- برای رسمیت جلسات لااقل حضور دو ثلث از کلیه اعضاء لازم است و تصمیماتشان به اکثریت بیش از نصف حاضرین معتبر است و در صورت تساوی آراء رأی طرفی که رئیس با آن موافقت دارد مناط اعتبار است هرگاه برای مذاکره و اخذ رأی در مطلبی عده لازم در جلسه حاضر نشدند در جلسه بعد برای طرح همان مطلب حضور نصف بعلاوه یک کلیه اعضاء کافی خواهد بود ولی در مسائل مهم از قبیل تصویب بودجه و تغییر نقشه شهر و احداث خیابان و لوله‌کشی آب و ساختن زیر آبها و وضع عوارض و امور مشابه به آن لااقل حضور دو ثلث لازم است عده دو ثلث و نصف بعلاوه یک از عده‌ای است که به موجب ماده ۴ این قانون بایستی انتخاب شده باشد.
- عضویت انجمن افتخاری و بدون حقوق است چنانچه عضوی بدون عذر موجه دو جلسه متوالی یا سه جلسه متناوب در سه ماه غیبت نمود مستعفی محسوب می‌شود و از شخصی که در فهرست منتخبین حائز اکثریت و واجد شرایط باشد دعوت به عمل می‌آید و در صورت تساوی آراء عضو منظور به قید قرعه تعیین خواهد شد و در مورد فوت یا استعفاء تعیین جانشین به طریق فوق بعمل می‌آید و در صورتی که بعد از عضو متوفی یا مستعفی شخص دیگری صاحب رأی نباشد از همان حوزه تجدید انتخاب صورت می‌گیرد.
- بعد از تعیین هیئت رئیسه در جلسه رسمی و علنی رئیس و اعضاء انجمن قسم یاد خواهند کرد که وظایف خود را مطابق قانون با کمال راستی و درستی انجام دهند همچنین در هر موقع که عضو جدیدی وارد انجمن شود آن عضو در اولین جلسه انجمن قسم یاد خواهد نمود.
متن قسم‌نامه:
امضاءکنندگان زیر خداوند را به شهادت می‌طلبیم و به قرآن مجید قسم یاد می‌کنیم که در انجام وظایف قانونی خود ساعی بوده مادام که در انجمن شهر عضویت داریم با نهایت جد و جهد و رعایت صرفه و صلاح در پیشرفت امور شهر و شهرداری اهتمام نمائیم.
- انجمن شهر ماهی دو بار در محل شهرداری تشکیل می‌شود مگر اینکه تشکیل جلسه بیش از ماهی دو دفعه ضرورت داشته باشد تشکیل جلسه فوق‌العاده موکول بنظر رئیس انجمن یا تقاضای کتبی سه نفر از اعضاء انجمن یا تقاضای کتبی شهردار یا فرماندار یا بخشدار خواهد بود- جلسات انجمن در غیر محل و موعد مقرر رسمیت نداشته و تصمیماتش معتبر نخواهدبود.
- شهرداری موظف است تا آخر دی ماه هر سال بودجه سال بعد را به انجمن پیشنهاد نموده و انجمن قبل از اسفند هر سال باید آن را رسیدگی کند و بتصویب برساند همچنین شهردار موظف است تفریغ بودجه هر سال را تا آخر اردیبهشت سال بعد بانجمن تقدیم کند و انجمن نیز باید تا آخر خرداد ماه سال بعد آنرا رسیدگی نموده به تصویب برساند و نسخه‌ای از بودجه مصوب را به‌وسیله فرماندار یا بخشدار به وزارت کشور ارسال دارد وزارت کشور میتواند هرگاه مقتضی بداند شخص یا هیئتی را برای ممیزی حساب شهرداری مأمور کند و شهردار موظف است مساعدت کامل نموده اطلاعات و مدارک لازمه را به اختیار آنان بگذارد.
- جلسات انجمن علنی و حضور مستمع مجاز خواهدبود ولی به تقاضای شهردار یا فرماندار یا بخشدار و موافقت ثلث اعضاء حاضر ممکن است جلسه سری تشکیل شود رأی در جلسات انجمن علنی است و با بلند کردن دست یا با ورقه اخذ می‌شود ولی به تقاضای ثلث اعضاء حاضر ممکن است رأی مخفی گرفته شود مگر در امور مالی لیکن در انتخابات حتماً باید رأی مخفی گرفته شود.
- نسبت ببودجه پرسنلی و هزینه اداری که از طرف شهرداری بانجمن پیشنهاد می‌گردد اعضاء انجمن حق پیشنهاد اضافه هزینه اداری و پرسنلی را ندارند.
- صورت مذاکرات و تصمیمات هر جلسه انجمن با تاریخ در دفتر مخصوصی که صفحات آن دارای شماره ترتیب باشد ثبت می‌شود و در موقع رسمیت یافتن جلسات بدواً منشی انجمن صورت حاضرین و غائبین را در دفتر قید و بعداً سایر تصمیمات انجمن نوشته می‌شود. هر یک از اعضاء حاضر انجمن که صورتمجلس فاقد امضاء او باشد در آن جلسه غائب محسوب است از طرف رئیس انجمن به عضو غایب اخطار خواهدشد تا در صورت تکرار غیبت بر طبق ماده ۳۲ با او رفتار شود.
فصل چهارم- در تشکیل شهرداری
- انجمن شهر پس از رسمیت یافتن بلافاصله یک نفر از بین اعضاء خود یا از خارج از انجمن با رأی مخفی اکثریت تام و در صورتی که دفعه اول اکثریت تام حاصل نشود دفعه دوم با اکثریت نسبی برای ریاست شهرداری به مدت دو سال انتخاب و به‌وسیله فرماندار به وزارت کشور معرفی میکند. انجمن قبل از انتخاب شهردار به هیچ امری نمی‌تواند مداخله نماید در قصبات شهردار از طریق بخشداری به‌وسیله فرمانداری بوزارت کشور معرفی می‌شود چنانچه از اعضاء انجمن کسی به عنوان شهردار انتخاب شد و قبول نمود از عضویت انجمن شهر مستعفی شناخته می‌شود و نفر بعد از همان حوزه‌ای که او در آن حائز اکثریت بوده به جای او عضو انجمن شهر خواهد شد و در صورتیکه بعد از او شخص دیگری صاحب رأی نباشد برای تعیین جانشین او از همان حوزه تجدید انتخاب به عمل می‌آید.
- هر گاه یکی از کارمندان ادارات از طرف انجمن برای تصدی شهرداری پیشنهاد شود و خود او راضی باشد اداره متبوع او مکلف است با انتقال او موافقت کند.
- شهرداران پس از پیشنهاد شدن از طرف انجمن به معرفی فرمانداران و حکم وزارت کشور منصوب میشوند برای شهردار تهران و شهرداری‌های مراکز استان و شهرهائی که بیش از یکصد هزار نفر جمعیت دارد بپیشنهاد وزارت کشور فرمان همایونی صادر خواهد شد.
- در صورتیکه شهردار از بین مستخدمین رسمی انتخاب شده باشد و کسور بازنشستگی خود را بصندوق تقاعد بپردازد مدت خدمت او در شهرداری جزء سابقه خدمت او محسوب خواهدشد همچنین سایر مستخدمین رسمی که در شهرداری مشغول خدمت هستند در صورتی که کسور تقاعد خود را مطابق مقررات قوانین بازنشستگی و استخدام کشوری بپردازند مشمول قوانین استخدامی کشور خواهند بود.
- نسبت به شهردارها و اعضاء شهرداری که سابقه خدمت رسمی ندارند در صورتیکه از خدمت شهرداری معاف شوند وزارت کشور هیچ گونه تعهدی نخواهد داشت.
- حقوق سالیانه شهرداران در شهرداری‌هائی که درآمد سالیانه آن تا یک میلیون ریال باشد نباید حداکثر از هفت درصد تجاوز نماید. شهرداری هائی که تا دو میلیون ریال علاوه بر مبلغ مذکور درآمد دارند دو درصد نسبت به مازاد و از دو میلیون ریال تا ۵ میلیون ریال علاوه بر مبلغ مذکور یک درصد نسبت به مازاد و بهمین نحو از ۵ میلیون ریال به بالا نیم درصد نسبت به مازاد خواهدبود و بهر صورت جمع حقوق و مزایای شهرداران نیاید از حقوق یک وزیر تجاوز کند.
- حقوق شهردار و کارمندان شهرداری اعم از پزشکان و مستخدمین با پایه و جزء و غیره و منتظرین خدمت بجز مأمورین رفت و روب و آتش‌نشانی و مامورین جزء بهداری و مأمورین جزء آبیاری در موقع تنظیم بودجه سالیانه نسبت به شهرداری‌هائی که درآمد وصولی آن‌ها تا یک میلیون ریال است نباید از بیست و پنج درصد تجاوز نماید و حداکثر بودجه کارگزینی از یک میلیون ریال تا ده میلیون ریال صدی بیست نسبت به مازاد و از ده میلیون ریال ببالا صدی ۱۵ نسبت به مازاد خواهدبود.
تبصره- شهرداری‌ها مکلفند معادل ۵ درصد از اعتبارات کارگزینی را برای پرداخت حقوق منتظرین خدمت منظور نمایند.
- در صورتی که انجمن شهر احتیاج باستخدام متخصصین خارجی داشته باشد بوزارت کشور مراجعه خواهد کرد تا بر طبق مقررات مربوطه رفتار شود.
- چنانچه یک یا چند نفر از اعضاء انجمن شهر به عملیات شهردار اعتراض و ایرادی داشته باشند باید مطلب را در نامه‌ای بصورت استیضاح برئیس انجمن برسانند- رئیس آن را در جلسه فوق‌العاده انجمن قرائت می‌نماید شهردار موظف است در جلسه علنی عادی یا فوق‌العاده که انجمن تعیین خواهد کرد و حداکثر آن از ده روز تجاوز نمی‌کند برای جواب استیضاح حضور بهمرساند و پس از طرح استیضاح و جواب شهردار انجمن رأی مثبت یا منفی خواهد داد. در صورتی که انجمن به اکثریت تام رأی منفی بدهد شهردار به حکم وزیر کشور از شغل خود برکنار و بلافاصله اقدام به انتخاب شهردار می‌شود.
- در شهرداری‌هائی که بودجه آن اقتضاء کند یک معاون که در امور اداری و شهرداری بصیر باشد بپیشنهاد شهردار و تصویب انجمن معین می‌شود و اگر بودجه شهرداری تکافو نکند عضوی که از لحاظ مشاغل اداری مقدم باشد سمت معاونت شهردار را خواهد داشت.
حکم معاونت شهرداری‌هائی که شهردار آن بفرمان همایونی منصوب می‌شود بامضاء وزیر کشور صادر و در نقاطی که شهردار به حکم وزارت کشور منصوب می‌شود حکم معاونت از طرف فرماندار محل صادر می‌شود.
- در صورتی که تصمیم انجمن با قوانین موضوعه و تصمیمات دولت تناقض پیدا کند و با خارج از حدود وظائف انجمن باشد و یا آنکه بعضی از اعضاء انجمن شخصاً یا به نمایندگی در آن تصمیم ذینفع باشند و در رأی شرکت کرده باشند و یا آنکه انجمن در غیرموعد و یا در غیر محل رسمی تشکیل شده باشد فرماندار یا بخشدار به انجمن تذکر خواهد داد که در تصمیم متخذه تجدیدنظر شود چنانچه در نتیجه رسیدگی رفع اعتراض نشد به انجمن ولایتی و در صورت نبودن انجمن ولایتی به وزارت کشور مراجعه می‌شود و اتخاذ تصمیم قاطع با انجمن ولایتی یا با وزارت کشور خواهد بود.
- استاندار یا فرماندار حق بازرسی و رسیدگی به شهرداری و ادارات تابعه آن را دارد.
استاندار و فرماندار هرگاه در اعمال شهرداری تخلف یا عمل قابل اعتراضی مشاهده کنند مکلفند به شهرداری کتباً تذکر دهند و در صورتی که شهرداری متقاعد نشود موضوع باید به انجمن شهر اظهار شود و چنانچه انجمن شهر با شهرداری هم رای شد و دلائل آن‌ها استاندار یا فرماندار را قانع نکرد موضوع به وزارت کشور گزارش خواهدشد نظر وزارت کشور برای شهرداری لازم‌الاجرا است لیکن انجمن شهر میتواند به‌وسیله وزارت کشور به کمیسیونی مرکب از اعضاء مجلس شورای ملی و سنا بعده متساوی شکایت کند و رای آن‌ها را خواستار شود.
فصل پنجم- در وظائف انجمن
- وظایف انجمن به قرار ذیل است:
۱- نظارت در حسن اداره و حفظ سرمایه و دارائی نقدی و جنسی و اموال منقول و غیرمنقول متعلق به شهر یا قصبه و همچنین نظارت در حساب درآمد و هزینه آن‌ها.
برای اینکه نظارت انجمن دقیقاً بعمل آید بنا بر احتیاج یک یا دو نفر از اعضای انجمن برای نظارت در امور مالی باکثریت تام انتخاب میشوند و حق‌الزحمه متناسبی به پیشنهاد شهردار و تصویب انجمن برای آن‌ها تعیین خواهد شد.
۲- تصویب بودجه سالیانه و اصلاح بودجه و متمم بودجه شهرداری و بنگاه‌های وابسته به شهرداری و تصویب برنامه ساختمانی که از طرف شهرداری پیشنهاد می‌شود و تصویب لایحه تفریغ بودجه.
۳- تصویب معاملات و نظارت در آن‌ها اعم از خرید و فروش و مقاطعه و اجازه و استجار بنام شهر با در نظر گرفتن صرفه و صلاح و با رعایت اصول مناقصه و مزایده .
۴- مراقبت در اقامه و جریان کلیه دعاوی مربوطه به شهرداری.
۵- رفع اختلافات صنفی در صورت مراجعه از طرف شهرداری یا اصناف جزء در مواردیکه موضوع جنبه حقوقی نداشته باشد
۶- مراقبت در اجراء وظایف شهرداری در امور بهداشت حوزه شهر و نظارت در امور بیمارستان‌ها و پرورشگاه‌ها و سایر مؤسساتی که از طرف شهرداری ایجاد می‌شود.
۷- اظهارنظر برای تشریک مساعی شهرداری در دایر کردن نمایشگاه‌های کشاورزی و هنری و بازرگانی و غیره با ادارات و بنگاه‌های مربوط.
۸- تصویب لوایح برقراری یا الغاء عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن
۹- تصویب آئیننامههای پیشنهادی شهرداری پس از رسیدگی به آن‌ها
۱۰- مراقبت برای ایجاد رخشویخانه‌های عمومی و آبریزها و گورستان و مرده‌شویخانه و حمل اموات مطابق اصول بهداشت
۱۱- نظارت در امور تماشاخانه و سینما و امثال آن و همچنین تدوین مقررات مخصوص برای حسن ترتیب و نظافت و بهداشت این قبیل مؤسسات بر طبق پیشنهاد شهرداری و اتخاذ تدابیر احتیاطی برای جلوگیری از مخاطرات حریق و امثال آن
۱۲- وضع مقررات و نظارت در حفر مجرا برای فاضل آب شهر یا لوله آب یا برق و تصویب قراردادهای مربوط به آن‌ها
۱۳- ایجاد یا اجازه تهیه وسایل اتوبوسرانی و برق برای شهر از طریق تأسیس شرکتها و مؤسسات و سایر نیازمندیهای عمومی با رعایت قوانین کشور
۱۴- مراقبت در فراوانی و ارزانی خواربا[خواربار] و اقدام در تأمین مواد غذائی در مواقع لازم مخصوصا بهنگام قحطی و پیش‌بینی و جلوگیری از کمیابی خواربار و تهیه میدانهای عمومی برای خرید و فروش خواربار و همچنین نظارت در صحت اوزان و مقادیر و مقیاسها و ملزم ساختن اصناف به الصاق برگه قیمت بر روی اجناس.
۱۵- تصویب نرخ کرایه وسائط نقلیه در شهر با جلب نظر شهربانی.
۱۶- تصویب مقررات برای تنظیم آبهای شهری و اجاره و استیجاره آب‌هائی که برای مصرف شهر ضروریست با رعایت قوانین و مقررات و جلوگیری از تجاوز نسبت به قنوات شهری
۱۷- موافقت با ایجاد و توسعه معابر خیابان و میدانها و باغ‌های عمومی بر طبق مقررات قانون توسعه معابر،
۱۸- اظهارنظر نسبت به موضوعهائی که از طرف مقامات دولتی ارجاع می‌شود.
۱۹- تصویب مقررات لازم برای اراضی غیرمحصور شهر از نظر بهداشت و آسایش عمومی و عمران و زیبائی شهر:
۲۰- تشریک مساعی در نظارت در بیمارستان‌ها و دبستان‌ها و کلاسهای اکابر و کودکستان و باغ‌های کودکان و سایر مؤسسات عام‌المنفعه با شهرداری و اظهارنظر در تأسیس مؤسسات مزبور از طرف شهرداری در حدود توانائی مالی و همچنین وضع مقررات بهداشتی و فنی برای بنگاه‌های خیریه‌ای که از طرف شرکتها یا افراد تأسیس می‌گردد.
۲۱- تصویب پرداخت یا قبول اعانه از طرف شهرداری.
- انجمن شهر یا هر یک از اعضاء آن حق ندارند در نصب و عزل اعضاء شهرداری مداخله کنند یا به کارمندان شهرداری مستقیماً دستور بدهند. هرگاه رسیدگی به امری ضرورت حاصل کند انجمن شهر یا اعضاء آن به‌وسیله شهردار اقدام خواهند کرد.
- در صورتیکه عضو انجمن به ارتکاب اعمال زیر متهم کرد دو مورد تعقیب دادسرا قرار گیرد پس از صدور ادعانامه دادستان از عضویت انجمن معلق و در صورت ثبوت جرم علاوه بر مجازاتی که در قوانین برای اینگونه اعمال مقرر است مرتکب برای دو دوره از حق عضویت انجمن محروم می‌گردد.
۱) در مورد تبانی با مقاطعه کاران و اشخاص طرف معامله با شهرداری اعم از اینکه تبانی مستقیم باشد یا مع‌الواسطه.
۲) در مورد اعمال اغراض شخصی در کارهای شهرداری که بالنتیجه باعث اختلال امور و موجب زیان شهر و شهردار شود.
تبصره- رسیدگی در این قبیل امور در دادگاه‌های خارج از نوبت و فوری بعمل خواهد آمد.
) شهردار مکلف است مصوبات انجمن را بلافاصله اعلان نماید چنانچه استاندار یا فرماندار یا بخشدار نسبت به مصوبات انجمن اعتراض داشته باشند میتوانند در ظرف ده روز از تاریخ اعلان نظر خود را بانجمن اظهار و تقاضای تجدیدنظر نمایند و در صورتیکه انجمن در رأی خود باقی بماند معترض میتواند بانجمن ایالتی یا ولایتی و یا در صورت نبودن انجمن‌های مزبور بوزارت کشور مراجعه کند و رفع اختلافات را بخواهد انجمن ایالتی یا ولایتی و یا وزارت کشور منتهی در ظرف پانزده روز نظر خود را اعلام می‌نماید. اجراء مصوبات انجمن که مورد اعتراض واقع شده تا صدور رأی نهایی متوقف میماند.
تبصره ۱- هرگاه فرماندار یا بخشدار اعتراض به مصوبات انجمن نداشته باشند باید فوراً موافقت خود را به انجمن اعلام دارند.
تبصره ۲- تصمیمات انجمن شهر باید به‌وسیله شهردار بفرماندار یا بخشدار اعلام و آنچه که ضرورت داشته باشد در جراید محلی یا به‌وسیله انتشار و الصاق آگهی باطلاع عموم برسد.
- در صورتیکه در وزارت کشور به جهاتی بقاء انجمنی را مقتضی نداند مراتب را در هیئت وزیران مطرح و در صورت تصویب دستور انحلال انجمن را صادر و مطابق ماده ۱۱ در تجدید انتخاب اعضاء انجمن اقدام خواهد نمود.
فصل ششم- در وظایف شهرداری
) وظایف شهرداری بشرح ذیل است:
۱) ایجاد خیابان‌ها و کوچه و میدانها و باغ‌های عمومی و مجاری آب و توسعه معابر در حدود قوانین موضوعه.
۲- تنظیف و نگاهداری و تسطیح معابر و انهار عمومی و مجاری آب ها و فاضل آب و تنقیه قنوات مربوط به شهر و تأمین روشنائی شهر به وسائل ممکنه.
۳- مراقبت و اهتمام کامل در تعیین نرخ و نصب برگه قیمت بر روی اجناس و اجراء تصمیمات انجمن نسبت بارزانی و فراوانی خواربار و مواد مورد احتیاج عمومی و جلوگیری از فروش اجناس فاسد و معدوم نمودن آن‌ها
۴- مراقبت در امور بهداشت ساکنین شهر و تشریک مساعی با مؤسسات وزارت بهداری در آبله‌کوبی و تلقیح واکسن و غیره برای جلوگیری از امراض ساریه
۵- جلوگیری از گدائی و واداشتن گدایان به کار و توسعه آموزش عمومی و غیره.
۶- اجرای تبصره (۱) ماده ۸ قانون تعلیمات اداری و تأسیس مؤسسات بهداشتی و تعاونی و فرهنگی مانند نوانخانه و پرورشگاه یتیمان و درمانگاه و بیمارستان امراض ساریه و شیرخوارگاه و تیمارستان و کتابخانه و کلاسهای اکابر و کودکستان و باغ کودکان و امثال آن در حدود اعتبارات مصوبه و توانائی شهرداری و همچنین کمک به این قبیل موسسات و مساعدت مالی به انجمن تربیت بدنی و انجمن‌های خانه و مدرسه- شهرداری در این قبیل موارد با تصویب انجمن شهر میتواند از اراضی متعلق بخود با حفظ حق مالکیت شهر مجانی و با شرایط معین به اختیار موسسات مزبور برای ساختمان بگذارد.
۷- حفظ و اداره کردن دارائی منقول و غیرمنقول متعلق بشهر و اقامه دعوی بر اشخاص و دفاع از دعاوی اشخاص علیه شهرداری
۸- تعیین میزان درآمد شهرداری و هزینه آن
۹- برآورد و تنظیم بودجه درآمد و هزینه شهرداری و تنظیم پیشنهاد برنامه ساختمانی و اجرای آن پس از تصویب انجمن شهر و ارسال نسخه‌ای از بودجه مصوب و برنامه ساختمانی به‌وسیله فرماندار یا بخشدار به وزارت کشور
۱۰- خرید و فروش اموال منقول و غیرمنقول پس از تصویب انجمن شهر با رعایت صلاح و صرفه و اصول مزایده و مناقصه
۱۱- قبول و دادن اعانه بنام شهر (اعانات پرداختی به شهرداری یا موسسات خیریه باید از طرف وزارت دارائی جزء هزینه قابل‌قبول اعانه‌دهندگان پذیرفته شود و اعانه دهنده نسبت بمبلغ اعانه‌ای که داده است از مالیات بردرآمد معاف باشد.)
۱۲- نظارت در صحت اوزان و مقیاسها
۱۳- تهیه آمار مربوط بامور شهر
۱۴- مراقبت در انتظام امور غسالخانه و گورستان‌ها و مراقبت در نظافت آن‌ها و تنظیم آمار مربوط به موالید و متوفیات.
۱۵- اتخاذ تدابیر مؤثر و اقدام لازم برای حفظ شهر از سیل و حریق و همچنین رفع خطر از بناها و دیوارهای شکسته و خطرناک و پوشانیدن چاهها و چاله‌های واقع در معابر عمومی و جلوگیری از گذاشتن هر نوع اشیاء در بالکنها و جلوی اطاقهای ساختمانهای مجاور معابر عمومی که افتادن آن‌ها موجب خطر برای عابرین است و همچنین جلوگیری از شیوع امراض ساریه انسانی و حیوانی و اعلام این گونه بیماری‌ها بوزارت بهداری و دامپزشکی و شهرداری‌های مجاور هنگام بروز آن‌ها و دور نگاهداشتن بیماران مبتلا به امراض ساریه، معالجه و دفع حیواناتی که مبتلا به امراض ساریه بوده و یا در شهر بلاصاحب و مضر هستند.
۱۶- تهیه و تکمیل مقررات صنفی و پیشنهاد آن به انجمن شهر و مراقبت در امور صحی آن‌ها .
۱۷- پیشنهاد تغییر نقشه شهر و تعیین قیمت عادله اراضی و ابنیه متعلق باشخاصی که مورد احتیاج شهر باشد بر طبق قانون توسعه معابر و تامین محل پرداخت آن و ایجاد و توسعه معابر و خیابان‌ها و میدانها و باغ‌های عمومی و اراضی مورد احتیاج برای لوله‌کشی و فاضل آب اعم از داخل یا خارج شهر و همچنین اراضی لازم برای ساختمان مخزن و نصب دستگاه تصفیه و آبگیری و متعلقات آن‌ها بر طبق قانون توسعه معابر.
۱۸- تهیه و تعیین میدانهای عمومی برای خرید و فروش ارزاق و توقف وسایط نقلیه و غیره
۱۹- تصدی در جمع‌آوری عایدات و صرفه هزینه در حدود بودجه مصوب
۲۰- تهیه و تدوین آئیننامه برای فراوانی و مرغوبیت و حسن اداره فروش گوشت و نان شهر و اجرای آن پس از تصویب انجمن شهر و تعیین و تعدیل نرخ نان و گوشت و مصالح ساختمانی
۲۱- جلوگیری از افتتاح و دایر نگاهداشتن دکان‌ها و مراکزی که مواد محترقه میسازند در داخل شهر یا نقاطی که انجمن شهر مخالف بهداشت و رفاه اهالی تشخیص دهد و همچنین جلوگیری از افتتاح و دایر نگاهداشتن کارخانه‌هائی که مزاحم اهالی شهر باشد در داخل شهر یا مجاور آن
۲۲- ساختن رختشویخانه و مستراح و حمام عمومی و میدانها و باغ کودکان و ورزشگاه مطابق اصول صحی و فنی و اتخاذ تدابیر لازم برای ساختمان خانه‌های ارزان قیمت برای اشخاص بی‌بضاعت ساکن شهر و همچنین تشریک مساعی در ساختن کشتارگاه
۲۳- تهیه لایحه برقراری یا الغاء یا تغییر عوارض شهرداری با در نظر گرفتن سیاست عمومی و اقتصادی دولت که از طریق وزارت کشور به شهرداری‌ها اعلام می‌گردد.
۲۴- تشریک مساعی با وزارت فرهنگ در حفظ ابنیه و آثار باستانی شهر و ساختمانهای عمومی و مساجد و غیره
۲۵- اهتمام در مراعات شرایط بهداشت در کارخانه‌ها و مراقبت در پاکیزگی گرمابه‌ها و مراقبت در پاکیزگی گرمابه‌ها و نگاهداری اطفال بی‌صاحب و سرراهی.
- شهرداری مکلف است تأمین اعتبارات مربوط بنظافت و آب و روشنائی و بهداشت را برسایر اعتبارات مقدم داشته در صرف اعتبارات با رعایت الاهم فالاهم اقدام نماید.
- شهرداری در خارج از حوزه مصوب شهر تعهد تهیه و توزیع آب و برق و سایر تأسیسات شهرداری را ندارد و اگر وضع ساکنین خارج شهر اقتضا کند بر طبق تبصره ماده (۱) رفتار خواهدشد
- کلیه پرداخت‌های شهرداری در حدود بودجه مصوب با اسناد مثبته به عمل خواهد آمد و این اسناد باید به امضاء رئیس حسابداری و شهردار که در مقابل انجمن ذی‌حساب است و یکی از اعضاء انجمن که برای نظارت در مخارج از طرف انجمن تعیین می‌شود رسیده باشد.
- در صورتیکه برای رسیدگی به حساب شهرداری‌ها لازم شود انجمن شهر یا شهرداری یا فرمانداری یا بخشداری میتوانند از وزارت کشور به هزینه شهرداری محل درخواست اعزام بازرس یا حسابدار متخصص بنمایند.
