-۳- اطلاعیه‌ها
۱- تمامی ارتباطات رسمی و مبادله اسناد میان طرف‌ها در زمینه موضوعات تحت پوشش این فصل، بین مراجع صلاحیت‌دار و مراجع تحقیق کننده طرف‌ها انجام خواهد گرفت.
۲- طرف‌ها در ارتباطات مربوط به کلیه مسائل تحت پوشش این فصل، به جز اسناد مرتبط با بررسی ها و رسیدگی‌های مربوط به تدابیر ضد قیمت‌شکنی، جبرانی، حفاظتی عمومی و حفاظتی دوجانبه، اساساً از زبان انگلیسی استفاده خواهند کرد.
۳- طرف‌ها اطلاعات مربوط به اسامی و شماره‌های تماس مراجع صلاحیت‌دار و مراجع تحقیق کننده را ظرف ۳۰ روز از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این موافقت‌نامه با یکدیگر مبادله خواهند کرد. طرف‌ها هرگونه تغییری درخصوص مراجع صلاحیت‌دار و مراجع تحقیق کننده را فوری به زبان انگلیسی به اطلاع یکدیگر خواهند رساند.
-۳- همکاری و مشورت
۱- طرف‌ها همکاری در زمینه‌های زیر را تقویت خواهند کرد:
الف- مجاری ارتباطی در رابطه با چاره کارهای تجاری (از جمله تحقیقات).
ب- همکاری و تبادل اطلاعات میان مراجع صلاحیت‌دار و مراجع تحقیق کننده طرف‌ها.
پ- قوانین و رویه‌های مرتبط با چاره کارهای تجاری.
۲- طرف‌ها می‌توانند در مورد مسائل تحت پوشش این فصل مشورت کنند. در این راستا، هر طرف درخواستی مکتوب برای مشورت به طرف دیگر ارائه خواهد داد. مشورت در اسرع وقت، حداکثر تا ۳۰ روز پس از وصول درخواست مکتوب مزبور، شروع خواهد شد. این گونه مشورت‌ها مانع شروع و انجام تحقیقات یا رسیدگی‌های مربوط به عوارض ضد قیمت‌شکنی، جبرانی، حفاظتی عمومی یا حفاظتی دوجانبه از سوی طرف‌ها نخواهد بود و اختلالی در تحقیقات یا رسیدگی‌ها ایجاد نخواهد کرد.
فصل ۴: موانع فنی فراراه تجارت
-۴- اهداف
هدف این فصل عبارت است از تسهیل تجارت کالا بین طرف‌ها از طریق:
الف- ارتقای همکاری درخصوص تصویب و اجرای معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق به منظور از میان برداشتن موانع فنی غیرضروری فراراه تجارت.
ب- ارتقای درک متقابل از معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق هر طرف.
پ- تقویت تبادل اطلاعات مربوط به آماده‌سازی، تصویب و اجرای معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق بین طرف‌ها.
ت- تقویت همکاری بین طرف‌ها در عرصه نهادهای بین‌المللی مرتبط با معیار (استاندارد) سازی و ارزیابی انطباق.
ث- ایجاد چهارچوبی برای تحقق این اهداف.
ج- ارتقای همکاری در مورد مسائل مرتبط با موانع فنی فراراه تجارت.
-۴- حیطه شمول
۱- این فصل درباره تمامی معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق طرف‌ها که ممکن است به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر تجارت کالا بین طرف‌ها تأثیر بگذارد، اعمال خواهد شد، جز در موارد زیر:
الف- مشخصات خرید تهیه شده توسط نهادهای دولتی برای نیازهای تولیدی یا مصرفی نهادهای دولتی.
ب- تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی مصرح در فصل (۵) این موافقت‌نامه.
۲- تمامی ارجاعات این فصل به مقررات فنی، معیارها – ضوابط (استانداردها) و رویه‌های ارزیابی انطباق به نحوی تفسیر خواهد شد که هرگونه اصلاحات مربوط به آن و هرگونه ملحقات به قواعد یا پوشش کالایی آن‌ها را دربرگیرد، مگر اصلاحات و ملحقاتی که ماهیتاً جزئی باشد.
۳- هر طرف طبق این فصل مجاز است که معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی‌های انطباق را تدوین، تصویب و اجرا کند.
-۴- تعاریف
۱- اصطلاحات عمومی معیار (استاندارد)سازی و رویه‌های ارزیابی انطباق معمولاً همان معنایی را خواهند داشت که در تعاریف پذیرفته شده در نظام ملل متحد و نهادهای بین‌المللی معیار (استاندارد)گذاری برای آن‌ها ذکر شده است و با توجه به فحوای آن‌ها و در پرتو هدف و منظور این فصل به کار خواهند رفت.
۲- از نظر این فصل:
الف- «مقرره فنی» به معنی سندی است که مشخصات محصول یا فرایندها و روش‌های تولید مربوط به آن‌ها، از جمله مقررات اداری حاکم، را که رعایت آن‌ها اجباری است، معین می‌کند. این سند همچنین ممکن است الزامات مربوط به واژگان، نمادها، بسته‌بندی، علامت گذاری یا برچسب‌زنی را که در مورد محصول، فرایند یا روش تولید قابل اعمال هستند دربرگیرد یا منحصراً به آن‌ها بپردازد.
یادداشت توضیحی:
تعریف موجود در راهنمای شماره (۲) سازمان بین‌المللی استاندارد – کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (ایزو – آی‌ای‌سی) شامل تمامی موارد نیست و مبتنی بر نظام به اصطلاح «بلوک ساختمانی» است.
ب- «معیار فنی (استاندارد)» به معنی سند مصوب یک نهاد مورد تأیید است که قواعد، رهنمودها یا مشخصات محصولات یا فرایندها و روش‌های تولید مربوط به آن‌ها را که رعایت آن‌ها اجباری نیست، برای استفاده مکرر و عمومی، مقرر می دارد. این سند همچنین ممکن است الزامات مربوط به واژگان، نمادها، بسته‌بندی، علامت گذاری یا برچسب‌زنی را که در مورد محصول، فرایند یا روش تولید قابل اعمال هستند دربرگیرد یا منحصراً به آن‌ها بپردازد.
یادداشت توضیحی:
اصطلاحات بدان گونه که در راهنمای شماره (۲) سازمان بین‌المللی استاندارد – کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (ایزو – آی‌ای‌سی) تعریف شده‌اند، محصولات، فرایندها و خدمات را تحت پوشش قرار می‌دهند. این فصل فقط به مقررات فنی، معیارها – ضوابط (استانداردها) و رویه‌های ارزیابی انطباق مرتبط با محصولات یا فرایندها و روش‌های تولید می‌پردازد. معیارهای – ضوابط (استانداردهای) مصرح در راهنمای شماره (۲) سازمان بین‌المللی استاندارد – کمیسیون الکتروتکنیکی بین‌المللی (ایزو – آی‌ای‌سی) ممکن است اجباری یا اختیاری باشند. از نظر این فصل، معیارها – ضوابط (استانداردها) به عنوان اسناد اختیاری و مقررات فنی به عنوان اسناد اجباری تعریف شده‌اند. معیارهای – ضوابط (استانداردهای) تهیه شده توسط جامعه بین‌المللی معیار (استاندارد) سازی مبتنی بر اجماع هستند. این فصل، اسنادی را هم که مبتنی بر اجماع نیستند، دربرمی‌گیرد.
پ- «رویه‌های ارزیابی انطباق» به معنی هر رویه‌ای است که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم برای تشخیص رعایت الزامات مربوط در مقررات فنی یا معیارها – ضوابط (استانداردها) به کار رود.
یادداشت توضیحی:
رویه‌های ارزیابی انطباق از جمله شامل رویه‌های نمونه‌گیری، آزمایش و بازرسی. ارزیابی، بررسی و اطمینان از انطباق. ثبت، تأیید اعتبار و تصویب. و همچنین ترکیبات آن‌ها می‌شود.
ت- «نهاد حکومت مرکزی» به معنی حکومت مرکزی، وزارتخانه‌ها و ادارات آن یا هر نهاد تحت نظارت حکومت مرکزی در زمینه فعالیت مورد نظر است.
-۴- تهیه، تصویب و اجرای مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق
۱- هر طرف تضمین خواهد کرد که از لحاظ مقررات فنی، نسبت به محصول وارداتی از سرزمین طرف دیگر، رفتاری اتخاذ شود که از رفتار متخذه در مورد محصولات مشابه دارای منشأ ملی و محصولات مشابهی که مبدأ آن‌ها کشور دیگری است، نامطلوب‌تر نباشد.
۲- هر طرف تضمین خواهد کرد که مقررات فنی با هدف ایجاد موانع غیرضروری در تجارت متقابل یا با چنین اثری تهیه، تصویب یا اجرا نشود. بدین منظور، مقررات فنی از لحاظ تجاری محدودیتی بیش از آنچه برای تحقق هدفی مشروع لازم است، با در نظر گرفتن خطرات ناشی از عدم تحقق آن، ایجاد نخواهد کرد. اهداف مشروع مذکور عبارتند از: الزامات امنیت ملی. جلوگیری از رویه‌های گمراه کننده. حفظ سلامتی یا ایمنی انسان، حیات یا بهداشت حیوانات یا گیاهان، یا محیط زیست. در ارزیابی این خطرات از جمله عوامل مربوط که باید مورد ملاحظه قرار گیرند، عبارتند از: اطلاعات علمی و فنی موجود، فناوری فرآوری مربوط یا مصارف نهایی تعیین شده برای محصولات.
۳- چنانچه شرایط یا اهدافی که برای تصویب مقررات فنی مطرح شده‌اند، دیگر وجود نداشته باشند یا بتوان با تغییر شرایط یا اهداف به گونه‌ای برخورد کرد که از لحاظ تجاری محدودیت کم تری ایجاد شود، مقررات فنی حفظ نخواهد شد.
۴- در مواردی که مقررات فنی لازم است و معیارهای – ضوابط (استانداردهای) بین‌المللی مربوط موجود است یا تکمیل آن‌ها نزدیک است، طرف‌ها از آن‌ها یا بخش‌های مربوط آن‌ها به عنوان مبنای مقررات فنی خود استفاده خواهند کرد، مگر هنگامی که این معیارهای – ضوابط (استانداردهای) بین‌المللی یا بخش‌های مربوط، مثلاً براثر عوامل اساسی جوی یا جغرافیایی یا مسائل اساسی فناورانه، برای تحقق اهداف مشروع مورد نظر، ابزاری غیرمؤثر یا نامناسب باشند.
۵- هر طرف اطمینان حاصل خواهد کرد که به هنگام نیاز به تأیید عملی انطباق با مقررات فنی یا معیارها – ضوابط (استانداردها)، نهادهای حکومت مرکزی آن درخصوص محصولات با مبدأ سرزمین طرف دیگر، مقررات زیر را اعمال کنند:
الف- رویه‌های ارزیابی انطباق به گونه‌ای تهیه، تصویب و اجرا شود که در شرایط قابل مقایسه، دسترسی برای عرضه کنندگان محصولات مشابه با مبدأ سرزمین طرف دیگر، از شرایط موجود برای عرضه کنندگان محصولات مشابه دارای منشأ داخلی یا عرضه کنندگان محصولات مشابه با مبدأ هر کشور دیگر نامطلوب‌تر نباشد. دسترسی شامل حق عرضه کنندگان برای ارزیابی انطباق به موجب آیین کار، از جمله امکان اجرای فعالیت‌های ارزیابی انطباق در محل تأسیسات و دریافت نشانه گواهی نظام مزبور در صورت پیش‌بینی آن در این آیین کار، می‌شود.
ب- رویه‌های ارزیابی انطباق به منظور ایجاد موانع غیرضروری فراراه تجارت متقابل یا با چنین اثری، تهیه، تصویب یا اجرا نشود. این از جمله بدان معناست که رویه‌های ارزیابی انطباق سخت‌گیرانه تر از حدی که برای ایجاد اطمینان کافی طرف واردکننده برای انطباق محصولات با مقررات فنی یا معیارهای – ضوابط (استانداردهای) حاکم لازم است، با در نظر گرفتن مخاطراتی که عدم انطباق ایجاد می‌کند، نخواهد بود یا سخت‌گیرانه تر از آن حد اجرا نخواهد شد.
۶- هر طرف در حین اجرای مفاد بند (۵) این ماده اطمینان خواهد کرد که:
الف- رویه‌های ارزیابی انطباق در اسرع وقت شروع و تکمیل شود و برای محصولات با مبدأ سرزمین طرف دیگر، از لحاظ ترتیب، رفتاری نامطلوب‌تر نسبت به محصولات مشابه داخلی، اعمال نشود.
ب- مدت اجرای متعارف هر رویه ارزیابی انطباق منتشر شود یا مدت رسیدگی پیش‌بینی شده، در صورت درخواست، به متقاضی ابلاغ گردد. نهاد صلاحیت‌دار پس از دریافت درخواست فوری کامل بودن مدارک را بررسی و متقاضی را به طور کامل و دقیق از تمامی نقص‌ها مطلع کند. نهاد صلاحیت‌دار در اسرع وقت نتایج ارزیابی را به صورت تمام و کمال به متقاضی ارائه نماید تا در صورت لزوم، تدابیر اصلاحی انجام پذیرد. در صورت درخواست متقاضی، حتی در صورت نقصان درخواست، نهاد صلاحیت‌دار تا حد امکان، ارزیابی انطباق را انجام دهد. و در صورت درخواست، متقاضی از روند رویه مطلع و به وی درخصوص هرگونه تأخیر پیش آمده، توضیح داده شود.
پ- الزامات اطلاع‌رسانی به نسبتی که برای ارزیابی انطباق و تعیین هزینه‌ها لازم است، محدود شود.
ت- محرمانگی اطلاعات مربوط به محصولاتی که مبدأ آن‌ها در سرزمین طرف دیگر است و در ارتباط با رویه‌های ارزیابی انطباق مطرح یا عرضه می‌شود، به همان شکل مربوط به محصولات داخلی رعایت شود، به طوری که منافع تجاری مشروع حفظ شود.
ث- با در نظر گرفتن هزینه ارتباطات، حمل‌ونقل و دیگر هزینه‌های ناشی از اختلاف میان مکان تأسیسات متقاضی و نهاد ارزیابی انطباق، هر هزینه وضع شده برای ارزیابی انطباق محصولات دارای مبدأ سرزمین طرف دیگر نسبت به هر هزینه قابل وضع برای ارزیابی انطباق محصولات مشابه با منشأ داخلی یا با مبدأ هرکشور دیگر منصفانه باشد.
ج- مکان تأسیسات مورد استفاده برای رویه‌های ارزیابی انطباق و انتخاب نمونه‌ها به گونه‌ای نباشد که برای متقاضیان یا کارگزاران آن‌ها مشکل غیرضروری ایجاد نماید.
چ- چنانچه پس از تشخیص انطباق محصول با معیارها – ضوابط (استانداردها) یا مقررات فنی حاکم، مشخصات محصول تغییر کند، رویه ارزیابی انطباق برای محصول تغییریافته در حد لازم برای اطمینان کافی از انطباق یا عدم انطباق محصول مورد نظر با معیارها – ضوابط (استانداردها) و مقررات فنی مربوط محدود شود.
ح- برای بررسی شکایات مربوط به اجرای رویه ارزیابی انطباق و در صورت موجه بودن شکایت، برای اتخاذ تدبیر اصلاحی، رویه‌ای وجود داشته باشد.
۷- هیچ چیز در بندهای (۵) و (۶) این ماده مانع بازرسی‌های اتفاقی متعارف طرف‌ها در سرزمین خود نخواهد شد.
۸- چنانچه نیاز به تأیید عملی انطباق محصولات با معیارها – ضوابط (استانداردها) یا مقررات فنی باشد و رهنمودها یا توصیه‌های مرتبط صادره از سوی نهادهای معیار (استاندارد) سازی بین‌المللی وجود داشته یا در شرف تکمیل باشد، طرف‌ها تضمین خواهند کرد که نهادهای حکومت مرکزی از موارد فوق یا از بخش‌های مرتبط آن‌ها به عنوان مبنایی برای رویه‌های ارزیابی انطباق خود استفاده کنند، مگر در مواردی که این گونه رهنمودها یا توصیه‌ها یا بخش‌های مربوط آن‌ها برای طرف‌ها، از جمله به دلایل زیر نامناسب باشد که در صورت درخواست، با توضیح مقتضی همراه خواهد بود: الزامات امنیت ملی. جلوگیری از رویه‌های گمراه کننده. حفظ سلامتی یا ایمنی انسان، حیات یا بهداشت حیوانات یا گیاهان، یا محیط زیست. عوامل جوی یا دیگر عوامل جغرافیایی بنیادی. مسائل اساسی فناورانه یا زیربنایی.
-۴- تأیید ارزیابی انطباق
۱- بدون خدشه به مفاد بندهای (۳) و (۴) این ماده، هر طرف، در صورت امکان، پذیرش نتایج رویه‌های ارزیابی انطباق در طرف دیگر را تضمین خواهد کرد، حتی اگر این رویه‌ها با رویه‌های خودش تفاوت داشته باشد، مشروط بر این که مجاب شود رویه‌های مزبور به اندازه رویه‌های خودش، انطباق با مقررات فنی یا معیارهای – ضوابط (استانداردهای) قابل اعمال را تضمین می‌کند. اذعان می‌شود که برای دستیابی به تفاهمی مرضی‌الطرفین، به خصوص در موارد زیر، ممکن است مشورت‌های قبلی ضرورت یابد:
الف- صلاحیت فنی کافی و پایدار نهادهای ارزیابی انطباق مربوط در طرف صادرکننده، به نحوی که استمرار اعتبار نتایج ارزیابی انطباق قابل اطمینان باشد. در این خصوص، به تأیید رعایت رهنمودها و توصیه‌های نهادهای معیار (استاندارد) سازی بین‌المللی – مثلاً از طریق تأیید صلاحیت – به عنوان شاخص صلاحیت فنی کافی توجه خواهد شد.
ب- محدود کردن موارد قبول نتایج ارزیابی انطباق به موارد ارائه شده از سوی مؤسسات مشخص در طرف صادر کننده.
۲- طرف‌ها حتی الامکان اجرای مفاد بند (۱) این ماده را با رویه‌های ارزیابی انطباق خود تضمین خواهند کرد.
۳- هر طرف ترغیب می‌شود که بنا به درخواست طرف دیگر، تمایل خود را برای آغاز مذاکرات برای انعقاد موافقت‌نامه‌هایی درخصوص شناسایی متقابل نتایج رویه‌های ارزیابی انطباق یکدیگر نشان دهد. طرف‌ها می‌توانند بخواهند که موافقت‌نامه‌های مزبور معیارهای موضوع بند (۱) این ماده را تحقق بخشند و درخصوص امکانات بالقوه آن‌ها در زمینه تسهیل تجارت محصولات مربوط، رضایت متقابل را فراهم آورند.
۴- هر طرف به اعطای اجازه مشارکت نهادهای ارزیابی انطباق واقع در سرزمین طرف دیگر در رویه‌های ارزیابی انطباق خود با شرایطی که از شرایط مربوط به نهادهای واقع در سرزمین خود یا سرزمین هر کشور ثالث نامطلوب‌تر نباشد، ترغیب می‌شود.
-۴- شفافیت
۱- طرف‌ها اهمیت شفافیت درخصوص تدوین، تصویب و اجرای معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق را تأیید می‌کنند.
۲- هر طرف که در حال تهیه، تصویب یا اجرای مقرره فنی است که ممکن است تأثیری عمده بر تجارت با طرف دیگر داشته باشد، به محض درخواست طرف دیگر، دلایل توجیهی آن مقرره فنی را طبق مفاد بندهای (۲) تا (۴) ماده (۴-۴) این موافقت‌نامه بیان خواهد کرد. هرگاه مقرره فنی براساس یکی از اهداف مشروع مصرح در بند (۲) ماده (۴-۴) این موافقت‌نامه تهیه، تصویب یا اجرا شود و با معیارهای – ضوابط (استانداردهای) بین‌المللی مربوط منطبق باشد، عدم ایجاد مانع غیرضروری برای تجارت متقابل فرض گرفته خواهد شد، مگر آن که خلاف آن ثابت شود.
۳- در صورت اقتضاء، طرف‌ها مقررات فنی را بیشتر بر مبنای شرایط محصول از لحاظ کارکرد، به جای طرح یا خصوصیات توصیفی آن، تعیین خواهند کرد.
۴- در صورت عدم وجود معیارهای – ضوابط (استانداردهای) بین‌المللی مربوط یا عدم انطباق محتوای فنی مقرره فنی پیشنهادی با محتوای فنی معیارهای – ضوابط (استانداردهای) بین‌المللی مربوط و چنانچه مقرره فنی تأثیر چشمگیری بر تجارت متقابل طرف‌ها داشته باشد، هر طرف:
الف- در اولین فرصت مقتضی، اطلاعیه‌ای مبنی بر پیشنهاد مقرره فنی خاص را در نشریه‌ای منتشر خواهد کرد، به نحوی که اشخاص ذی‌نفع در طرف دیگر بتوانند از آن آگاهی یابند.
ب- از طریق مرکز تماس تعیین شده، فهرست محصولاتی که قرار است تحت شمول مقرره فنی پیشنهادی قرار بگیرد و همچنین شرح مختصری از اهداف و منطق آن را به طرف دیگر اطلاع خواهد داد. این گونه اطلاعیه‌ها در اولین فرصت مقتضی ارائه خواهند شد، به طوری که هنوز امکان گنجاندن اصلاحات و لحاظ کردن نظرات وجود داشته باشد.
پ- بنا به درخواست، رونوشت یا مشخصات مقرره فنی پیشنهادی را به طرف دیگر ارائه خواهد داد و در صورت امکان، بخش‌هایی را که تفاوت اساسی با معیارهای – ضوابط (استانداردهای) بین‌المللی مربوط دارند، مشخص خواهد کرد.
ت- بدون هیچ‌گونه تبعیض، تا ۶۰ روز پس از انتشار اطلاعیه مذکور در جزء (الف) این بند، به طرف دیگر اجازه خواهد داد که نظرات خود را کتباً ارائه نماید و در صورت درخواست، این نظرات را به بحث خواهد گذاشت و نظرات مکتوب و نتایج این مباحثات را مد نظر قرار خواهد داد.
۵- در صورت عدم وجود رهنمود یا توصیه مربوط صادره از سوی یک نهاد معیار (استاندارد) سازی بین‌المللی یا عدم مطابقت محتوای فنی رویه ارزیابی انطباق پیشنهادی با رهنمود ها و توصیه‌های مربوط صادره از سوی نهادهای معیار (استاندارد) سازی بین‌المللی و چنانچه رویه ارزیابی انطباق ممکن است تأثیر چشمگیری بر تجارت با طرف دیگر داشته باشد، هر طرف:
الف- در اولین فرصت مقتضی، اطلاعیه‌ای مبنی بر پیشنهاد رویه ارزیابی انطباق خاص را در نشریه‌ای منتشر خواهد کرد، به نحوی که اشخاص ذی‌نفع در طرف‌های دیگر بتوانند از آن آگاهی یابند.
ب- از طریق مرکز تماس تعیین شده، فهرست محصولاتی که قرار است تحت شمول رویه ارزیابی انطباق پیشنهادی قرار بگیرد و همچنین شرح مختصری از اهداف و منطق آن را به طرف‌های دیگر اطلاع خواهد داد. این گونه اطلاعیه‌ها در اولین فرصت مقتضی ارائه خواهند شد، به طوری که هنوز امکان گنجاندن اصلاحات و لحاظ کردن نظرات وجود داشته باشد.
پ- بنا به درخواست، رونوشت یا مشخصات رویه پیشنهادی را به طرف دیگر ارائه خواهد داد و در صورت امکان، بخش‌هایی را که تفاوت اساسی با رهنمودها یا توصیه‌های مربوط صادره از سوی نهادهای معیار (استاندارد) سازی بین‌المللی دارند، مشخص خواهد کرد.
ت- بدون تبعیض، تا ۶۰ روز پس از انتشار اطلاعیه مذکور در جزء (الف) این بند، به طرف دیگر اجازه خواهد داد که نظرات خود را کتباً ارائه نماید و در صورت درخواست، این نظرات را به بحث خواهد گذاشت و نظرات مکتوب و نتایج این مباحثات را مد نظر قرار خواهد داد.
۶- با رعایت مفاد مدخل بندهای (۴) و (۵) این ماده، در صورت بروز مشکلات اضطراری در زمینه حفظ ایمنی، بهداشت و محیط زیست یا امنیت ملی یا تهدید بروز آن برای یک طرف، طرف مورد نظر می‌تواند تدابیر موضوع بندهای (۴) و (۵) این ماده را چنانچه ضروری بداند حذف کند، مشروط بر این که طرف مزبور، به محض تصویب مقرره فنی و یا رویه ارزیابی انطباق:
الف- فوری طرف دیگر را از طریق مراکز تماس تعیین شده از مقرره فنی و یا رویه ارزیابی انطباق خاص و محصولات تحت پوشش آن‌ها، به همراه شرح مختصری از هدف و منطق مقرره فنی و یا رویه ارزیابی انطباق، از جمله ماهیت مشکلات اضطراری، مطلع نماید.
ب- در صورت درخواست، رونوشت مقرره فنی و یا رویه ارزیابی انطباق را به طرف دیگر ارائه کند.
پ- بدون تبعیض، به طرف دیگر اجازه دهد که به صورت مکتوب نظرات خود را ارائه دهد و در صورت درخواست، این نظرات را به بحث گذارد و نظرات مکتوب و نتایج این مباحثات را مد نظر قرار دهد.
۷- هر طرف انتشار فوری تمامی مقررات فنی و یا رویه‌های ارزیابی انطباق مصوب را تضمین خواهد کرد، یا در غیر این صورت، به طریقی آن‌ها را در دسترس قرار خواهد داد که اشخاص ذی‌نفع در طرف دیگر بتوانند از آن‌ها آگاهی یابند.
۸- جز در شرایط اضطراری، طرف‌ها حداقل ۱۸۰ روز بین انتشار مقررات فنی و لازم‌الاجرا شدن آن‌ها در نظر خواهند گرفت تا تولیدکنندگان در طرف صادرکننده فرصت تطبیق محصولات یا روش‌های تولید خود را با الزامات طرف واردکننده داشته باشند.
۹- جز در شرایط اضطراری، طرف‌ها حداقل ۱۸۰ روز بین انتشار الزامات مربوط به رویه‌های ارزیابی انطباق و لازم‌الاجرا شدن آن‌ها در نظر خواهند گرفت تا تولیدکنندگان در طرف صادرکننده فرصت تطبیق محصولات یا روش‌های تولید خود را با الزامات طرف واردکننده داشته باشند.
۱۰- هر طرف ظرف ۹۰ روز از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این موافقت‌نامه، طرف دیگر را از الزامات اجباری مربوط به محصولات وارداتی مطلع خواهد ساخت.
۱۱- طرف‌ها حتی المقدور تلاش خواهند کرد که تبادل اطلاعات به زبان انگلیسی باشد. متن قوانین و مقررات اصلی یا خلاصه آن‌ها درصورت درخواست به زبان انگلیسی ارائه خواهد شد.
-۴- مشورت
۱- چنانچه اجرای روزانه معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق بر تجارت بین طرف‌ها تأثیر بگذارد، هر طرف می‌تواند برای حل این موضوع، درخواست مشورت بدهد. درخواست مشورت به نقطه تماس طرف دیگر مقرر در ماده (۹-۴) این موافقت‌نامه ارائه خواهد شد.
۲- هر طرف تمام تلاش خود را جهت بررسی مساعد و سریع هر درخواست مشورت طرف دیگر درخصوص موضوعات مربوط به اجرای این فصل به کار خواهد گرفت.
۳- به منظور اجرا و کارکرد مؤثر این فصل، یک گروه کاری در مورد موانع فنی فراراه تجارت تشکیل خواهد شد. این گروه کاری که از نمایندگان طرف‌ها تشکیل خواهد شد، یافته‌های خود را به کارگروه مشترک گزارش خواهد داد. چنانچه مسائل مشمول این فصل نتواند با مشورت حل و فصل یا روشن شود، طرف‌ها با هدف دستیابی به یک راه حل عملی و مؤثر برای تسهیل تجارت می‌توانند به گروه کاری موانع فنی فراراه تجارت مراجعه کنند.
-۴- همکاری
۱- به منظور حصول اطمینان از این که معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق، مانعی غیرضروری فراراه تجارت کالا میان طرف‌ها ایجاد نکند، طرف‌ها در صورت امکان در حوزه معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق با یکدیگر همکاری خواهند کرد.
۲- همکاری به موجب بند (۱) این ماده می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
الف- برگزاری هم‌اندیشی‌های مشترک برای ارتقای درک متقابل از معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق در هر طرف.
ب- تبادل مقام‌های رسمی طرف‌ها با اهداف آموزشی.
پ- تبادل اطلاعات درخصوص معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق.
ت- تشویق نهادهای مسئول در حوزه معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق هر طرف به منظور همکاری در مورد مسائل متضمن منافع مشترک.
ث- همکاری علمی و فنی با هدف بهبود کیفیت مقررات فنی.
۳- اجرای بند (۲) این ماده منوط به در دسترس بودن منابع مالی اختصاصی و قوانین و مقررات مربوط هر طرف است.
۴- همکاری در مورد مسائل مرتبط با موانع فنی فراراه تجارت می‌تواند از جمله از طریق روش‌هایی مانند گفتگو از طریق مجاری مناسب، طرح‌های مشترک و کمک‌های فنی انجام گیرد.
۵- طرف‌ها با توافق متقابل می‌توانند طرح‌های مشترک، کمک‌های فنی و همکاری در حوزه معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق را در حوزه‌های منتخب هدایت کنند.
۶- طرف‌ها متعهد می‌شوند که به تبادل نظر در مورد مطالعه بازار و فعالیت‌های اجرائی در این زمینه که به موانع فنی فراراه تجارت مربوط می‌شود، بپردازند.
۷- در صورت درخواست، هر طرف به پیشنهادهای طرف دیگر برای همکاری طبق این فصل، توجه لازم را مبذول خواهد داشت.
۸- به منظور ارتقای همکاری در چهارچوب این فصل، طرف‌ها می‌توانند ترتیباتی را برای موضوعات تحت شمول آن برقرار نمایند.
-۴- مراجع صلاحیت‌دار و نقطه تماس
۱- طرف‌ها مراجع صلاحیت‌دار و نقاط تماس را تعیین و اطلاعات حاوی نام مراجع صلاحیت‌دار و نقاط تماس تعیین شده و جزئیات تماس مقام‌های رسمی مربوط در مراجع صلاحیت‌دار و نقاط تماس مزبور از جمله شماره تلفن و دورنگار، نشانی رایانامه (ایمیل) و دیگر جزئیات مربوط را مبادله خواهند کرد.
۲- طرف‌ها فوری یکدیگر را از هرگونه تغییر در مراجع صلاحیت‌دار و نقاط تماس خود یا تغییر اطلاعات مقام‌های رسمی مربوط آگاه خواهند ساخت.
۳- وظایف نقاط تماس به شرح زیر است:
الف- تسهیل تبادل اطلاعات بین طرف‌ها درخصوص معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق در پاسخ به تمامی درخواست‌های متعارف هر طرف برای اطلاعات مزبور.
ب- ارجاع استعلام‌های هر طرف به مراجع قانونی مربوط.
۴- وظایف مراجع صلاحیت‌دار عبارتند از:
الف- نظارت بر اجرای این فصل.
ب- تسهیل فعالیت‌های همکاری طبق ماده (۸-۴) این موافقت‌نامه، در صورت اقتضا.
پ- رسیدگی فوری به هر موضوعی که هر طرف در مورد تدوین، تصویب، اجرا یا اعمال معیارها – ضوابط (استانداردها)، مقررات فنی و رویه‌های ارزیابی انطباق مطرح سازد.
ت- تسهیل مشورت درباره هر موضوع ناشی از این فصل در صورت درخواست هر طرف .
ث- انجام هر تدبیر دیگری که به نظر طرف‌ها، در اجرای این فصل به آن‌ها کمک خواهد کرد.
ج- انجام دیگر وظایف محوله از سوی کارگروه مشترک.
فصل ۵: تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی
-۵- اهداف
اهداف این فصل عبارتند از حفاظت از حیات یا بهداشت انسان، حیوان یا گیاه در سرزمین طرف‌ها از طریق:
الف- تلاش برای حل مسائل مرتبط با تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی.
ب- تقویت همکاری بین طرف‌ها و مراجع صلاحیت‌دار آن‌ها از جمله در زمینه تدوین و اجرای تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی.
پ- تسهیل تبادل اطلاعات مرتبط با تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی و ارتقای دانش و درک نظام قانونی هر طرف.
-۵- تعاریف
۱- ازنظر این فصل:
الف- «تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی» به معنی هر تدبیر متخذه برای موارد زیر است:
(۱) حفاظت از حیات یا بهداشت حیوان یا گیاه در سرزمین هر طرف در مقابل خطرات ناشی از ورود، استقرار یا شیوع آفات، بیماری‌ها، یا (موجودات زنده) حامل بیماری یا عامل بیماری.
(۲) حفاظت از حیات یا بهداشت انسان یا حیوان در سرزمین هر طرف در مقابل خطرات ناشی از افزودنی‌ها، آلاینده‌ها، سموم، یا موجودات زنده مسبب بیماری در مواد غذایی، نوشیدنی‌ها یا خوراک دام.
(۳) حفاظت از حیات یا بهداشت انسان در سرزمین هر طرف در مقابل خطرات ناشی از بیماری‌های منتقل شونده توسط حیوانات، گیاهان یا محصولات مربوط به آن‌ها یا در مقابل خطرات ناشی از ورود، استقرار یا شیوع آفات.
(۴) جلوگیری یا تحدید سایر خسارت‌های ناشی از ورود، ایجاد یا شیوع آفات در سرزمین هر طرف.
تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی شامل تمام قوانین، احکام، مقررات، الزامات و رویه‌ها از جمله معیارهای محصول نهایی. فرآیندها و روش‌های تولید. رویه‌های آزمایش، بازرسی، گواهی و تصویب. ترتیبات قرنطینه‌ای از جمله الزامات مربوط در زمینه حمل‌ونقل حیوانات یا گیاهان یا الزامات مربوط به مواد لازم برای بقای آن‌ها حین حمل‌ونقل. مقررات راجع به روش‌های آماری، رویه‌های نمونه‌برداری و روش‌های ارزیابی خطر مربوط. و الزامات مربوط به بسته‌بندی و برچسب‌زنی که به طور مستقیم به سلامت غذایی مربوط می‌شود.
ب- «ناحیه عاری از آفت یا بیماری» به معنی ناحیه‌ای اعم از تمام یا بخشی از هر طرف یا تمام یا بخش‌هایی از چند طرف است که مراجع صلاحیت‌دار آن را مشخص می‌کنند و در آن آفت یا بیماری خاصی وجود ندارد.
ناحیه عاری از آفت یا بیماری ممکن است محیط، محاط یا مجاور یک ناحیه – اعم از ناحیه‌ای واقع در بخشی از یک طرف یا در منطقه جغرافیایی شامل بخش‌ها یا تمامی دو طرف – باشد که مشخص شده باشد که در آن آفت یا بیماری خاصی وجود دارد اما تحت تدابیر واپایش (کنترل)ی منطقه‌ای مانند ایجاد مناطق حفاظتی، نظارتی و حائل قرار دارد که آفت و بیماری مورد نظر در آنجا مهار یا ریشه‌کن خواهد شد.
پ- «ناحیه با شیوع کم آفت یا بیماری» به معنی ناحیه‌ای اعم از تمام یا بخشی از یک طرف یا تمام یا بخش‌هایی از دو طرف است که مراجع صلاحیت‌دار آن را مشخص می‌کنند و در آن آفت یا بیماری خاصی در سطحی محدود وجود دارد و در آنجا تدابیر مؤثری جهت نظارت، واپایش (کنترل) یا ریشه‌کنی اعمال می‌گردد.
ت- «مقررات بهداشتی و بهداشت گیاهی» به معنی تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی مانند قوانین، احکام یا مقررات است که به طور عمومی قابل اعمال است.
۲- تعاریف مرتبط تدوین شده توسط سازمان‌های بین‌المللی: کمیسیون تنظیم مجموعه قوانین تغذیه (کدکس)، سازمان جهانی بهداشت دام (که از این پس اٌ آی ای خوانده می‌شود) و سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی که در چهارچوب معاهده (کنوانسیون) بین‌المللی حفظ نباتات (که از این پس «معاهده (کنوانسیون)» خوانده می‌شود) فعالیت می‌کنند، در اجرای این فصل با اعمال اصلاحات لازم به کار خواهند رفت.
۳- «معیارها – ضوابط (استانداردها)، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های بین‌المللی» به شرح زیر است:
الف- درخصوص سلامت غذایی، معیارها – ضوابط (استانداردها)، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های تعیین شده توسط کمیسیون تنظیم مجموعه قوانین تغذیه (کدکس) درباره افزودنی‌های خوراکی، بقایای داروهای دامپزشکی و آفت‌کش‌ها، آلاینده‌ها، روش‌های تجزیه و نمونه‌برداری و قوانین و دستورالعمل‌های مربوط به روش بهداشتی.
ب- درخصوص بهداشت حیوانات و بیماری‌های حیوانی قابل انتقال به انسان، معیارها – ضوابط (استاندارد)ها، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های تدوین شده تحت نظارت سازمان جهانی بهداشت دام.
پ- در خصوص بهداشت گیاهی، معیار (استاندارد)ها، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های بین‌المللی تدوین شده تحت نظارت دبیرخانه معاهده (کنوانسیون) با همکاری سازمان‌های منطقه‌ای فعال در چهارچوب معاهده (کنوانسیون).
ت- درخصوص مواردی که تحت شمول سازمان‌های فوق قرار نمی‌گیرد، معیار (استاندارد)ها، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های مناسب اعلامی سایر سازمان‌های بین‌المللی ذی‌ربط که برای مشارکت تمامی طرف‌ها مفتوح هستند.
۴- «ارزیابی خطر» به معنی ارزیابی احتمال ورود، استقرار یا شیوع آفت یا بیماری در سرزمین طرف واردکننده وفق تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی قابل اعمال و ارزیابی عواقب بالقوه زیست شناختی و اقتصادی همراه با آن، یا ارزیابی اثرات منفی بالقوه ناشی از وجود افزودنی‌ها، آلاینده‌ها، سموم یا موجودات زنده مسبب بیماری در مواد غذایی، نوشیدنی‌ها یا خوراک دام بر بهداشت انسان یا حیوان است.
۵- «سطح مناسب حفاظت بهداشتی یا بهداشت گیاهی» به معنی سطحی از حفاظت است که توسط طرف اتخاذکننده تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی برای حفاظت از حیات یا بهداشت انسان، حیوان یا گیاه در سرزمین خود مناسب تلقی می‌شود. طرف‌ها این مفهوم را «سطح قابل پذیرش خطر» نیز می خوانند.
-۵- حیطه شمول
این فصل تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی طرف‌ها را که ممکن است به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر تجارت میان آن‌ها تأثیر بگذارد، دربرخواهد گرفت.
-۵- مقررات عمومی
۱- طرف‌ها حق دارند تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی لازم برای حفاظت از حیات یا بهداشت انسان، حیوان و گیاه را اعمال نمایند، مشروط بر این که تدابیر مزبور با مفاد این فصل مغایرت نداشته باشد.
۲- طرف‌ها اطمینان حاصل خواهند کرد که:
الف- با لحاظ دسترسی به اطلاعات علمی و شرایط منطقه‌ای مربوط، هر تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی صرفاً تا حدی که برای حفاظت از حیات یا بهداشت انسان، حیوان و گیاه لازم باشد، براساس اصول علمی اجرا شود و بدون وجود شواهد کافی حفظ نشود.
ب- هر تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی مبتنی بر یک ارزیابی خطر برای حیات یا سلامت انسان، حیوان یا گیاه به شکل متناسب با شرایط باشد و روش‌های ارزیابی خطر ایجادشده توسط سازمان‌های بین‌المللی مربوط لحاظ شود.
پ- در مواردی که شواهد علمی مربوط کافی نباشد، طرف‌های مربوط به طور موقت تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی اضطراری را بر پایه اطلاعات مربوط در دسترس، از جمله اطلاعات دریافتی از سازمان‌های بین‌المللی مرتبط و همچنین اطلاعات مربوط به تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی مورد استفاده به وسیله طرف‌های دیگر اتخاذ کنند. در چنین شرایطی، طرف‌ها به جستجوی اطلاعات ضروری بیشتر برای ارزیابی عینی تر خطر و بازنگری در تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی طبق آن در یک بازه زمانی متعارف خواهند پرداخت.
ت- تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی آن‌ها، در شرایط یکسان یا مشابه، به صورت خودسرانه و غیرموجه بین طرف‌ها، از جمله بین سرزمین خودشان و سرزمین طرف دیگر، تبعیض قائل نشود.
۳- هیچ چیز در این فصل به حقوق طرف‌ها به موجب فصل (۴) این موافقت‌نامه در مورد تدابیر خارج از شمول این فصل خدشه وارد نخواهد کرد.
-۵- معادل سازی
۱- چنانچه طرف صادرکننده به طور عینی به طرف وارد کننده ثابت کند که تدابیر صادرکننده متضمن حفاظتی معادل تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی طرف وارد کننده است، طرف واردکننده تدابیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی طرف صادرکننده را به عنوان معادل خواهد پذیرفت، ولو این که تدابیر مزبور با تدابیر طرف واردکننده یا تدابیر مورد استفاده در کشورهای ثالث که محصول مشابهی را معامله می‌کنند، متفاوت باشد. در این راستا، در صورت درخواست، به طرف واردکننده اجازه دسترسی متعارف جهت بازرسی، آزمایش یا سایر رویه‌های مربوط اعطا خواهد شد.
۲- در صورت درخواست، طرف‌ها با هدف دستیابی به توافق‌های دوجانبه برای تأیید معادل بودن تدابیر مشخص بهداشتی یا بهداشت گیاهی به مشورت خواهند پرداخت.
-۵- شفافیت
۱- طرف‌ها اهمیت شفافیت در اجرای تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی از جمله از طریق تبادل به موقع اطلاعات درخصوص تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی مربوط آن‌ها ـ اما نه محدود به این طریق ـ را تصدیق می‌نمایند.
۲- طرف‌ها تضمین خواهند کرد که مقررات بهداشتی و بهداشت گیاهی پس از تصویب، در تارنماهای مراجع صلاحیت‌دار آن‌ها به نحوی منتشر شود که طرف‌های ذی‌نفع بتوانند از آن مطلع شوند.
۳- هر طرف اطمینان حاصل خواهد کرد که در ج.ا.ایران، هر یک از کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کمیسیون اقتصادی اوراسیا یک نقطه تماس مسئول ارائه پاسخ به تمام سؤالات متعارف طرف‌های ذی‌نفع و همچنین ارائه اسناد مربوط به موارد زیر وجود داشته باشد:
الف- هرگونه مقررات بهداشتی یا بهداشت گیاهی مصوب یا پیشنهادی در سرزمین آن.
ب- هرگونه رویه‌های واپایش (کنترل) و بازرسی، ترتیبات مرتبط با تولید و قرنطینه و رویه‌های تصویب حد قابل اغماض در مورد آفت‌کش‌ها و افزودنی‌های خوراکی که در سرزمین آن اجرا می‌شود.
پ- رویه‌های ارزیابی خطر، عواملی که مد نظر قرار می‌گیرد و نیز تعیین سطح مناسب حفاظت بهداشتی و بهداشت گیاهی.
ت- عضویت و مشارکت آن طرف یا نهادهای مربوط در سرزمین آن، در سازمان‌ها و نظام های بین‌المللی و منطقه‌ای مرتبط با بهداشت و بهداشت گیاهی و نیز در ترتیبات و توافق‌های دوجانبه و چندجانبه در حیطه شمول این موافقت‌نامه و متون توافقات و ترتیبات مذکور.
۴- طرف‌ها تضمین خواهند کرد که چنانچه نسخه‌ای از اسناد به وسیله یک طرف ذی‌نفع درخواست شود، به استثنای هزینه ارسال، به همان قیمتی (در صورت وجود) که به اتباع طرف مربوط عرضه می‌شود، ارائه گردد.
۵- هرگاه معیار – ضابطه (استاندارد)، دستورالعمل یا توصیه ای بین‌المللی وجود نداشته باشد یا محتوای مقرره بهداشتی و بهداشت گیاهی پیشنهادی اساساً شبیه محتوای یک معیار – ضابطه (استاندارد)، دستورالعمل یا توصیه بین‌المللی نباشد و چنانچه این مقرره احتمالاً تأثیر چشمگیری بر تجارت طرف یا طرف‌های دیگر داشته باشد، طرف مزبور باید:
الف- از طریق نقاط تماس درخصوص این مقرره به طرف دیگر اطلاع‌رسانی کند.
ب- در صورت درخواست، مشخصات یا نسخی از مقرره پیشنهادی را به طرف دیگر ارائه و، در صورت امکان، بخش‌هایی را که اساساً با معیارها – ضوابط (استانداردها)، دستورالعمل‌ها یا توصیه‌های بین‌المللی تفاوت دارند، مشخص کند.
پ- بدون تبعیض، حداقل تا ۶۰ روز به طرف دیگر اجازه دهد که نظرات خود را کتباً ارائه نماید و در صورت درخواست، این نظرات را به بحث گذارد و نظرات مکتوب و نتایج این مباحثات را مد نظر قرار دهد.
۶- جز در موارد اضطراری، طرف‌ها بین انتشار تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی و لازم‌الاجرا شدن آن، فاصله زمانی متعارفی را مد نظر قرار خواهند داد تا تولیدکنندگان طرف صادرکننده با الزامات طرف واردکننده تطبیق یابند.
۷- با این حال، چنانچه برای هر طرف مشکل اضطراری حفاظت بهداشتی پیش آید یا تهدید وقوع آن وجود داشته باشد، طرف مزبور می‌تواند از مراحل برشمرده در بند (۶) این ماده که لازم بداند، صرف نظر کند، مشروط بر آن که:
الف- فوری طرف دیگر را از طریق نقاط تماس، از مقرره خاص و محصولات تحت پوشش آن، به همراه توضیح مختصری درباره هدف و منطق مقرره، از جمله ماهیت مشکل اضطراری، مطلع نماید.
ب- در صورت درخواست، نسخه‌ای از مقرره را به طرف‌های دیگر ارائه نماید.
پ- به طرف‌های دیگر اجازه دهد که نظرات خود را کتباً ارائه نمایند و در صورت درخواست، این نظرات را به بحث گذارد و نظرات و نتایج این مباحثات را مد نظر قرار دهد.
۸- طرف‌ها ظرف ۹۰ روز از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این موافقت‌نامه، اطلاعات مربوط به تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی جاری یا تدابیری را که قرار است اجرا شود، در اختیار یکدیگر قرار خواهند داد.
۹- طرف‌ها تلاش خواهند کرد که اطلاعات را به زبان انگلیسی مبادله کنند.
۱۰- در صورت درخواست، قوانین و مقررات اصلی یا خلاصه آن‌ها به زبان انگلیسی ارائه خواهد شد.
-۵- انطباق با شرایط منطقه‌ای
۱- طرف‌ها تصدیق می‌کنند مفهوم انطباق با شرایط منطقه‌ای از جمله نواحی عاری از آفت یا بیماری و نواحی با میزان کم شیوع آفت یا بیماری ابزار مهمی برای تسهیل تجارت است.
۲- طرف‌ها به هنگام تعیین نواحی مذکور، عواملی از قبیل اطلاعات طرف‌ها مبنی بر تأیید وضعیت عاری بودن یک ناحیه از آفت و بیماری و کم بودن میزان شیوع آفت و بیماری در آنجا، نتایج حسابرسی، نظارت بر بازرسی ، اطلاعات ارائه شده از سوی سازمان جهانی بهداشت دام و معاهده (کنوانسیون) بین‌المللی حفظ نباتات و عوامل دیگر را مدنظر قرار خواهند داد.
۳- طرف صادر کننده‌ای که مدعی است نواحی واقع در سرزمین آن عاری از آفت یا بیماری یا نواحی با شیوع کم آفت یا بیماری است، برای این که به طور عینی به طرف وارد کننده نشان دهد که این نواحی به ترتیب عاری از آفت یا بیماری یا نواحی با شیوع کم آفت یا بیماری هستند و احتمالاً به همین صورت باقی خواهند ماند، شواهد لازم در این زمینه را ارائه خواهد داد. در این راستا، در صورت درخواست، اجازه دسترسی متعارف جهت بازرسی، آزمایش و سایر رویه‌های مربوط به طرف وارد کننده اعطا خواهد شد.
۴- چنانچه طرف واردکننده شواهد ارائه شده از سوی طرف صادرکننده را نپذیرد، دلایل آن را توضیح خواهد داد و برای شرکت در مشورت فنی در این زمینه آماده خواهد بود.
-۵- حسابرسی و بازرسی
۱- هر طرف برای اطمینان از ایمن بودن محصولات (کالاها) می‌تواند به انجام حسابرسی و یا بازرسی بپردازد.
۲- طرف‌ها برای افزایش همکاری خود در حوزه حسابرسی‌ها و بازرسی‌ها موافقت می‌کنند.
۳- هر طرف در انجام حسابرسی‌ها و یا بازرسی‌ها معیارها – ضوابط (استانداردها)، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های بین‌المللی مربوط را لحاظ خواهد کرد.
۴- طرف حسابرسی کننده یا بازرسی کننده به طرف حسابرسی شونده یا بازرسی شونده این فرصت را خواهد داد که در مورد یافته‌های این حسابرسی‌ها و یا بازرسی‌ها نظر بدهد.
۵- جز در مواردی که دو طرف به نحو دیگری توافق کنند، هزینه‌های صرف شده توسط طرف حسابرسی کننده یا بازرسی کننده، بر عهده طرف حسابرسی کننده یا بازرسی کننده خواهد بود.
-۵- اسناد تأییدکننده‌ایمنی
۱- طرف واردکننده اطمینان حاصل خواهد کرد که الزامات اسناد تأییدکننده‌ایمنی محصولات (کالاهای) مورد معامله میان طرف‌ها فقط تا حد لازم برای حفاظت از حیات یا سلامتی انسان، حیوان یا گیاه اجرا شود.
۲- طرف‌ها در تدوین اسناد مربوط به تأیید ایمنی محصولات (کالاها) به نحو مناسبی معیارها – ضوابط (استانداردها)، دستورالعمل‌ها و توصیه‌های بین‌المللی مربوط را لحاظ خواهند کرد.
۳- طرف‌ها می‌توانند در مورد تدوین اسناد دوجانبه برای تأیید ایمنی محصولات (کالاهای) خاص یا گروه‌هایی از محصولات (کالاهای) مورد معامله بین طرف‌ها موافقت کنند.
۴- طرف‌ها، به منظور تسهیل تجارت، استفاده از فناوری‌های الکترونیکی در اسناد مربوط به تأیید ایمنی محصولات (کالاها) را ترغیب خواهند کرد.
-۵- تدابیر اضطراری موقت
۱- چنانچه هر طرف برای حفاظت از حیات یا بهداشت انسان ، حیوان و گیاه موضوع جزء (پ) بند (۲) ماده (۵-۴) این موافقت‌نامه، تدبیر اضطراری موقت اتخاذ نماید، طرف دیگر را در اسرع وقت از تدبیر مزبور مطلع خواهد کرد. طرفی که تدبیری اضطراری را اتخاذ می‌نماید، اطلاعات مرتبطی را که طرف دیگر ارائه می‌دهد، لحاظ خواهد کرد.
۲- جز در مواردی که دو طرف به نحو دیگری توافق کرده باشند، در صورت درخواست هریک از طرف‌ها، مراجع صلاحیت‌دار مربوط در اسرع وقت در مورد تدابیر اضطراری نشست مشورتی برگزار خواهند کرد.
-۵- نقاط تماس و تبادل اطلاعات
۱- طرف‌ها یکدیگر را از نقاط تماس برای ارائه اطلاعات طبق این فصل و مراجع صلاحیت‌دار تعیین شده خود با مسئولیت امور تحت شمول این فصل و حوزه‌های مسئولیت مراجع صلاحیت‌دار مزبور آگاه خواهند ساخت.
۲- طرف‌ها یکدیگر را از هر تغییری در نقاط تماس خود یا هر تغییر عمده‌ای در ساختار یا صلاحیت مراجع صلاحیت‌دار خود آگاه خواهند ساخت.
۳- طرف‌ها از طریق نقاط تماس خود به موقع یکدیگر را از موارد زیر به صورت مکتوب آگاه خواهند ساخت:
الف- هر مسئله مهم تأثیرگذار بر تجارت بین طرف‌ها در زمینه سلامت غذایی، تغییر در وضعیت بهداشت گیاهی و حیوانی، یا وضعیت بیماری یا آفت در سرزمین خود.
ب- هر تغییری در چهارچوب‌های حقوقی یا دیگر تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی.
۴- طرف‌ها از طریق نقاط تماس خود یکدیگر را از موارد نظام‌مند یا چشمگیر عدم انطباق با تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی آگاه خواهند ساخت و اسناد مربوط دال بر تأیید این عدم انطباق را مبادله خواهند کرد.
-۵- همکاری
۱- طرف‌ها برای همکاری جهت تسهیل اجرای این فصل با هم توافق دارند.
۲- طرف‌ها به جستجوی فرصت‌هایی برای همکاری، همیاری و تبادل اطلاعات بیشتر در زمینه مسائل بهداشتی و بهداشت گیاهی مورد علاقه متقابل منطبق با مفاد این فصل خواهند پرداخت. این فرصت‌ها می‌تواند طرح‌های تسهیل تجارت و کمک‌های فنی را شامل شود.
۳- طرف‌ها برای ارتقای همکاری در چهارچوب این فصل می‌توانند ترتیباتی را در حوزه تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی برقرارکنند.
-۵- مشورت
۱- چنانچه یک طرف بر این نظر باشد که یک تدبیر بهداشتی یا بهداشت گیاهی بر تجارت آن با طرف دیگر تأثیر می‌گذارد، می‌تواند برای حل وفصل این موضوع، از طریق نقاط تماس مربوط درخواست مشورت کند.
۲- هر طرف، در صورت درخواست طرف دیگر، حداکثر تا ۶۰ روز به انجام مشورت در چهارچوب این فصل با هدف حل موضوعات پیش آمده به موجب این فصل خواهد پرداخت. اگر طرف درخواست کننده، موضوع را اضطراری بداند، می‌تواند تقاضا کند که مشورت مذکور در این بند در بازه زمانی کوتاه تری انجام گیرد و طرف دیگر برای شرکت در این مشورت در بازه زمانی پیشنهادی تلاش خواهد کرد.
۳- به منظور اجرا و کارکرد مؤثر این فصل، یک گروه کاری در مورد تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی تشکیل خواهد شد. این گروه کاری که از نمایندگان طرف‌ها تشکیل خواهد شد، یافته‌های خود را به کارگروه مشترک گزارش خواهد داد.
۴- هرگاه یک مسئله تحت پوشش این فصل از طریق مشورت نتواند روشن یا حل وفصل شود، طرف‌ها برای دستیابی به راه حلی عملی و مؤثر که تجارت را تسهیل کند، می‌توانندبه گروه کاری مربوط به تدابیر بهداشتی و بهداشت گیاهی مراجعه کنند.
-۵- تسهیل تجارت
جز در مواردی که در این فصل به نحو دیگری مقرر شده باشد، طرف واردکننده براساس عدم انطباق یک محموله واحد با الزامات بهداشتی یا بهداشت گیاهی آن تجارت با طرف دیگر را تعلیق نخواهد کرد.
فصل ۶: قواعد مبدأ
بخش اول: مقررات عمومی
-۶- حیطه شمول
قواعد مبدأ موضوع این فصل به منظور اعطای تعرفه ترجیحی طبق این موافقت‌نامه اعمال خواهد شد.
-۶- تعاریف
از نظر این فصل:
الف- «آبزی پروری» به معنی پرورش موجودات آبزی از جمله ماهی، نرم‌تنان، سخت‌پوستان، سایر بی‌مهرگان آبزی و گیاهان آبزی، از مواد خام مانند تخم ماهی، بچه ماهی، ماهی آزاد و لارو، با مداخله در فرآیند پرورش یا رشد آن‌ها نظیر ذخیره منظم، تغذیه یا حفاظت در مقابل صیادان برای افزایش تولید است.
ب- «نهاد مجاز» به معنی مرجع صلاحیت‌دار منصوب هر طرف جهت صدور گواهی مبدأ به موجب این موافقت‌نامه است.
پ- «ارزش سیف» به معنی ارزش کالاهای واردشده است که شامل هزینه حمل و بیمه تا بندر یا محل ورود به کشور واردکننده طبق اصطلاحات تجاری بین‌المللی قابل اعمال و لازم‌الاجرا (اینکوترمز) به استثنای مالیات‌های داخلی که ممکن است هنگام صادرات محصول بازپرداخت گردد.
ت- «محموله» به معنی کالاهایی است که به صورت هم زمان توسط یک یا چند سند حمل از سوی صادرکننده برای دریافت کننده و نیز کالاهایی که با یک رسید (فاکتور) واحد فرستاده می‌شود یا کالاهایی که به عنوان اثاثیه شخص عبورکننده از مرز منتقل می‌شود.
ث- «صادرکننده» به معنی فروشنده کالاطبق موافقت‌نامه تجاری خارجی (قرارداد)، حمل کننده، عرضه کننده یا تولیدکننده کالا است.
ج- «ارزش تحویل در محل کار» طبق اصطلاحات تجاری بین‌المللی قابل اعمال و لازم‌الاجرا (اینکوترمز)، به معنی قیمت پرداخت شده برای کالا به تولیدکننده واقع در طرفی است که آخرین کار یا فرآوری در آنجا صورت گرفته است، به استثنای مالیات‌های داخلی که ممکن است هنگام صادرات محصول بازپرداخت گردد.
چ- «واردکننده» به معنی خریدار کالا مطابق با موافقت‌نامه تجاری خارجی (قرارداد) یا دریافت کننده کالا است.
ح- «مواد» به معنی هر ماده یا ماده اصلی از جمله عناصر، مواد اولیه، قطعات یا مجموعه‌هایی است که در تولید کالاها مصرف می‌شود یا مورد استفاده قرار می‌گیرد یا به طور فیزیکی در کالاها گنجانده می‌شود یا در فرایند تولید کالاهای دیگر مورد فرآوری قرار می‌گیرد.
خ- «کالاهای فاقد مبدأ» یا «مواد فاقد مبدأ» به معنی کالاها یا موادی است که واجد شرایط احراز معیارهای تعیین مبدأ این فصل نباشند.
د- «کالاهای دارای مبدأ» یا «مواد دارای مبدأ» به معنی مواد و کالاهایی است که واجد شرایط احراز معیارهای تعیین مبدأ این فصل باشند.
ذ- «تولیدکننده» به معنی شخصی است که در سرزمین هر طرف، تولید را انجام می‌دهد.
ر- «تولید» به معنی روش‌های به دست آوردن کالاها از جمله پرورش گیاهان، معدن کاری، برداشت کردن، پرورش دام، تولید نسل، استخراج، گردآوری، تله گذاری، ماهیگیری، شکار، ساخت، فرآوری یا سرهم بندی این کالاها است.
ز- «مدرک اثبات کننده مبدأ» به معنی گواهی مبدأ یا اظهارنامه مبدأ است.
ژ- «مرجع تأیید» به معنی مرجع صلاحیت‌دار دولتی منصوب هر طرف است که رویه‌های تأیید را انجام می‌دهد.
-۶- معیارهای تعیین مبدأ
از نظر این فصل، کالا در صورتی کالای دارای مبدأ یک طرف محسوب خواهد شد که:
الف- به نحو مقرر در ماده (۶-۴) این موافقت‌نامه، به طور کامل در آن طرف به دست آمده یا تولید شده باشد.
ب- به طور کامل در یک یا چند طرف صرفاً از مواد دارای مبدأ یک یا چند طرف تولید شده باشد.
پ- با استفاده از مواد فاقد مبدأ در هر طرف تولید شده باشد، مشروط بر آن که ارزش افزوده آن طرف کمتر از (۵۰) درصد ارزش تحویل کالا در محل کار نباشد، به استثنای مواردی که برای کالاهای مربوط، معیار تعیین مبدأ خاصی در پیوست (۲) این موافقت‌نامه بیان شده باشد.
-۶- کالاهایی که به طور کامل تولید شده یا به دست آمده‌اند
از نظر ماده (۶-۳) این موافقت‌نامه، کالاهای زیر کالاهای به طور کامل تولیدشده یا به دست آمده در هر طرف شناخته خواهد شد:
الف- گیاهان و محصولات گیاهی، از جمله میوه، انواع توت‌ها، گل‌ها، سبزیجات، درختان، جلبک دریایی، قارچ‌ها و گیاهان زنده که در سرزمین هر طرف پرورش داده یا برداشت یا جمع‌آوری شود.
ب- حیوانات زنده متولدشده و پرورش یافته در سرزمین هر طرف.
پ- کالاهای به دست آمده از حیوانات زنده در سرزمین هر طرف.
ت- کالاهای به دست آمده از گردآوری، شکار، تله گذاری، ماهیگیری، پرورش، بارآوری و آبزی پروری در سرزمین هر طرف.
ث- مواد معدنی و مواد طبیعی که از هوا، خاک، آب‌ها، بستر دریا یا زیرخاک در سرزمین هر طرف استخراج یا تحصیل شود.
ج- تولیدات ناشی از ماهیگیری در دریا و سایر تولیدات دریایی به دست آمده از آب‌های آزاد براساس حقوق بین‌الملل توسط یک شناور ثبت شده در هر طرف که تحت پرچم آن طرف تردد کند.
چ- کالاهایی که در یک کشتی کارخانه دار ثبت شده در هر طرف که تحت پرچم آن طرف تردد کند، صرفاً از محصولات موضوع جزء (ج) این ماده تولید شود.
ح- ضایعات و قراضه‌های ناشی از تولید و مصرف انجام شده در سرزمین هر طرف.
خ- کالاهای مستعمل جمع‌آوری شده در سرزمین هر طرف، مشروط بر این که این کالاها فقط برای بازیافت مواد اولیه مناسب باشد.
د- کالاهای تولیدشده در فضای خارج از جو در یک فضاپیما، مشروط بر این که این فضاپیما در یک طرف ثبت شده باشد.
ذ- کالاهایی که در سرزمین هر طرف صرفاً از کالاهای موضوع جزءهای (الف) تا (د) این ماده تولید شده یا به دست آمده باشد.
-۶- محتوای ارزش افزوده
۱- از نظر این فصل و قواعد مبدأ کالاهای خاص مشخص شده در پیوست (۲) این موافقت‌نامه، دستور (فرمول) محاسبه محتوای ارزش افزوده (که از این پس ارزش افزوده نامیده می‌شود) به شرح زیر خواهد بود:
۱۰۰%× ارزش مواد فاقد مبدأ– ارزش تحویل در محل کار
ارزش تحویل در محل کار
که در آن، ارزش مواد فاقد مبدأ عبارت خواهد بود از:
الف- ارزش سیف مواد در زمان ورود کالا به سرزمین یک طرف. یا
ب- اولین قیمت محرز پرداخت شده یا قابل پرداخت برای مواد فاقد مبدأ در سرزمین طرفی که کار یا فرآوری در آن انجام می‌گیرد.
وقتی تولیدکننده کالاها در سرزمین هر طرف، مواد فاقد مبدأ را در سرزمین آن طرف به دست می‌آورد، ارزش این مواد شامل هزینه‌های حمل، بیمه، بسته‌بندی و هزینه‌های جانبی دیگر حمل این مواد از محل عرضه کننده تا محل تولید نخواهد شد.
۲- هر طرف مقرر خواهد کرد که برای کالاهای فاقد مبدأ، هزینه ضایعات و قراضه‌های ناشی از استفاده این مواد در تولید کالاها ممکن است از ارزش این مواد کسر شود.
