت دارائی که در امور مالیاتی بصیر و مطلع هستند از طرف وزیر دارائی به این سمت منصوب می‌شوند رئیس هیئت‌عالی انتظامی از بین اعضاﻯ اصلی هیات از طرف وزیر دارائی انتخاب و بفرمان همایونی منصوب می‌شود. تبصره (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- دوره عضویت اعضاء هیات عالی انتظامی سه سال از تاریخ انتصاب است و در اینمدت قابل تغییر نیستند مگر بتقاضای خودشان یا به موجب حکم قطعی مرجع انتظامی مذکور در ماده ۲۶۹ و پس از انقضاء اینمدت انتصاب مجدد آنان بلامانع است.

- وظایف و اختیارات هیات عالی انتظامی به شرح زیر است: الف- رسیدگی بتخلفات اداری کلیه ماموران تشخیص مالیاتی و نمایندگان وزارت دارائی در کمیسیونهای تشخیص مالیات و سایر مامورینی که طبق این قانون مسئول وصول مالیات هستند به درخواست دادستان انتظامی مالیاتی تعقیب و رسیدگی بپرونده‌های مطروحه در دادستانی و هیئت‌عالی انتظامی مالیاتی سابق به عهده مراجع موضوع این فصل خواهد بود. ب- نفی صلاحیت شاغلین مقامات مذکور در ادامه خدمات مالیاتی به جهات اخلاقی و اعمال و رفتار منافی با حیثیت و شئون مامورین مالیاتی و‌سوء شهرت و اهمال و مسامحه مکرر آنان در انجام وظایف خود به درخواست دادستان انتظامی مالیاتی.

(منسوخ ۱۳۵۹/۰۳/۰۳)-دادستان انتظامی مالیاتی از طرف وزیر امور اقتصادی و دارائی از بین کسانی که مدارج مقرر در ماده ۲۱۷قانون مالیات‌های مستقیم را به ترتیب طی کرده و حداقل دو سال سابقه خدمت در کمیسیونهای مالیاتی را داشته باشند و یا از بین کارمندان عالی مقام وزارت امور اقتصادی و دارائی که دارای ۱۵ سال سابقه خدمت در وزارت امور اقتصادی و دارائی بوده و حداقل ده سال آن را در امور مالیاتی کار کرده باشند انتخاب و به این سمت منصوب می‌شود. تبصره (منسوخ ۱۳۵۹/۰۳/۰۳)- مادام که برای احراز سمت دادستانی انتظامی شخص واجد شرایط بر طبق این ماده وجود ندارد دادستان انتظامی مالیاتی از بین سه نفر‌کارمند عالیمقام وزارت دارائی که دارای ۲۰ سال سابقه خدمت در وزارت دارائی بوده و شش سال آن را در امور مالیاتی کار کرده باشند از طرف هیئت‌عالی انتظامی پیشنهاد می‌شود از طرف وزیر دارائی انتخاب و به این سمت منصوب می‌شود.

- وظائف دادستان انتظامی مالیاتی به شرح زیر است: ‌الف- رسیدگی و کشف تخلفات و تقصیرات اداری ماموران تشخیص مالیات و اعضاء کمیسیون تشخیص و سایر مامورین که طبق این قانون مسئول وصول مالیات هستند و تعقیب آن‌ها. ب- تحقیق در جهات اخلاقی و اعمال و رفتار ماموران مذکور. پ- اعلام نظر نسبت به ترفیع مقام ماموران تشخیص و نمایندگان دارائی عضو کمیسیونهای تشخیص مالیات. ت- اقامه دعوی علیه مودیان و ماموران مالیاتی و حسابداران رسمی در مواردی که ضمن این قانون پیش بینی شده است.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- جهات ذیل موجب شروع رسیدگی و تحقیق خواهد بود: الف- شکایت ذینفع راجع بعدم رعایت مقررات این قانون. ب- گزارش رسیده از مراجع رسمی. پ- مواردی که موضوعی از طرف هیات عالی انتظامی مالیاتی ارجاع شود. ت- مشهودات و اطلاعات دادستان انتظامی مالیاتی.

- دادستان انتظامی مالیاتی موارد مذکور در ماده بالا را مورد رسیدگی قرار میدهد و حسب مورد پرونده را بایگانی یا قرار منع تعقیب صادر و یا ادعانامه تنظیم و به هیات عالی انتظامی مالیاتی تسلیم می نماید.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- مرجع رسیدگی بتخلف ماموران مذکور در بند الف ماده ۲۶۳ مرکب است از دو نفر از اعضاء هیات عالی انتظامی (‌غیر از رئیس هیئت)‌و یک نفر از اعضاء شورای عالی مالیاتی بنا به معرفی رئیس شوری. مرجع مذکور بر طبق مقررات این قانون و قانون استخدام کشوری و سایر مقررات موضوعه نسبت به موضوع مرجوع رسیدگی و رای بر برائت یا محکومیت صادر می‌نماید رای مزبور ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ راﻯ از طرف کارمند مورد تعقیب و‌دادستان انتظامی مالیاتی قابل تجدید نظر است. مرجع تجدید نظر مرکب خواهد بود از سه نفر عضو که عبارتند از رئیس هیات عالی انتظامی مالیاتی- رئیس شورای عالی مالیاتی- یکی از‌اعضاء هیات عالی انتظامی به انتخاب رئیس هیات عالی انتظامی- رای مرجع تجدید نظر قطعی و لازم‌الاجراء است. تبصره (منسوخ ۱۳۵۸/۰۱/۲۸)- هرگاه یک یا دو نفر از اعضاء هیات عالیه انتظامی مالیاتی خواه در مرحله بدوی یا تجدید نظر سابقه صدور رای یا هر نوع اظهار نظری داشته باشند وزیر امور اقتصادی و دارائی باید حسب مورد یک یا دو نفر دیگر را به جای آن‌ها تعیین نماید.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- تخلفات انتظامی اعضاء شورای عالی مالیاتی و هیات عالی انتظامی به دستور وزیر دارائی در دادگاه اختصاصی اداری مرکب از یکی از‌مستشاران دیوان عالی کشور به معرفی رئیس دیوان عالی کشور- یکی از روسای شعب دیوان محاسبات به انتخاب وزیر دارائی- یکی از کارمندان‌عالیمقام وزارت دارائی به انتخاب وزیر دارائی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد که بر طبق قانون استخدام کشوری و سایر مقررات مربوط رسیدگی و رای بر‌برائت یا محکومیت صادر خواهد نمود. رای صادر ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ راﻯ از طرف کارمند مورد تعقیب و دادستان مربوط قابل تجدید نظر است. مرجع تجدید نظر مرکب خواهد بود از یکی از روسای شعب دیوانعالی کشور به معرفی رئیس دیوانعالی کشور- رئیس کلی دیوان محاسبات- یکی از معاونین وزارت دارائی به انتخاب وزیر دارائی. رای مرجع تجدید نظر قطعی و لازم‌الاجراء است.