آرتادادپایگاه قوانین و مقرراتکتابخانه منمتن موجود؛ کامل‌بودن بررسی‌نشده
نسخ در منبع اعلام شده؛ مستقلاً بررسی نشده
- در هر شهر یا قصبه که جمعیت آن حداقل بپنج هزار نفر بالغ باشد آنجا شهرداری تأسیس می‌گردد و انجمن شهر یا قصبه مطابق مقررات این لایحه قانونی تشکیل می‌شود. تبصره- در نقاطی که از نظر موقعیت و اهمیت تشکیل شهرداری ضرورت داشته باشد ولو جمعیت آن بپنج هزار نفر بالغ نشود وزارت کشور می‌تواند در آن محل‌ها دستور تشکیل انجمن و شهرداری بدهد.
- شهرداری دارای شخصیت حقوقی است.
- هر شهر و قصبه انجمنی خواهد داشت بنام انجمن شهر یا انجمن قصبه که اعضاء آن از طرف اهالی مستقیماً با انتخاب جمعی و رأی مخفی باکثریت نسبی برای مدت چهار سال انتخاب می‌شوند و هر شهر یا قصبه برای انتخاب نمایندگان انجمن به نسبت تقریبی جمعیت بحوزه‌ها تقسیم می‌شود و ساکنین هر حوزه ۳ تن نماینده برای تشکیل انجمن شهر انتخاب می‌کنند.
- نقشه تقریبی حوزه‌های انتخابی هر شهر یا قصبه به‌وسیله کمیسیونی مرکب از رؤساء دوائر دولتی محل به ریاست نماینده اول وزارت کشور تهیه می‌گردد. عده اعضای انجمن در شهرها و قصبات از نه تا سی به شرح ذیل خواهد بود: ۱- تهران ۳۰ نفر (ده حوزه) ۲- تبریز و اصفهان و مشهد و همدان و شیراز و رشت و کرمانشاه بیست و هفت نفر (۹حوزه) ۳- اردبیل و قم و قزوین و اراک و یزد و اهواز و کاشان و آبادان و زنجان و کرمان و رضائیه و دزفول و بندرپهلوی ۲۱ نفر (۷ حوزه) ۴- بروجرد و خرمشهر و بابل و خوی و مراغه و سبزوار و سنندج و سمنان و نجف‌آباد و قوچان و ساری پانزده نفر (پنج حوزه) ۵- سایر شهرها و قصبات ۹ نفر (۳ حوزه) تبصره ۱– هرگاه در تقسیم حوزه‌های انتخابی اختلافی حاصل شود باید بوزارت کشور مراجعه شود و نظر وزارت کشور قاطع خواهد بود. تبصره ۲– برای محلاتی که خارج از محوطه شهر باشد هرگاه وزارت کشور لازم بداند شهرداری جداگانه تشکیل خواهد شد. تبصره ۳– جمعیتی که ملاک تعیین عده نمایندگان هر شهر یا قصبه است تا سه دوره مأخذ عمل خواهد بود پس از آن اگر اضافه یا نقصانی حاصل کند آن اضافه یا نقصان در انتخاب دوره چهارم رعایت خواهد شد.
- انتخاب‌کننده باید واجد شرایط زیر باشد: ۱- تابعیت ایران ۲- داشتن لااقل هیجده سال تمام شمسی. ۳- داشتن سواد فارسی بقدری که بتواند بنوسد. ۴- توطن در محل انتخاب و یا لااقل سکونت در آن از شش ماه قبل از انتخابات و یا آنکه شخصاً در آن حوزه به کسب و یا حرفه معینی اشتغال داشته باشد و در صورتی که محل سکنی و محل کسب یا حرفه مختلف باشد فقط محل سکنی معتبر است. ۵- عدم محکومیت به جنایت یا جنحه‌ای که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی است. ۶- محجور نبودن و عدم محکومیت به ورشکستگی بتقصیر.
- انتخاب شونده باید دارای شرایط زیر باشد: ۱- تابعیت ایران. ۲- داشتن سی سال تمام شمسی ۳- داشتن حسن شهرت در محل ۴- توانائی خواندن و نوشتن فارسی به اندازه کافی. ۵- لااقل سه سال ساکن شهر و یا قصبه محل انتخاب باشد. ۶- عدم محرومیت از حقوق اجتماعی ۷- محجور نبودن و عدم محکومیت به ورشکستگی بتقصیر.
- اشخاص زیر از انتخاب شدن محرومند: ۱- نخست وزیر و وزیران و معاونین آن‌ها در تمام کشور و استانداران و فرمانداران و شهرداران و بخشداران و معاونین آن‌ها و رؤسای دادگاه‌ها و دادستانان و بازپرسان و رؤسای ادارات در حوزه مأموریت خود ۲- افسران و نفرات شهربانی و ژاندارمری و ارتش و همردیفان آن‌ها از هر دسته تا موقعی که در خدمت هستند از انتخاب کردن و انتخاب‌شدن محرومند ۳- نمایندگان مجلسین در تمام کشور ۴- اعضاء انجمن‌های ایالتی و ولایتی و اعضاء انجمن نظارت انتخابات انجمن شهر و قصبه در دوره‌ای که دارای این سمت هستند و کلیه کارمندان ادارات شهرداری و بنگاههای وابسته به دولت در حوزه مأموریت خود که نمیتوانند انتخاب شوند مگر اینکه قبل از اعلان انتخابات منتظر خدمت شده یا استعفا داده باشند که در این صورت انتخاب آنان مانعی ندارد. ۵- رؤساء و اعضاء هیئت‌مدیره و مدیران عامل شرکت ها در شهر یا قصبه‌ایکه مرکز یا شعبه شرکت در آن واقع است حق انتخاب شدن ندارند. تبصره ۱– چنانچه یکی از کارمندان پایه‌دار دولت یا شهرداری به عضویت انجمن انتخاب شود مدت نمایندگی جزء سابقه خدمت او محسوب می‌شود. تبصره ۲– منظور از شرکت‌های مذکور در ماده فوق شرکت هائی است که مربوط بیکی از حوائج شهر از قبیل خواربار و وسائط نقلیه و برق و آب و دارو و امثال آن باشد
- از اشخاصی که با یکدیگر قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم دارند فقط آن کسی که رأی او بیشتر است می‌تواند عضویت یک انجمن را دارا باشد و در صورت تساوی آراء یکی از آن‌ها به حکم قرعه معین خواهد شد و اگر قرابت پس از تمام انتخابات و صدور اعتبارنامه معلوم گردد در نخستین جلسه انجمن شهر به حکم قرعه یک نفر ابقاء می‌شود و بجای شخص یا اشخاصی که خارج شده‌اند از شخص یا اشخاصی که بعد از آن‌ها رأیشان بیشتر است دعوت خواهد شد.
- برای تعیین داوطلب ده روز قبل از دعوت اعضای انجمن انتخابات اعلانی از طرف فرماندار یا بخشدار در حوزه انتخابیه منتشر می‌شود به این مضمون: داوطلبان عضویت انجمن شهرداری باید داوطلبی خود را برای حوزه انتخابیه شخصاً یا به‌وسیله اشخاص دیگر به فرمانداری یا بخشداری کتباً اطلاع دهند و برای اینکه داوطلب نمایندگی حوزه شناخته شوند باید پنجاه نفر در شهرهائی‌که متجاوز از یکصد هزار نفر جمعیت دارد و بیست و پنج نفر در شهرهائی که متجاوز از پنجاه هزار نفر جمعیت دارد و پانزده نفر در نقاطی که متجاوز از پانزده هزار نفر جمعیت دارد و ده نفر در نقاطی که از پانزده هزار نفر کمتر جمعیت دارد آن‌ها را معرفی نمایند. معرفی باید کتبی بوده و معرفی‌کنندگان واجد شرایط انتخاب کنندگان باشند و با ذکر شماره شناس نامه و محل صدور آن معرفی‌نامه را امضاء نمایند فرماندار یا بخشدار به‌وسیله کمیسیون پنج نفری مقرر در ماده (۱۱) به وضع داوطلبان نمایندگی رسیدگی و پس از آن اسامی آن ها را در حوزه انتخابیه اعلان میکند و رأی‌دهندگان در موقع رأی دادن فقط می‌توانند به آن‌ها رأی بدهند.
- قبول مشاغل دولتی از طرف رئیس و اعضاء انجمن در حکم استعفای آنان از عضویت انجمن خواهد بود همچنین رئیس یا اعضاء انجمن نمیتوانند ریاست و مدیریت عامل و عضویت هیئت‌مدیره شرکت‌ها و بنگاه‌هائی که مربوط به حوزه شهر یا قصبه و شهرداری است قبول نمایند و نیز یکنفر نمی‌تواند در آن واحد در انجمن شهر و انجمن ایالتی و یا ولایتی ریاست یا عضویت داشته باشد. فصل دوم- در تشکیل انجمن نظارت
- در شهر فرماندار و در قصبه بخش دار بلافاصله پس از انتشار اعلان داوطلبان نمایندگی کمیسیونی مرکب از خود و مأمور اول دادگستری و رئیس دارائی و رئیس فرهنگ و یکنفر از معاریف تشکیل داده و برای هر حوزه انتخابیه ۲۱ نفر از طبقات هفتگانه علماء و رسته‌های علمی (از قبیل استادان و پزشکان و مهندسین و وکلای دادگستری و امثال آن) مالکین و بازرگانان و کشاورزان و پیشه‌وران و کارگران از هر طبقه سه نفر از معتمدین حوزه که واجد شرایط انتخاب شدن باشند تعیین و دعوت میکند تا آنان هفت نفر از بین خود یا خارج به عنوان عضو اصلی و هفت نفر از بین خود یا خارج بعنوان عضو علی‌البدل فی‌المجلس برای تشکیل انجمن نظارت انتخابات به اکثریت نسبی و با رأی مخفی انتخاب کنند در انتخاب مزبور حضور دو ثلث از مدعوین کافی خواهد بود . در صورتیکه یک یا چند طبقه از طبقات هفتگانه وجود نداشته باشد کسر عده هر طبقه از سایر طبقات تکمیل خواهد شد و چنانچه در بخش مأمور دادگستری نباشد یکی از مأمورین قضائی از طرف رئیس دادگستری شهرستان بمرکز بخش یا قصبه اعزام می‌شود و نماینده مزبور تا خاتمه کار انتخابات در محل خواهد ماند و کمیسیون پنج نفری برای نظارت در حسن جریان انتخابات جهت هر حوزه انتخابیه یکنفر نماینده طرف اعتماد تعیین خواهدکرد که در جلسات انجمن نظارت حضور داشته باشد. در محلی که انجمن ایالتی یا ولایتی باشد دو نفر از اعضاء انجمن به انتخاب انجمن ایالتی یا ولایتی جزء انجمن نظارت خواهند بود و بنابراین مدعوین فقط پنج نفر را انتخاب می‌کنند و هفت نفر هم برای عضویت علی‌البدل انتخاب می‌شود. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۳۱/۱۰/۲۹)- در شهرها و قصباتی که بر طبق بند ۵ از ماده ۴ به سه حوزه تقسیم می‌شوند هرگاه دعوت بیست و چهار نفر طبقات هفتگانه و معتمدین حوزه بمنظور انتخاب انجمن نظارت متعسر باشد کمیسیون می‌تواند به تشکیل انجمن نظارت بر طبق ماده۱۱ برای یک حوزه اکتفا نموده و برای سایر حوزه‌ها هفت نفر از معتمدین حوزه را که واجد شرائط انتخاب شدن باشند برای تشکیل انجمن نظارت آن حوزه دعوت نماید. تبصره۲ (منسوخ ۱۳۳۱/۱۱/۲)- در نقاطی که دادگستری یا دارائی یا فرهنگ نباشد به جای مأمور اول دادگستری یا رئیس دارائی یا رئیس فرهنگ از معتمدین و معاریف شهر برای تشکیل کمیسیون پنج نفری دعوت می‌شود تا وظایف مقرره را انجام دهند.
- کسانیکه داوطلب نمایندگی هستند نمیتوانند جزء مدعوین طبقات هفت گانه و معتمدین محل و انجمن نظارت و شعب آن باشند.
- کسانی که برای عضویت انجمن نظارت انتخاب می‌شوند بلافاصله تحت ریاست مسن ترین اعضاء تشکیل جلسه داده یک رئیس و یک نایب رئیس و لااقل سه منشی از بین خود با رأی مخفی و به اکثریت انتخاب می‌نمایند نظم جلسات انجمن با رئیس و در غیاب رئیس با نایب رئیس خواهد بود نوشتن صورت جلسات به عهده منشی‌ها است.
- انتخاب رئیس و نایب رئیس فردی است و به اکثریت تام خواهد بود و در صورت عدم حصول اکثریت تام دفعه دوم انتخاب به اکثریت نسبی صورت می‌گیرد انتخاب سه نفر منشی جمعی و به اکثریت نسبی است.
- برای تسهیل و تسریع در امر انتخابات انجمن‌های نظار حوزه انتخابیه مکلفند به تعداد لازم شعب فرعی جداگانه مرکب از پنج نفر از اهالی همان محل که واجد شرایط انتخاب شدن باشند تشکیل داده انتخاب حوزه‌های فرعی را انجام دهند. تبصره- ترتیب شعب انجمن باید طوری داده شود که برای هر پنجهزار نفر جمعیت یک شعبه تشکیل شود.
- ورود درمحوطه انتخابات با هر نوع اسلحه سرد و گرم جز برای مأمورین انتظامی ممنوع است کسانی که بر خلاف نظم و مقررات رفتار نمایند به امر رئیس به‌وسیله مأمورین انتظامی از انجمن خارج و در صورت لزوم به مراجع قانونی تسلیم خواهند شد
- انجمن نظارت و شعب آن غیرقابل انحلال است مگر آنکه اسباب تعطیل و تعویق انتخابات را فراهم کنند و یا بر خلاف وظایفی که بر طبق این لایحه قانونی بعهده انجمن گذاشته شده عمل نمایند. در اینصورت اگر اخلال از طرف شعبه باشد بنا بر نظر اکثریت انجمن با موافقت فرماندار با بخشدار شعبه مزبور را منحل مینماید و اگر از طرف انجمن باشد فرماندار یا بخشدار با موافقت کمیسیون ۵ نفری و در ضمن تنظیم صورت مجلس که حاکی از دلایل انحلال و کیفیت اخلال در انجمن باشد اعضاء علی‌البدل را برای ادامه امر انتخابات دعوت مینماید و در صورتیکه از آن اقدام نیز نتیجه حاصل نشود بترتیب مقرر در ماده ۱۱ اعضاء جدیدی برای تشکیل انجمن نظارت معین خواهد شد.
- هرگاه در اثناء جریان انتخابات یک یا چند نفر از اعضاء انجمن درآمدن بجلسات تعلل و یا از حضور استنکاف نمایند مادام که اکثریت باقی است جریان امر تعقیب و به عضو یا اعضاء مذکور اخطار می‌شود که حضور یابند. چنانچه عضوی تا دو جلسه پس از اخطار در استنکاف و تعلل خود باقی باشد انجمن با اطلاع فرماندار یا بخشدار یک یا چند نفر از اعضاء علی‌البدل را بحکم قرعه برای عضویت انجمن دعوت مینماید اگر اکثریت اعضاء انجمن نظارت از حضور در انجمن استنکاف نمایند یا پس از ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداری کنند فرماندار یا بخشدار علل و موجبات آن را تحقیق و در رفع محظور اهتمام مینماید. در صورتیکه اهتمام فرماندار مؤثر نشود و اکثریت اعضاء انجمن یا تمام اعضاء انجمن اعم از اصلی و علی‌البدل همچنان استنکاف و یا استعفاء نمایند و یا بواسطه فقدان اکثریت انجمن منجر بانحلال شود کمیسیون مقرر در ماده ۱۱ در تجدید اعضاء انجمن نظارت اقدام مینماید و اشخاصیکه موجبات تعطیل و تعوق و انحلال انجمن را فراهم کرده باشند بر طبق ماده ۸۴ این لایحه قانونی مورد تعقیب قرار خواهند گرفت.
- همینکه انجمن نظارت تشکیل شد و در صورت لزوم شعب انجمن را تعیین نمود انجمن اعلانی ترتیب می‌دهد و نسبت به اهمیت محل از ۳ تا ۵ روز قبل از شروع به اخذ رأی آن را در تمام حوزه انتخابیه منتشر می‌سازد و اعلان مزبور حاوی مطالب ذیل خواهد بود: ۱) محل انعقاد انجمن و شعب آن و ساعات اخذ رأی که باید در یک روز جمعه و کمتر از شش ساعت و بیش از ۸ ساعت نباشد (ساعات اخذ آرا از ساعت ۸ صبح الی دوازده و بقیه از ساعت چهارده تا خاتمه مدت خواهد بود.) ۲) شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان. ۳) عده نمایندگان که باید در آن حوزه انتخاب شوند. ۴) اسامی داوطلبان معرفی شده برای عضویت انجمن شهر.
- رأی باید مخفی باشد و همینکه رأی دهنده باطاق انجمن یا شعبه وارد و وجود شرایط رأی دادن در او تشخیص داده شد باید رأی خود را شخصا روی یک برگ از اوراقی که برای اینکار تهیه شده و در انجمن به او تسلیم می‌شود بنویسد و درحضور انجمن در صندوق انداخته خارج شود. شناس نامه رأی دهنده که باید دارای عکس باشد پس از ثبت در دفتر انجمن مهر بوی پس داده می‌شود.
- در پایان آخرین ساعتیکه برای اخذ رأی معین گردیده است در ورودی انجمن یا شعبه بسته می‌شود اگر عده‌ای از آنان که حق رأی دادن دارند در داخل محل حاضر باشند رأی خود را بترتیب مذکور در صندوق انداخته و انجمن یا شعبه برای گرفتن خاتمه می‌دهد و بعد از آن دیگر از کسی رأی قبول نمی‌شود.
- اگر انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان کسی در حین جریان انتخاب شکایت داشته باشد این امر مانع انجام انتخابات نخواهدشد ولی شرح آن باید در صورت مجلس نوشته شود.
- پس از ختم اخذ آراء انجمن مکلف است بلافاصله آراء را شماره و قرائت کند و مادام که نتیجه استخراج آراء معلوم نشود حق تعطیل ندارد منشی مکلف است صورت مجلسی از نتیجه آراء قرائت شده تنظیم کند و پس از آنکه صورت مجلس بامضاء رئیس و اعضاء انجمن رسید نتیجه بلافاصله باید به‌وسیله فرماندار یا بخشدار اعلام شود.
- اوراق رأی را باید یک یک یکی از اعضاء بصورت بلند خوانده بیک نفر دیگر از اعضاء بدهد که علامت قرائت گذاشته شود و ۳ نفر دیگر از اعضاء اسامی را بترتیبی که خوانده می‌شود در دفتری که برای اینکار تخصیص داده شده ثبت مینماید. از اوراق رأی آنچه سفید و یا دارای اسامی لایقراء باشد یا اینکه انتخاب شده در آن درست معرفی نشده باشد یا اسم کسی که معرفی نشده در آن نوشته شده باشد و یا نام انتخاب‌کننده را داشته باشد باطل و عیناً ضمیمه صورت مجلس می‌شود. هرگاه در اوراق رأی علاوه بر عده‌ای که باید انتخاب شوند اسامی اضافه نوشته شده باشد عده زائد از آخر ورقه خوانده نمی‌شود.
- در حوزه‌هائی که بر طبق ماده ۱۵ برای تسریع اخذ رأی شعب انجمن در آن حوزه‌ها تشکیل می‌گردد صورت مجلس استخراج آراء هر شعبه در ورقه مخصوص با ذکر اسامی و عده آراء هر یک از اشخاص که رأی دارند نوشته شده و اعضاء شعبه آن را امضاء می‌نمایند و بانضمام اوراق لازمه در پاکتی که لاک شده و به مهر شعبه رسیده باشد به انجمن نظارت فرستاده می‌شود و اسامی مندرج در صورت مجلس شعب با آرائی که انجمن نظارت استخراج کرده در ورقه جداگانه جمع و کسی که از مجموع آراء حائز اکثریت باشد معلوم می‌گردد. اوراق رأی هر حوزه تا گذشتن مدت اعتراض و خاتمه رسیدگی در صندوق انجمن که لاک می‌شود و بمهر اعضاء میرسد باقی می‌ماند و پس از گذشتن مدت اعتراض با حضور عده‌ای از رأی دهندگان آن‌ها را معدوم می‌سازند (باستثناء آنچه در موارد قبل ذکر شده و باید ضمیمه صورت مجلس باشد). انجمن نظارت حق معدوم کردن و سوزاندن آراء را قبل از گذشتن مدت اعتراض و پایان رسیدگی به امر انتخابات ندارد.
- در ضمن انتشار صورت منتخبین انجمن نظارت تاریخ قبول شکایات را که باید از فردای همان روز شروع شود تعیین و اگر از انتخاب‌کنندگان یا انتخاب‌شوندگان کسی از جریان انتخابات شکایت داشته باشد در ظرف یک هفته به اطلاع انجمن نظارت میرساند و انجمن نظارت بعد از انقضاء یک هفته دیگر شکایتی نمی‌پذیرد و منتها در ظرف یک هفته به شکایات واصله با حضور کمیسیون ۵ نفری رسیدگی میکند در صورتیکه شکایت وارد باشد و ثابت شود که در انتخابات اعمالی بر خلاف قانون صورت گرفته و یا منتخب دارای شرائط مقرر در ماده ۶ نیست مراتب را در صورت مجلس ذکر میکند و آنرا به‌وسیله فرماندار یا بخشدار به وزارت کشور اعلام مینماید و آن وزارتخانه بلافاصله ترتیب تجدید انتخابات را می‌دهد. شاکیان از انتخابات در صورتی که با رسیدگی انجمن نظارت رفع شکایتشان نشده باشد می‌توانند در ظرف یک هفته پس از تشکیل انجمن شهر شکایت خود را به انجمن مزبور تسلیم و انجمن شهر نسبت به پرونده مورد شکایت بدون حضور نماینده که انتخاب او مورد شکایت است به موضوع رسیدگی و تصمیم لازم اتخاذ خواهد کرد.
- کسانی که بعضویت انجمن شهر انتخاب می‌شوند باید اعتبارنامه به امضاء اعضاء انجمن نظارت و اعضاء کمیسیون ۵ نفری در دست داشته باشند و آن را به دفتر شهرداری و در صورت نبودن شهرداری به دفتر فرمانداری یا بخشداری بدهند و رونوشت آن را بگیرند- کمیسیون مزبور همچنین اعضاء انجمن نظارت نباید بدون عذ موجه در صدور اعتبارنامه تأخیر کند والا با آن‌ها بر طبق ماده ۸۴ رفتار خواهد شد.
- منشی انجمن نظارت صورت مجلس انتخابات را در سه نسخه حاضر کرده به امضاء فرماندار یا بخشدار و اعضاء انجمن نظارت میرساند یک نسخه در فرمانداری یا بخشداری ضبط می‌شود و یک نسخه به‌وسیله فرماندار یا بخشدار بوزارت کشور ارسال می‌شود نسخه سوم با کتابچه ثبت اسامی در انجمن ولایتی و در صورت نبودن انجمن ولایتی در انجمن شهر ضبط می‌گردد: فصل سوم- در تشکیل انجمن
- همینکه انتخابات خاتمه یافت و اعتبارنامه دو ثلث از عده نمایندگان صادر و به آن‌ها داده شد فرماندار یا بخشدار مکلف است در ظرف مدت یک هفته وسایل تشکیل انجمن را فراهم سازد اولین جلسه تحت ریاست مسن‌ترین اعضاء انجمن تشکیل و یک رئیس و یک نایب رئیس و دو منشی با رأی مخفی و به اکثریت تام و هرگاه اکثریت تام حاصل نشد دفعه دوم به اکثریت نسبی برای یکسال انتخاب می‌شوند. هرگاه در مورد انتخاب رئیس تساوی آراء حاصل شود مسن‌ترین آن‌ها بریاست انتخاب خواهدشد و در مورد سایرین انتخاب تجدید می‌شود. تبصره- تجدید انتخاب رئیس و نایب رئیس و منشی‌ها در انقضاء مدت یکسال بلامانع است.
- نظم جلسات با رئیس و در غیاب او با نایب رئیس است و کسانی که مخل نظم باشند به امر رئیس اخراج می‌شوند و در صورت وقوع جرم مرتکب با صورت مجلس به مراجع قانونی تسلیم می‌گردد.