قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۴۵/۱۲/۲۸

- حکم مواد ۷۶ و ۷۷ و ۷۹ در مورد عملیات پیمانکاری اشخاص حقوقی اعم از ایرانی و خارجی جاری خواهد بود.

- حکم ماده ۱۰ و قسمت اول ماده ۱۱ و مواد ۱۳ و ۱۶ در مورد اشخاص حقوقی که به عملیات کشاورزی اشتغال دارند لازم الرعایه خواهد بود در موارد مذکور در ماده ۶۱ مفاد مواد ۹ و ۱۱ و ۱۲ و ۱۴ و ۱۷ و قسمت اخیر ماده ۱۸ اجراء خواهد شد. فصل سوم- معافیت مالیاتی

(منسوخ ۱۳۶۱/۰۷/۲۹)- تا میزان چهارصد و هشتاد هزار ریال از درآمد سالانه مشمول مالیات موضوع بخش‌های دوم و ششم فصل دوم از یک یا چند منبع پس از‌وضع معافیت‌های متعلق از پرداخت مالیات معاف و مازاد بر آن به نرخ‌های مربوط مقرر در ماده ۱۳۴ مشمول مالیات خواهد بود.

- وجوه پرداختی به عنوان بیمه عمر از طرف موسسات بیمه که به موجب قراردادهای منعقده عاید ذینفع می‌شود از پرداخت مالیات معاف است.

- درآمدهای حقوق به شرح زیر از پرداخت مالیات معاف است. ۱- حقوق بازنشستگی و پایان خدمت و وظیفه پرداختی بوراث و خسارت اخراج و بازخرید خدمت و همچنین کمک‌های دریافتی وکلای دادگستری از صندوق تعاون کانون وکلا بر طبق مقررات مربوط. ۲ (منسوخ ۱۳۵۸/۰۴/۲۱)- هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل و همچنین فوق‌العاده و مزایای ارزی مامورین دولت در خارج از کشور.فوق‌العاده‌های بدی آب و هوا و محرومیت از تسهیلات زندگی حقوق بگیران ۳ (منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- هزینه سفر استانداران و فرمانداران و بخشداران و فوق‌العاده تضمین صاحبه جمعان طبق آیین‌نامه‌ای که از طرف وزارت دارائی تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید و همچنین هزینه پذیرائی نمایندگان مجلسین از اول شهریور ماه ۱۳۵۰ بر اساس تصمیم هیات رئیسه مجلسین. ۴ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- مزایای مذکور در بند یک تبصره ماده ۴ در محل کارگاه به طور کلی و کلیه مزایای نقدی کارگران و همچنین خانه‌هاﻯ ارزانقیمت سازمانی که خارج از محل کارگاه مورد استفاده کارگران واحدهاﻯ صنعتی قرار‌می‌گیرد. ۵- وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارات بدنی و معالجه و امثال آن. ۶- عیدی سالانه تا میزان سی هزار ریال (‌مازاد آن مشمول مالیات است). ۷ (منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- خانه‌های سازمانی دولتی به طور کلی و اتومبیل اختصاصی که با اجازه قانون یا به موجب آیین‌نامه‌های خاص نیروهای مسلح و انتظامی در‌اختیار مقامات کشوری یا نیروهای مذکور گذارده می‌شود و همچنین حق ارشد گماشته امراءو لباس و یا وجوه نقدی که بابت لباس بافراد نیروهای مسلح شاهنشاهی داده می‌شود. بند ۸ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آن‌ها مستقیماً یا به وسیله کارمند بپزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت می‌کند. ۹ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- تا سی هزار ریال وجوه پرداختی به هر یک از کارگران در اجراﻯ قانون سهیم کردن کارگران در سود کارخانجات و کارگاههاﻯ تولیدﻯ و صنعتی و‌پاداش سالیانه آن‌ها از سال ۱۳۵۱. تبصره (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- مبلغ بخشودگی بند ۹ در کارگاههائیکه داراﻯ شرکت تعاونی مصرف کارگرﻯ هستند صرف تقویت و توسعه شرکت‌هاﻯ تعاونی همان کارگاه‌خواهد شد که در مقابل سهم یا سهام شرکت‌هاﻯ مزبور بکارگران داده شود و در کارگاههائیکه دارای شرکت تعاونی مصرف نیستند مبلغ بخشودگی کلاً‌به حساب شرکت تعاونی در شرف تشکیل همان کارگاه نزد بانک رفاه کارگران واریز خواهد شد. نحوه وصول وجوه مزبور و ترتیب پرداخت بشرکت‌هاﻯ تعاونی مصرف کارگران به موجب آیین‌نامه‌اﻯ خواهد بود که بنا به پیشنهاد وزراﻯ دارائی و کار‌و امور اجتماعی به تصویب هیات وزیران برسد. ۱۰(منسوخ ۱۳۵۳/۰۵/۱۳)- مشمولین قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی و کارمندان غیر نظامی رسمی و افزارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی که افتخار خدمت در نیروهای مسلح شاهنشاهی را دارند نسبت به کلیه حقوق و مزایائی که از اعتبارات وزارت جنگ و ژاندارمری کشور و شهربانی کشور دریافت می‌نمایند.

- سود مذکور در ترازنامه در مورد کارخانجات صنعتی و تولیدی و شرکت‌هائیکه برای استخراج و تصفیه و ذوب مواد معدنی تشکیل و تا تاریخ تصویب این قانون به موجب تصویب‏ نامه های صادره مشمول معافیت پنجاه درصد شناخته شده اند و از وزارت اقتصاد پروانه یا کارت تاسیس و یا پروانه به هره برداری از معادن تحصیل کرده اند تا پنج سال از تاریخ اجرای این قانون به میزان بیست و پنج درصد از پرداخت مالیات معاف است. ‌تبصره- در مورد موسسات مشمول این ماده که فاصله تاریخ شروع ببه هره برداری آن‌ها تا تاریخ اجرای این قانون کمتر از پنجسال است در صورتی که مشمول معافیت صد درصد نباشند تا مدت پنج سال از تاریخ به هره برداری کماکان از معافیت پنجاه درصد استفاده خواهند کرد.

(منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- درآمد کارخانجاتیکه بعد از تاریخ تصویب این قانون از وزارت اقتصاد پروانه یا کارت تاسیس برای آن‌ها صادر می‌شود طبق جدول معافیت‌های صنعتی (‌موضوع ماده ۹۸) برای مدت پنجسال و در مورد مناطق مرزی تا ده سال از بیست تا صد درصد درآمد از تاریخ شروع ببه هره‌داری مشمول معافیت مالیاتی خواهد بود.درآمد معادنی که برای آن‌ها پروانه اکتشاف یا به هره‌برداری از اول سال ۱۳۴۸ ببعد از طرف وزارت اقتصاد صادر شده یا بشود طبق جدول معافیت‌های‌معدنی (‌موضوع تبصره ۲ ماده ۹۸) از بیست تا صد درصد برای مدت پنجسال از تاریخی که معدن به گواهی وزارت اقتصاد آماده برای به هره‌برداری است از پرداخت مالیات معاف خواهد بود. درآمد شرکت سهامی شیلات جنوب ایران از اول سال ۱۳۴۵ به مدت پنجسال از پرداخت مالیات معاف است. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- به وزارت دارائی اجازه داده می‌شود درآمد حاصل از فعالیت بعضی از صنایع کوچک را که در دهات خارج از شعاع ۵۰ کیلومتری مرکز تهران ایجاد می‌شوند به تشخیص و تصویب هیات وزیران برای مدت ۵ سال از تاریخ تصویب این اصلاحیه از پرداخت مالیات معاف کند. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- درآمد شرکت هلیکوپترسازی که با مشارکت سازمان صنایع نظامی تاسیس می‌شود تا مدت پنجسال از پرداخت مالیات معاف است و پس از‌مدت مذکور مالیات سود سهام متعلق به سازمان صنایع نظامی در شرکت مزبور پس از وصول عیناً مسترد می‌شود معافیت موضوع ماده ۹۹ بدون رعایت شرط مقرر در بند ۲ ماده مذکور شامل ذخائر شرکت مزبور خواهد بود. تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- درآمد شرکت‌هائیکه در سواحل و جزایر خلیج فارس به منظور انجام خدمات و تدارک نیازمندی های کشتیهای خارجی و تعمیر کشتیهای ایرانی و خارجی به وسیله تعمیرگاههای ثابت یا شناور تاسیس شوند تا مدت ده سال از تاریخ تاسیس از مالیات معاف است، مشروط بر اینکه اولا از طرف وزارت اقتصاد پروانه تاسیس تعمیرگاه به عنوان کارخانه صادر شد. ثانیا شرکت حداکثر تا دو سال از تاریخ تاسیس تعمیرگاه را در آبهای ایران دایر و از آن به هره‌برداری کند ثالثاً حداقل ۶۰٪ کل درآمد شرکت بارز و از منابع خارجی تحصیل شده باشد. رابعا ارزش تعمیرگاه شناور از دویست و پنجاه میلیون ریال کمتر نباشد. شرکت هائیکه قبل از تصویب این اصلاحیه به منظور فوق تشکیل شده‌اند در صورت واجد بودن شرایط مذکور از تاریخ تصویب این قانون از معافیت مقرر استفاده خواهند کرد و مبداء مهلت دو سال مذکور در شرط ثانی برای اینگونه شرکت‌ها از تاریخ تصویب این اصلاحیه خواهد بود.

- جدول معافیت‌های صنعتی بر اساس برنامه های اقتصادی کشور شامل انواع فعالیت‌های صنعتی مشمول معافیت و تعیین ضرائب معافیت مالیاتی برای هر یک از فعالیت‌ها حسب درجه اهمیت و نوع فعالیت در مناطق مختلف هر ۳ سال یکبار از طرف وزارت دارائی و وزارت اقتصاد تهیه و به تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی خواهد رسید و شامل پروانه ها و کارت های تاسیس صادره از اول فروردین سال بعد تا آخر سال سوم می‌گردد. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- وزارت دارائی و وزارت اقتصاد مکلفند اولین جدول معافیت‌های صنعتی را ظرف دو ماه پس از تصویب این قانون تهیه و به کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی تسلیم نمایند جدول مذکور پس از تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی شامل پروانه‌ها و کارتهای تاسیس صادره از‌تاریخ اجرای این قانون تا آخر سومین سال خواهد بود- معافیت‌های مذکور در این جدول شامل درآمد کارخانجاتیکه قبل از تاریخ اجرای این قانون پروانه یا کارت تاسیس تحصیل کرده‌اند ولی طبق مقررات قانون اصلاحی سال ۳۷ مشمول معافیت نبوده‌اند نیز خواهد بود مدت استفاده از معافیت اینگونه کارخانجات ۵ سال از تاریخ به هره‌برداری می‌باشد و در صورتی که تاریخ به هره‌برداری قبل از تاریخ اجرای این قانون باشد نسبت به بقیه مدت از‌معافیت استفاده خواهد شد. کارخانجاتی که به موجب قانون اصلاحی مزبور مشمول معافیت بوده‌اند در صورتی که حائز شرایط زیر باشند اختیار استفاده از معافیت‌های مدت‌دار‌قانون مذکور یا معافیت اولین جدول معافیت‌های صنعتی موضوع این تبصره را دارند. الف- تا تاریخ اجرای این قانون به هره‌برداری آن‌ها شروع نشده باشد. ب- حداکثر تا دو سال از تاریخ اجرای این قانون شروع ببه هره‌داری نمایند. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- جدول معافیت‌های معدنی بر اساس برنامه‌های اقتصادی کشور شامل انواع فعالیت های معدنی مشمول معافیت و تعیین ضرائب معافیت مالیاتی برای هر یک از فعالیت ها حسب درجه اهمیت و نوع معدن و محل وقوع و وسعت حوزه آن‌ها و سایر جهات هر سه سال یکبار از طرف وزارت دارائی و وزارت اقتصاد تهیه و به تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی خواهد رسید و شامل پروانه‌های اکتشاف صادره از اول فروردین سال بعد تا آخر‌سال سوم می‌گردد. وزارت دارائی و وزارت اقتصاد مکلفند اولین جدول معافیت‌های معدنی را ظرف سه ماده پس از تصویب این اصلاحیه تهیه و به کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی تسلیم نمایند. جدول مذکور پس از تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی شامل پروانه‌های اکتشاف یا به هره‌برداری صادره از تاریخ اول فروردین ۱۳۴۸ خواهد بود.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- آن قسمت از درآمد مشمول مالیات حاصل از فعالیت‌های صنعتی که شرکت ها برای توسعه یا تکمیل واحدهای صنعتی موجود خود یا ایجاد واحدهای صنعتی جدید ذخیره نمایند از پرداخت مالیات معاف است مشروط بر این که: ۱- قبلا اجازه توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی از وزارت اقتصاد تحصیل شده است. ۲- توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی جدید در مورد صنایعی باشد که در جدول معافیت‌های صنعتی مربوط به سال صدور اجازه برای این نوع‌فعالیت های صنعتی معافیت مالیاتی منظور شده باشد. ۳- هزینه توسعه یا تکمیل از پنج درصد قیمت دارائی ثابت شرکت در کارخانه مورد توسعه یا تکمیل در سال صدور اجازه‌نامه کمتر نباشد. ‌منظور از قیمت دارائی ثابت قیمت تمام شده تمامی ماشین آلات و تجهیزات و ساختمان و زمین بدون در نظر گرفتن استهلاکات می‌باشد. چنین‌محدودیتی در مورد ایجاد صنایع جدید وجود نخواهد داشت. ‌آن قسمت از درآمد مشمول مالیات حاصل از فعالیت های صنعتی و معدنی که شرکت ها مستقلا یا مشترکاً جهت ایجاد واحدهای مسکونی برای استفاده کارمندان کم درآمد و کارگران خود ذخیره نمایند از پرداخت مالیات معاف است مشروط بر اینکه: ۱- قبلا اجازه و موافقت وزارت آبادانی و مسکن نسبت بطرح احداث واحدهای مسکونی برای کارمندان و کارگران تحصیل شده باشد. ۲- نحوه واگذاری و شرایط استفاده از واحدهای مزبور منطبق با آیین‌نامه‌ای باشد که از طرف وزارت دارائی و وزارت آبادانی و مسکن و وزارت کار و‌امور اجتماعی تدوین خواهد شد. ۳- وجوه مزبور در حساب سپرده نزد بانک رهنی ایران یا بانک رفاه کارگران نگاهداری شود و با نظارت وزارت آبادانی و مسکن منحصراً برای اجرای طرح مذکور مورد استفاده قرار گیرد. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- معادل وجوهی که طی سال صدور اجازه تا چهار سال تمام پس از آن ذخیره شده است باید ظرف پنجسال از تاریخ صدور اجازه به مصرف توسعه یا تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی جدید یا ساختمان واحدهاﻯ مسکونی رسیده و ظرف همین مدت طرح مربوط به مرحله به هره‌بردارﻯ رسیده‌باشد. در مورد وجوهی که با استفاده از مقررات این ماده قبلاً ذخیره شده است مهلت شروع به هره‌بردارﻯ چهار سال پس از تاریخ اجراﻯ این تبصره است. براﻯ هر طرح فقط ذخائر سال صدور اجازه و چهار سال پس از آن مشمول معافیت موضوع این ماده می‌باشد ولی در هر حال مخارج انجام شده باید مورد گواهی وزارت اقتصاد در مورد توسعه و تکمیل یا ایجاد واحد صنعتی جدید و وزارت آبادانی و مسکن در مورد خانه‌هاﻯ مسکونی قرار گیرد. ‌تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- شرکت هائیکه در تاریخ اول فروردین ۱۳۴۶ در شعاع ۱۲۰ کیلومتری مرکز تهران مشغول به هره‌برداری بوده‌اند و فعالیت آن‌ها طبق اولین جدول معافیت‌های صنعتی قطع نظر از محل وقوع تاسیسات صنعتی نوعاً جزء صنایع معاف از مالیات است مشروط بر اینکه اولا سرمایه پرداخت شده آن‌ها کمتر از دویست میلیون ریال نباشد ثانیاً از سال بعد از مصرف ذخیره برای مدت ۵ سال هرساله حداقل معادل ۵٪ بهای تمام شده از محصولات خود را‌بدون در نظر گرفتن حقوق و عوارض گمرکی بخارج صادر کنند و به فروش برسانند. لیکن در مورد ذخائر مصرف شده سال‌های ۴۶ تا ۴۸ شرط صدور محصولات در مدت پنجسال از اول سال ۱۳۴۹ لازم‌الرعایه خواهد بود ثالثاً توسعه و‌تکمیل برای ساخت ماشین آلاتی باشد که در تولیدات صنعتی یا کشاورزی یا در حمل و نقل به کار رود. رابعاً در مورد ماشین آلاتی که در تولیدات صنعتی به کار میروند حداقل ۵۰٪ بهای تمام شده تولیدات شرکت پس از کسر حقوق و عوارض گمرکی بهای کالای ساخت ایران باشد و در مورد ماشین آلاتی که در تولیدات کشاورزی یا در حمل و نقل به کار میروند توسعه و تکمیل برای ساخت لوازم نیروی‌محرک باشد بابت وجوه ذخیره شده از درآمد عملکرد سال ۱۳۴۶ ببعد مشمول شرط مذکور در بند ۲ این ماده نخواهد بود. تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۵۹/۰۳/۰۳)- در صورت تخلف از شرایط مقرر علاوه بر وصول مالیات بذخیره از تاریخ سررسید پرداخت مالیات جریمه‌ای معادل ده درصد اصل مالیات از شرکت وصول خواهد شد ولی در صورتی که هزینه انجام شده برای مصارف فوق از هفتاد درصد ذخیره کمتر نباشد نسبت بمابه‌التفاوت مالیات وصول و از مطالبه جریمه صرفنظر خواهد شد. ‌تبصره ۴ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- واحدهای صنعتی جدید که با استفاده از معافیت‌های مندرج در این ماده تاسیس می‌شوند نمیتوانند از معافیت مذکور در ماده ۹۷ استفاده کنند. تبصره ۵ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- کارخانه‌هاﻯ واقع در محدوده آبریز تهران که تعداد کارکنان آن‌ها کمتر از یکصد نفر نباشد در صورتی که تاسیسات خود را کلاً به خارج از شعاع‌یکصد و بیست کیلومترﻯ مرکز تهران انتقال دهند بر اساس ضوابطی که از طرف وزارت دارائی و وزارت اقتصاد برقرار می‌شود از ده تا پانزده سال از‌تاریخ به هره‌بردارﻯ از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت صنعتی مربوط معاف خواهند بود. تبصره ۶ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- از نظر این قانون محدوده آبریز تهران شامل منطقه آبریز غربی رودخانه حبله‌رود گرمسار و منطقه آبریز شرقی رودخانه زیاران و کلیه مناطق‌آبریز رودخانه‌هاﻯ دماوند، جاجرود، شاه‌آباد، دربند، اوین، فرح‌زاد، کن، کرج، کردان بوده و حدود آن عبارت است از: شمالا: خط‌الراس کوههاﻯ البرز که آب آن بدشت کویر مرکزﻯ جارﻯ می‌شود. ‌شرقاً: ساحل غربی رودخانه حبله‌رود گرمسار. ‌غرباً: ساحل شرقی رودخانه زیاران. ‌جنوباً: خطوط ممتد از غرب بشرق از محل تقاطع رودخانه زیاران با رودخانه شور تا خط‌القعر دریاچه نمک به سمت غرب تا محل تقاطع با مسیر‌حبله‌رود گرمسار.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- صد درصد درآمد اشخاص حقیقی یا حقوقی حاصل از فروش واحدهاﻯ مسکونی ارزانقیمت و پنجاه درصد درآمد حاصل از فروش‌واحدهاﻯ مسکونی متوسط قیمت که طبق ضوابط و قیمتهاﻯ تعیین شده از طرف وزارت دارائی و وزارت آبادانی و مسکن ظرف پنجسال از تاریخ‌اجراﻯ این ماده ساخته و به فروش برسد در صورتی که طرح ساختمان قبلاً به تصویب وزارت آبادانی و مسکن رسیده باشد از پرداخت مالیات معاف‌است. تبصره (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- آیین‌نامه مربوط بتعداد طبقات لازم در هر شهرستان برای استفاده از معافیت موضوع این ماده از طرف وزارت دارائی و وزارت آبادانی و‌مسکن پیشنهاد و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

- درآمد صادرکنندگان حاصل از صدور کالاهای ایرانی که صورت آن هر سه سال یک بار از طرف وزارت دارائی و وزارت اقتصاد تهیه و منتشر می‌شود اعم از اینکه صادرکننده کالا را خریداری یا تولید یا استخراج کرده باشد برای مدت پنجسال از پرداخت مالیات معافست. این معافیت بعد از مدت پنجسال مذکور نسبت بتمام یا بعضی از کالاهای ایرانی به پیشنهاد وزارت دارائی و وزارت اقتصاد و تصویب کمیسیون دارائی مجلس شورای ملی قابل تمدید است. تبصره (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- زیان حاصل از صدور کالاﻯ معاف از مالیات در مورد کسانی که غیر از امور صادراتی فعالیت دیگری هم دارند در محاسبه مالیات سایر فعالیت آنان منظور‌نخواهد شد.

(منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- درآمد حاصل از مشاغل تعلیم و تربیت و رشته‌های مختلف بهداشتی و درمانی تا دهسال از تاریخ اجرای قانون مالیات‌های مستقیم به شرح زیر از پرداخت مالیات معافست. ‌الف (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- درآمد دانشگاهها و دبستانها و دوره‌هاﻯ راهنمائی و هنرستانها و آموزشگاههای حرفه‌ای طبق ضوابط و شرایطی که به موجب آیین‌نامه‌ای که از طرف وزارت دارائی پیشنهاد و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. استفاده از معافیت موضوع این بند در هر سال منوط به گواهی وزارت علوم و آموزش عالی یا وزارت آموزش و پرورش حسب مورد حاکی از اجرای کامل ضوابط و شرایط آیین‌نامه خواهد بود. ب- پنجاه درصد درآمد حاصل از رشته های مختلف پزشکی و موسسات درمانی و بهداشتی در شهرهائیکه خارج از شعاع پنجاه کیلومتری مرکز تهران واقع است. پ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- آنقسمت از درآمد اشخاص حقوقی که به منظور تعلیم و تربیت و امور پزشکی و درمانی و بهداشتی خارج از شعاع یکصد و بیست کیلومترﻯ مرکز تهران تشکیل شده یا بشوند که به مصرف توسعه و تکمیل فعالیت آن‌ها برسد. ت- صد درصد درآمد حاصل از مشاغل تعلیم و تربیت و رشته های مختلف پزشکی و بهداشتی و درمانی در بخش ها و دهات خارج از مرکز شهرستانها و در نقاط مرزی که طبق تصویبنامه هیات وزیران تعیین خواهد شد به شرط آنکه صاحبان درآمد در همین نقاط سکونت داشته باشند. ث (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- درآمد موسساتی که منحصراً بفعالیت ورزشی میپردازند به پیشنهاد وزارت دارائی و تصویب هیات وزیران درآمد حاصل از عملیات فرعی که به مقتضاﻯ فعالیت مورد بحث انجام می‌شود مشمول مالیات است حکم این بند ناظر به مواردﻯ است که موسسه در‌جمع فعالیت خود داشته باشد. تبصره ۱- تا آخر سال ۱۳۵۵ صد درصد درآمد گروههای فرهنگی و هنری وابسته به وزارت فرهنگی و هنر به طور کلی و سایر‌گروههای آزاد فرهنگی و هنری به پیشنهاد وزارت فرهنگ و هنر و تصویب هیات وزیران از پرداخت مالیات معاف می‌باشند. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- موسساتی مذکور در بندهای الف و ث این ماده که قبل از تاریخ تصویب این قانون تاسیس شده‌اند با احراز شرایط مقرر در بندهای مذکور از‌معافیت مزبور استفاده می‌نمایند.

- درآمد ساکنین دهات حاصل از صنایع دستی واقع در دهات از پرداخت مالیات معافست.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- هتلها و متل هائی که طبق قانون و آیین‌نامه‌های مربوط بجلب سیاحان تا آخر سال ۱۳۵۳ تاسیس و اداره می‌شوند تا پنجسال از تاریخ شروع ببه هره‌برداری به شرح زیر از معافیت مالیاتی استفاده خواهند کرد الف- در صورتی که در داخل شعاع پنجاه کیلومتری مرکز تهران واقع باشند معادل بیست و پنج درصد درآمد مشمول مالیات. ب- در صورتی که خارج از شعاع پنجاه کیلومتری مرکز تهران باشند صد درصد درآمد.

- درآمد کشاورزی زارعینی که در اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی مالک یا مستاجر شناخته شده و یا بشوند نسبت باملاکی که در اجرای قانون مزبور به عنوان مالکیت یا اجاره به آنان واگذار شده و درآمد زارعین املاک و مستغلات پهلوی که در نتیجه تقسیم املاک مزبور تا بیست هکتار ملک به آنان واگذار شده است نسبت به این املاک و همچنین درآمد حاصل از کاشت درختهای غیرمثمر از پرداخت مالیات معاف است و درآمد باغهای جدیدالاحداث تا پنجسال از تاریخ شروع ببه هره برداری از پرداخت مالیات معافست. ‌تبصره ۱- باغهای کهنه ای که لااقل هشتاد درصد درختهای آن ریشه کن شده و مجدداً درختکاری شود باغ جدیدالاحداث محسوب خواهد شد. ‌تبصره ۲- تاریخ به هره برداری باغهای جدیدالاحداث به موجب آیین‌نامه ای که به وسیله وزارت دارائی با موافقت وزارت کشاورزی تهیه می‌شود بر حسب نوع درخت و شرایط اقلیمی تعیین و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجراء گذارده خواهد شد. تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- درآمد کشاورزی مالکین حاصل از زراعت در املاک مزروعی که در نتیجه اجرای قانون متمم قانون اصلاحات ارضی قسمتی از ملک مزروعی به ملکیت آن‌ها باقی‌مانده است به شرط اقامت در محل و مباشرت به امر کشاورزی تا مدت ده سال از پرداخت مالیات کشاورزی معاف خواهد‌بود.

- درآمدی که اشخاص با ساختن سد یا شبکه آبیاری یا ایجاد قنات جدید یا احیاء قنوات بایر یا احداث چاه در املاک مزروعی و بایر از طریق توسعه امور کشاورزی یا فروش آب برای زراعت به دست می آورند از تاریخ به هره برداری تا ده سال از پرداخت مالیات معافست. ‌تبصره ۱- معافیت مذکور در این ماده در مورد سدهائی که طبق طرحهای آبیاری با پروانه وزارت آب و برق احداث می‌شوند به مدت بیست سال خواهد بود. ‌تبصره ۲- درآمد مذکور در این ماده در مورد توسعه امور کشاورزی عبارتست از کل درآمد در مورد املاک بایر و اراضی موات که دایر شده است و مازاد درآمد در مورد املاک دایر.

- درآمد حاصل از کشت محصولاتی که برای توسعه اقتصاد کشور لازم باشد تا مدت دهسال از تاریخ اجرای این قانون پرداخت مالیات معافست. تبصره- صورت این محصولات هر پنجسال یک بار از طرف وزارت دارائی با موافقت وزارتکشاورزی و وزارت اقتصاد اعلام خواهد شد.

- پنجاه درصد درآمد ناشی از اضافه تولید معمولی محصولات کشاورزی در واحد هکتار از پرداخت مالیات معافست. میزان تولید معمولی در واحد هکتار برای هر منطقه به موجب آیین‌نامه ایکه از طرف وزارت دارائی با موافقت وزارت کشاورزی تهیه و به موقع اجرا گذارده خواهد شد تعیین می‌شود. درآمد حاصل از کلیه فعالیت‌های کشاورزی و دامپروری و سایر فعالیت‌های تولیدی روستائی و عشایری از اول سال ۱۳۶۲ به مدت ده سال از‌پرداخت مالیات بر درآمد معاف می‌باشد. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۶۳/۰۱/۲۹)- در صورتی که موسسات مرغدارﻯ بر اساس ضوابط و شرایطی که از طرف وزارت دارائی و وزارت کشاورزﻯ و منابع طبیعی برقرار می‌شود‌ظرف سه سال از تاریخ اجراﻯ این تبصره تاسیسات خود را بخارج از محدوده آبریز تهران انتقال دهند آن مبلغ از سود سالانه که صرف احداث‌تاسیسات مزبور شود از مالیات معاف است. ‌تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۶۳/۰۱/۲۹)- مودیانی که بدهی مالیاتی کشاورزی خود را اعم از جارﻯ و بقایا ظرف یک سال از تاریخ اجراﻯ این ماده پرداخت نمایند از زیان دیرکرد و‌جریمه معاف خواهند بود.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- درآمد اجاری مستغلات جدیدالبناء تا شعاع پنجاه کیلومتری مرکز تهران که در سال اول اجرای این قانون احداث می‌شوند به مدت دو‌سال و در صورتی که در سال دوم اجرای قانون احداث شوند به مدت یک سال و درآمد اجاری مستغلات جدیدالبناء واقع در خارج از شعاع پنجاه کیلومتری مرکز تهران برای مدت سه سال از تاریخ اختتام بنا و درآمد اجاری هتل ها و متل هائی کهتا آخر سال ۱۳۵۳ در خارج از شعاع پنجاه کیلومتری تهران طبق آیین‌نامه‌ای که بر اساس قانون و مقررات جلب سیاحان از طرف سازمان جلب سیاحان تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد ساخته می‌شوند برای مدت پنجسال از تاریخ اختتام بنا بتقاضای مودی از پرداخت مالیات معافست.درآمد اجارﻯ واحدهاﻯ مسکونی متوسط و ارزان قیمت که طبق ضوابط و قیمتهاﻯ تعیین شده از‌طرف وزارت دارائی و وزارت آبادانی و مسکن ظرف پنجسال از تاریخ اجراﻯ این ماده ساخته می‌شود در صورتی که طرح ساختمان قبل از شروع‌ساختمان به تصویب وزارت آبادانی و مسکن رسیده باشد برای مدت ده سال از تاریخ اختتام بنا از پرداخت مالیات معاف است. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- درآمد اجاری رستورانهای بین راه که خارج از شعاع پنجاه کیلومتری تهران و بیست کیلومتری سایر شهرها تا آخر سال ۱۳۵۳ طبق آیین‌نامه موضوع این ماده ساخته می‌شود برای مدت پنجسال از تاریخ اختتام بنا به تقاضای مودی از پرداخت مالیات معافست. ‌تبصره ۲- منظور از خاتمه بنا در این ماده آنست که بنا قابل به هره برداری گردد یا قبل از آن به اجاره واگذار شود و در صورتی که هر طبقه از بنا جداگانه خاتمه یافت و قابل به هره برداری باشد تاریخ تعلق معافیت به هر طبقه تاریخی است که ساختمان آن طبقه خاتمه یافته است. ‌تبصره ۳- تشخیص تاریخ قابلیت به هره برداری مستغلات جدیدالبناء به عهده ممیز مالیاتی می‌باشد که باید نظر خود را به مودی ابلاغ نماید. نظر ممیز مالیاتی قطعی است مگر اینکه مودی ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ نظر ممیز کتباً اعتراض نماید در این صورت پرونده برای رفع اختلاف به کمیسیون تشخیص مالیات ارجاع می‌گردد رای صادره از کمیسیون قطعی و غیرقابل تجدیدنظر می‌باشد. تبصره ۴ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- درآمد اجارﻯ پارکینگ‌ها که طبق ضوابط و مشخصات تعیین شده از طرف وزارت دارائی و وزارت آبادانی و مسکن ظرف پنجسال از تاریخ‌اجراﻯ این تبصره در محدوده شهرها ساخته می‌شود، برای مدت پنجسال از تاریخ خاتمه بنا از پرداخت مالیات معاف خواهد بود و در صورتی که مالک‌شخصاً از پارکینگ به هره‌بردارﻯ نماید معادل ارزش اجارﻯ محل از درآمد مشمول مالیات مودﻯ کسر خواهد شد. تبصره ۵ (منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- در مورد موقوفاتیکه باجاره طویل‌المدت که کمتر از بیست و پنج سال نباشد واگذار و تمام مبلغ مال‌الاجاره یکجا دریافت و حداکثر ظرف مدت شش ماه طبق گواهی اداره اوقاف صرف خرید مال غیر منقول دیگری به نام موقوفه شود و منافع آن به مصرف مقرر در وقفنامه برسد مال‌الاجاره مزبور‌مشمول مالیات املاک نخواهد بود و فقط موقوف‌علیهم یا موقوفه حسب مورد نسبت به منافع حاصل از مال‌الاجاره مال غیر منقول خریداری شده طبق مقررات مربوط در قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات می‌باشند و مقررات این تبصره شامل اجاره‌های از اول سال ۱۳۴۶ ببعد نیز خواهد بود و‌مهلت مقرر در فوق از تاریخ تصویب این اصلاحیه محاسبه خواهد شد.

(منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- اشخاص حقیقی یا حقوقی که ظرف پنجسال از تاریخ تصویب این اصلاحیه واحدهای ده طبقه یا بیشتر مسکونی در محدوده شهرها‌ایجاد می‌نمایند نسبت به درآمدیکه از فروش یا اجاره واحدهای مذکور ظرف ده سال از تاریخ اختتام بنا تحصیل می‌کنند از پرداخت مالیات معاف‌هستند.

(منسوخ ۱۳۶۰/۰۸/۰۷)- خانه‌ای که مالک در آن سکونت دارد و یک یا چند اطاق آن را به اجاره واگذار نماید مشروط بر اینکه جمع مال‌الاجاره آن‌ها از دوازده هزار ریال در ماده تجاوز نکند از پرداخت مالیات معاف است. تبصره (منسوخ ۱۳۵۹/۰۳/۰۳)- در مورد شخص حقیقی که هیچگونه درآمدی ندارد و منحصراً تا پنج هزار ریال درآمد ماهانه از اجاره مستغلات تحصیل می‌کند مالیات متعلق بآن بخشوده خواهد شد و در صورتی که بیش از پنج هزار ریال باشد مالیات متعلق به آن درآمد نباید درآمد خالص او را از پنج هزار ریال در ماه کمتر‌کند و در این صورت مابه‌التفاوت مزبور نیز بخشوده می‌شود. مشمولین این ماده باید اظهارنامه مخصوصی به ممیز مالیاتی محل وقوع مستغل تسلیم و‌اعلام نمایند که هیچگونه درآمد دیگری ندارند. ممیز مربوط باید خلاصه مندرجات اظهارنامه مودی را نزد ممیز حوزه محل سکونت مودی ارسال دارد. در صورتی که ثابت شود که اظهارنامه مودی خلاف واقع است مالیات باضافه یک برابر آن به عنوان جریمه وصول خواهد شد.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- به هره دریافتی در موارد زیر از پرداخت مالیات معاف است. ۱- به هره متعلق به سپرده‌های مربوط بکسور بازنشستگی و پس‌انداز کارمندان و کارگران در حدود مقررات استخدامی موسسه. ۲- به هره متعلق به حسابهای سپرده ثابت و جاری و پس‌انداز نزد بانک‌های ایرانی و شرکت‌های پس‌انداز و وام مسکن این معافیت شامل سپرده‌هائی که بانک‌ها نزد هم میگذارند نخواهد بود. ۳- به هره متعلق بقبوض اقساطی اصلاحات ارضی. ۴- به هره متعلق به اوراق قرضه دولتی و اسناد خزانه. ۵- به هره پرداختی بانک‌هاﻯ ایرانی ببانک‌هاﻯ خارج از کشور بابت اضافه برداشت (‌اوردرافت) و سپرده ثابت به شرط معامله متقابل. ۶- به هره و کارمزد تعهد اعتبارات و وام‌هائی که از اول سال ۱۳۴۶‌ببعد از دولت ها یا موسسات خارجی برای توسعه کشاورزی- صنایع و معادن- نیرو- مخابرات و‌ارتباطات- طرحها و تجهیزات دفاعی و یا هر گونه تعهد عمرانی تولیدی و یا زیر بنا و یا تعلیماتی مربوط بموارد فوق دریافت شده یا می‌شود از‌پرداخت مالیات موضوع ماده ۳۹ معاف است.‌این حکم در مورد وام‌ها و اعتباراتی که قبل از سال ۱۳۴۶ براﻯ اجراﻯ طرحهاﻯ عمرانی از طرف دولت تحصیل شده نیز‌جارﻯ است. ‌تشخیص طرحهائیکه از معافیت استفاده می‌نمایند در مورد طرحها و تجهیزات دفاعی با وزارت جنگ و در مورد صنایع نفت و گاز و پتروشیمی با شرکت ملی نفت ایران و وزارت دارائی و در سایر موارد با وزارت دارائی و وزارت اقتصاد خواهد بود. ۷- به هره دریافتی از بانک رهنی ایران بابت وجوهی که براﻯ تامین اعتبارات واحدهاﻯ مسکونی ارزان قیمت و یا پرداخت وام بشرکت‌هاﻯ تعاونی‌مسکن در اختیار این بانک قرار داده می‌شود. تبصره (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- شرکت‌های پس‌انداز و وام مسکن و شرکت‌های تعاونی مسکن از نظر این قانون شرکت‌ها ایرانی هستند که بر اساس قانون تشویق پس‌انداز مسکن‌مصوب ۱۳۴۶ تاسیس و اداره شوند.

- جهیزیه منقول و مهریه اعم از منقول یا غیرمنقول از پرداخت مالیات معاف می‌باشد.

(منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- جوائز علمی و بورسهای تحصیلی به طور کلی و جایزه تبلیغاتی و جوائز صندوق پس‌انداز بانک‌ها و شرکت‌های پس‌انداز و وام مسکن تا سی هزار ریال از پرداخت مالیات معاف است.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- شرکت‌های کشتیرانی ایرانی و شرکت‌های هواپیمایی ایرانی با تصویب هیات وزیران به ترتیب زیر از معافیت مالیاتی استفاده خواهند کرد: ۱- نسبت به درآمد حاصل از کشتیهائیکه در مالکیت شرکت می‌باشد از تاریخ به هره‌برداری هر کشتی تا پانزده سال. ۲- نسبت به درآمد حاصل از فعالیت کشتی هائیکه در اجاره شرکت است تا آخر سال ۱۳۵۵. ۳- نسبت به درآمد حاصل از فعالیت هواپیمایی شرکت‌های هواپیمایی دولتی تا پانزده سال و شرکت‌های هواپیمایی ایرانی خصوصی تا آخر سال ۱۳۵۵. تبصره (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- درآمد حاصل از فروش کشتی و هواپیما که در مدتهاﻯ مقرر در بندهاﻯ ۱ و ۳ این ماده عاید شرکت‌هاﻯ کشتی‌رانی ایرانی و شرکت‌هاﻯ هواپیمایی‌ایرانی می‌شود از مالیات معاف است.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- پانزده درصد درآمد مشمول مالیات شرکت هائی که سهام آن‌ها طبق قانون مربوط از طرف هیات پذیرش برای معامله در بورس قبول می‌شود از سال پذیرش تا سالی که از فهرست نرخ‌ها در بورس حذف نشده و همچنین کل درآمدی که از فروش سهام این گونه شرکت ها در بورس عاید صاحبان سهام می‌شود یا از فروش اسناد خزانه و اوراق قرضه دولتی و قبوض اصلاحات ارضی عاید دارندگان آن می‌شوداز پرداخت مالیات معاف است نیز شرکت های سهامی با نام که تعداد سهامداران آن از صد نفر کمتر نباشد و جمع سهام هر یک از صاحبان سهام از ده درصد سرمایه شرکت تجاوز نکند و در بورس پذیرفته شده باشد از پرداخت ده درصد مالیات شرکت (‌مذکور در بند ت ماده ۸۰) معاف هستند.ولی نسبت بسهام متعلق به دولت یا موسسات وابسته به دولت یا بانک‌های تخصصی که به موجب قانون خاص تاسیس شده‌اند رعایت حد نصاب ده درصد مذکور ضرور[ضروری] نیست. ‌تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- سود سهام دریافتی شرکت‌هاﻯ سهامی با نام در صورتی که صاحبان سهام آن‌ها کمتر از یکصد نفر نباشد از پرداخت ده درصد مالیات شرکت‌موضوع بند ت ماده ۸۰ و مالیات‌هاﻯ اضافی موضوع مواد ۱۶۶ و ۱۶۷ معاف است. ‌تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- شرکت های سهامی کشاورزی مکانیزه نسبت به درآمد کشاورزی خود بدون رعایت شرایط مقرر در این ماده از ده درصد مالیات شرکت‌موضوع بند ت ماده ۸۰ معاف خواهند بود. تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- مالیات شرکت سهامی باطری سازی نیرو وابسته به وزارت جنگ از تاریخ تشکیل ببعد وصول می‌شود وزارت دارائی مکلف است معادل مبلغی که از این بابت وصول می‌کند از محل درآمد عمومی در وجه شرکت بپردازد و سود سهام بنیاد پهلوی و جمعیت شیر و خورشید سرخ و سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی در شرکت هائی که قسمتی از سهام آن متعلق به بنیاد پهلوی و یا جمعیت شیر و خورشید سرخ و یا سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی می‌باشد از بابت عملکرد سال ۱۳۴۶ ببعد از پرداخت مالیات معاف می‌باشد. حکم قسمت اخیر این تبصره شامل سود سهام پرداختی بکانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و انجمن ملی حمایت کودکان و سازمان ملی رفاه‌نابینایان و جمعیت کمک بجذامیان و بنیاد فرهنگی فرح پهلوی و بنیاد فرهنگ ایران و جمعیت حمایت کودکان بی‌سرپرست و پیشاهنگی دختران وابسته به سازمان ملی پیشاهنگی ایران و جمعیت مبارزه با سرطان و فدراسیون ورزشی کر و لالهای ایران بابت عملکرد سال ۱۳۴۶ ببعد نیز خواهد‌بود. تبصره ۴ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- سود پرداختی یا تخصیصی به صاحبان سهام و شرکای ضامن و اندوخته‌ها و سود تقسیم نشده در شرکت های سهامی و مختلط سهامی و سود متعلق به صاحبان سرمایه یا اعضاء شخص حقوقی در مورد سایر اشخاص حقوقی از درآمد اشخاص مذکور به استثنای سود سهام یا سهم‌الشرکه متعلق به دولت یا شهرداری در‌شرکت هائیکه قسمتی از سرمایه آن‌ها متعلق به دولت یا شهرداری است کلا یا بنسبت میزان معافیت درآمد شرکت از پرداخت مالیات موضوع جزء ۱ و ۲‌بند (ت) ماده ۸۰ و همچنین مالیات تکمیلی موضوع ماده ۱۳۲ معاف است. تبصره ۵ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- در مورد شرکت‌هائیکه قسمتی از سهام آن‌ها متعلق به بنیاد پهلوﻯ می‌باشد آنقسمت از درآمد مشمول مالیات که به عنوان سود سهام به بنیاد‌پهلوﻯ تخصیص یا پرداخت می‌شود از پرداخت ده درصد مالیات شرکت موضوع بند ت ماده ۸۰ معاف است. تبصره ۶ (منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- شرکت‌هاﻯ صنعتی و تولیدﻯ که سهام آن‌ها در بورس پذیرفته شده یا بشود در صورتی که در اجراﻯ برنامه گسترش مالکیت سهام کارخانجات‌صنعتی بر اساس ضوابط و شرایطی که از طرف وزارت اقتصاد و وزارت دارائی تعیین می‌شود اقدام بافزایش سرمایه و واگذارﻯ حداقل سی و سه درصد سهام شرکت بعموم غیر از سهامداران قبلی نمایند، مادام که حائز شرایط مزبور باشند از معافیت‌هاﻯ زیر استفاده خواهند کرد: الف- معافیت پانزده درصد مذکور در صدر این ماده به بیست درصد افزایش می‌یابد. ب- افزایش بهاﻯ دارائی شرکت ناشی از ارزیابی مجدد ماشین آلات و ساختمان (‌به استثناﻯ زمین که افزایش بهاﻯ ناشی از ارزیابی مجدد آن کماکان‌مشمول مالیات خواهد بود). در صورتی که در حساب سرمایه یا ذخائر منظور شود مادام که تقسیم نگردد از پرداخت مالیات معاف خواهد بود. ج- معافیت موضوع بند الف این تبصره در صورتی که درصد افزایش سرمایه و واگذارﻯ سهام جدید بیشتر از سی و سه درصد باشد به شرح زیر خواهد‌بود: ‌از سی و هفت درصد سرمایه تا چهل درصد سرمایه ۲۱ درصد ‌از چهل درصد سرمایه تا چهل و سه درصد سرمایه ۲۲ درصد ‌از چهل و سه درصد سرمایه تا چهل و شش درصد سرمایه ۲۳ درصد ‌از چهل و شش درصد سرمایه تا چهل و نه درصد سرمایه ۲۴ درصد ‌از چهل و نه درصد سرمایه به بالا ۲۵ درصد تبصره ۷ (منسوخ ۱۳۵۹/۰۳/۰۳)- شرکت‌هائی که حداقل نود درصد سهام آن‌ها متعلق بشرکتی باشد که دارای شرایط زیر است: ۱- فعالیت آن منحصر بسرمایه‌گذاری در شرکت‌های دیگر باشد. ۲- سهام آن بانام باشد. ۳- تعداد سهامداران آن از هزار نفر کمتر نباشد. ۴- هیچ یک از سهامداران آن بیش از ده درصد سرمایه شرکت را نداشته باشند. ۵- سهام آن در بورس پذیرفته شده باشد. ‌از معافیت‌ها و مزایای مقرر در متن این ماده و تبصره یک آن و ماده ۱۱۹ و قسمت اخیر جزء یک بند ت ماده ۸۰ بدون احتیاج به قبولی سهام آن‌ها در بورس‌استفاده خواهند نمود مشروط بر اینکه حسابرسی شرکت سرمایه‌گذار و شرکت‌های دیگر وسیله موسسات حسابرسی مورد قبول وزارت امور اقتصادی و دارائی انجام و‌ترازنامه و حساب سود و زیان تلفیقی برای کلیه این شرکت‌ها تنظیم و حسابرسی شده و به بورس ارائه شده باشد. ‌در مواردی که حساب این قبیل شرکت‌ها وسیله دو یا چند موسسه حسابرسی مورد رسیدگی قرار گرفته باشد موسسات حسابرسی مزبور مکلفند اطلاعات لازم را بین خود مبادله نمایند و موسسه حسابرسی شرکت سرمایه‌گذار باید نسبت به کلیه اقلام ترازنامه و حساب سود و زیان تلفیقی اظهار نظر نموده و صحت آن‌ها را تایید نماید. تبصره ۸ (منسوخ ۱۳۵۲/۱۲/۱۴)- وجوهی که شرکت شیلات جنوب بابت مالیات تا آخر سال ۱۳۵۲ موسسات طرف قرارداد خود تعهد پرداخت آن را نموده است وصول و‌معادل آن از محل درآمد عمومی در وجه شرکت مسترد خواهد شد.

- درآمد اشخاص حقوقی خارجی و موسسات مقیم خارج از کشور که از دادن تعلیمات و کمک های فنی به منظور ایجاد کارخانه و یا استخراج معادن تا یک سال پس از تاریخ به هره برداری حاصل می‌شود از پرداخت مالیات معاف است.

(منسوخ ۱۳۴۸/۱۲/۲۴)- درآمد شرکت های تعاونی روستائی و کارگری که طبق قوانین و مقررات مربوط تشکیل شده باشند و شرکت های پس‌انداز و وام مسکن که در خارج از شعاع ۵۰ کیلومتری مرکز تهران تشکیل شده باشند به طور کلی و درآمد سایر شرکت های تعاونی ایرانی و شرکت های پس‌انداز و وام مسکن داخل در شعاع پنجاه کیلومتری تا میزان شش درصد سرمایه پرداخت شده مطابق آخرین رقم منظور شده در ترازنامه از مالیات متعلق معاف است.در موارد تشخیص علی‌الراس درآمد مشمول مالیات شرکت های تعاونی مسکن بر اساس مقررات بخش املاک تشخیص داده خواهد‌شد. تبصره- از نظر اجرای این ماده شرکت تعاونی روستائی شرکتی است که زارعین در روستاها تشکیل و تحت نظارت سازمان تعاونی روستائی کشور باشد.

(منسوخ ۱۳۵۱/۱۲/۱۷)- معافیت‌های موضوع ماده ۹۹ به استثنای ذخیره‌های خانه‌سازی از اول سال ۱۳۵۴ منحصراً شامل شرکت هائی خواهد بود که مشمول معافیت موضوع ماده ۱۱۶ می‌باشند.

- کلیه معافیت‌های مالیاتی مدت دار که به موجب قوانین مالیاتی قبلی مقرر شده است با رعایت مقررات مربوط تا انقضاء مدت بقوت خود باقی است.