آرتادادپایگاه قوانین و مقرراتکتابخانه منمتن موجود؛ کامل‌بودن بررسی‌نشده
اعتبار جاری بررسی نشده
(اصلاحی ۱۳۵۰/۲/۲۸)- دارندگان گواهی‌نامه‌های معتبر خارجی (اعم از ایرانیان یا خارجیان) می‌توانند تا شش‌ماه پس از ورود در ایران رانندگی نمایند ولی در صورت تمایل به ادامه رانندگی در ایران باید قبل از انقضاء مدت مذکور گواهی‌نامه خارجی خود را به گواهی‌نامه ایرانی تبدیل نمایند.
(اصلاحی ۱۳۵۴/۷/۱۹)- تبدیل گواهی‌نامه رانندگی صادرشده از کشورهای خارج به گواهی‌نامه رانندگی ایرانی منوط به مشاهده گواهی‌نامه رانندگی خارجی و ترجمه رسمی آن و سایر مدارک لازم با توجه به کیفیت و نحوه صدور گواهی‌نامه خارجی در کشور صادر کننده آن خواهد بود.
(اصلاحی ۱۳۵۰/۲/۲۸)- ماموران سیاسی و کنسولی و اعضاء سازمان‌های بین‌المللی می‌توانند برای تبدیل گواهی‌نامه‌های خود مدارک مندرج در ماده ۳۲ را از طریق وزارت امور خارجه به شهربانی کل ارسال دارند.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- برای کسانی که گواهی‌نامه رانندگی آنان توقیف شده نباید مجدداً گواهی‌نامه صادر شود و به فرض صدور از درجه اعتبار ساقط است و وسیله شهربانی اخذ و ابطال خواهد شد.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- شهربانی می‌تواند: ۱- در صورتی‌که گواهی‌نامه رانندگی اشتباهاً یا ناقص صادر شده باشد آن را مسترد دارد و پس از رفع اشتباه یا نقص گواهی‌نامه صحیح صادر و تسلیم کند. ۲- هرگاه گواهی‌نامه‌های متعددی جهت رانندگی یک نوع وسیله نقلیه به نام یک‌نفر صادر شود یکی از آن‌ها را به انتخاب او به وی تسلیم و بقیه را اخذ و ابطال نماید. هرگاه صاحب گواهی‌نامه مشمول تبصره ماده ۱۹۳ این آییننامه باشد تمام محکومیتها و تخلفات مورد نظر که در گواهی مأخوذ ثبت بوده باید در این گواهینامهای که به وی تسلیم می‌شود درج گردد.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- هرگاه دارنده گواهی‌نامه یکی از شرایط پزشکی مذکور در این آییننامه را از دست بدهد شهربانی می‌تواند از او دعوت نماید که ظرف یک‌ماه برای انجام آزمایش‌های ضروری حاضر شود. در صورتی‌که فقدان شرط و صلاحیت رانندگی ضمن آزمایش جدید محرز گردد گواهی‌نامه از وی اخذ و ابطال خواهد شد. اگر نقصی در شرایط مذکور وجود داشته باشد گواهی‌نامه تا تکمیل شرایط توقیف و سپس به صاحب آن مسترد خواهد گردید. فصل چهارم- معاینه وسایل نقلیه
- راندن کلیه وسایل نقلیه عمومی بدون در دست داشتن برگ معاینه معتبر ممنوع است این برگ که مدت اعتبارش در متن آن قید می‌گردد باید همیشه برسطح داخلی شیشه جلوی وسیله نقلیه به نحوی که برای مأمورین انتظامی قابل رؤیت باشد نصب گردد.
- شهربانی می‌تواند از کلیه وسایل نقلیه هرسال یک یا چند نوبت معاینه به عمل آورده در این صورت مالکین و رانندگان مکلفند وسیله نقلیه خویش را جهت معاینه در تاریخ و محلی که شهربانی قبلا اعلام می‌نماید حاضر سازند.
- هیچ‌کس مجاز به صدور برگ معاینه نیست مگر آن‌که اجازه این‌کار کتباً از طرف شهربانی به او داده شده باشد.
- شهربانی می‌تواند به بنگاه‌های باربری یا مسافربری یا تعمیرگاه ها یا امثال آن‌ها که مجهز به فنی کامل و مورد لزوم و مکانیسین ورزیده باشند اجازه معاینه وسایل نقلیه و همچنین صدور برگ معاینه آن‌ها را بدهد. این قبیل بنگاه‌ها باید دفتری برای ثبت مشخصات وسایل نقلیه مورد معاینه و برگ‌های معاینه داشته باشند.
- شهربانی پس از معاینه وسیله نقلیه در صورت وجود تجهیزات مقرر در این آییننامه و فقدان نقص فنی برگ معاینه صادر و به آورنده وسیله تسلیم می‌نماید.
- رانندگان یا مالکین وسایل نقلیه‌ای که ضمن معاینه معیوب یا ناقص تشخیص داده شده فقط می‌توانند آن را در تاریخ و مسیری که در برگ اجازهنامه صادره از طرف مأمور معاینه‌کننده مشخص می‌شود تا تعمیرگاه یا گاراژ منتقل سازند.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- در مواردی که حرکت وسیله نقلیه در راه‌های عمومی طبق نظر کارشناسان فنی شهربانی یا ژاندارمری به واسطه معایب و نواقص مکانیکی خطرناک باشد پلاک آن اخذ و پس از رفع معایب و نواقص و معاینه مجدد مسترد می‌شود.
- شهربانی موظف است در مواقع ضروری بنگاه‌ها و تعمیرگاه‌های مذکور درماده ۴۰ را بازرسی کند و چنانچه به هر جهتی از جهات صلاحیت معاینه‌کنندگان وسائط نقلیه را مورد تردید قراردهد اجازه صادره را لغو نماید.
- در شهرهایی که شهربانی محل فاقد افسر کاردان فنی باشد رانندگان وسایل نقلیه عمومی باید اقلا هرسه ماه یک‌بار برای معاینه وسیله نقلیه خود و دریافت برگ معاینه به نزدیک‌ترین شهربانی که دارای کاردان فنی است یا محلی که از طرف شهربانی تعیین و اعلام شده است مراجعه نمایند. فصل پنجم- تجهیزات قسمت اول- تجهیزات نقلیه موتوری
- اشخاص حق ندارند هیچ نوع وسیله نقلیه‌ای را که فاقد لوازم و تجهیزات مذکور در این فصل یا دارای لوازم و تجهیزات مخالف مقررات باشد در راه‌های عمومی برانند یا برای رانندگی دراختیار دیگری بگذارند.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- کلیه اتومبیل‌ها و یدک‌کش‌ها و تراکتورهای بارکش لااقل باید دارای چراغ‌هایی به شرح زیر باشند: ۱- دو چراغ بزرگ با دو استپ و نور سفید در طرفین جلو. ۲- دو چراغ کوچک با نور زرد یا سفید برای تشخیص عرض اتومبیل در منتهی‌الیه هریک از دو سمت جلو. ۳- دو چراغ کوچک با نور قرمز جهت تشخیص عرض اتومبیل درمنتهی‌الیه هریک از دو سمت عقب. ۴- دو چراغ کوچک با نور قرمز یا نارنجی برای ترمز (ایست) در عقب که به محض گرفتن ترمز روشن شده و از فاصله ۳۵متری دیده شود. ۵- یک چراغ کوچک با نور سفید در عقب برای تشخیص شماره پلاک. نور این چراغ باید برای قرائت شماره پلاک از فاصله ۲۵متری کافی باشد. ۶- یک چراغ کوچک به رنگ زرد یا سفید جهت نشان دادن حرکت با دنده عقب. این چراغ باید طوری نصب گردد که فقط موقع راندن به عقب روشن شود. ۷- دو چراغ راهنمای الکتریکی یا مکانیکی با نور سفید یازرد در طرفین جلو و دوتای دیگر از آن با رنگ قرمز در طرفین عقب برای اعلام قصد گردش به چپ یا به راست. نور این چراغ‌ها در روز باید از فاصله ۳۵متری قابل رؤیت باشد. ۸- یدک و شبه‌یدک متصل باید اقلا یک چراغ خطرقرمز در عقب داشته باشند. اگر وسیله نقلیه‌ای دارای چند یدک زنجیری باشد نصب چراغ مذکور باید در عقب آخرین یدک به عمل آید.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- نور چراغ‌های کوچک جلو و خطر عقب باید در شرایط جوی معمولی از فاصله ۱۵۰متری دیده شود. نور چراغ‌های گردش و ایست نبایستی خیره‌کننده باشد.
- سیم‌کشی چراغ‌ها باید طوری به عمل آید که هروقت راننده چراغ‌های جلو یا چراغ‌های کمکی را روشن می‌نماید چراغ‌های عقب نیزروشن شوند.
- ارتفاع چراغ‌های جلو نباید از ۱۳۵سانتی‌متر بیشتر و از۷۰سانتی‌متر کمتر باشد. ارتفاع چراغ‌های عقب نیز نباید از یک‌متر بیشتر و از۵۰سانتی‌متر کمتر باشد.
- چراغ‌های بزرگ جلو بایستی دارای تکمه تبدیل نور باشند که تابش نور را به بالا یا پایین به ترتیب زیر عوض کند. ۱- نور بالا (استپ بالا) باید طوری میزان گردد که به وسیله آن وجود اشخاص یا اشیاء از فاصله ۱۵۰متری تشخیص داده شود. ۲- نور پایین (استپ پایین) باید به نحوی میزان گردد که به وسیله آن اشخاص یا اشیاء از فاصله ۳۵متری مشخص شوند.
- کلیه وسایل نقلیه امدادی بایستی در مرتفع‌ترین نقطه خود دارای یک چراغ خطرگردان یا زنگ یا بوقی که تولید صدای مشخص نماید باشند. نور قرمز چراغ خطر باید از فاصله ۱۵۰متری قابل رؤیت باشد.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- نقیه موتوری به داشتن تجهیزات زیر مجازند: ۱- دو عدد نورافکن در طرفین با اجازه مخصوص شهربانی مشروط بر این‌که در شهرها و جاده‌های عمومی مورد استفاده قرار نگیرد. ۲- دو عدد چراغ ویژه مه با نور زرد در طرفین قسمت جلو. ارتفاع این چراغ‌ها نباید از یک‌متر بیشتر و از چهل‌سانتی‌متر کمتر باشد. نور این چراغ‌ها باید طوری میزان گردد که در طول ده‌متر ازسطح افقی محل نصب چراغ بالاتر نیاید. هنگام استعمال چراغ‌های مه بایستی از نور پایین چراغ‌های بزرگ نیز استفاده شود. ۳- دو چراغ رانندگی اضافی با نور سفید در جلو (چراغ کمکی) که ارتفاع آن نباید از یک‌مترونیم بیشتر و از چهل‌سانتی‌متر کمتر باشد. این چراغ ممکن است توأم با چراغ‌های بزرگ جلو مورد استفاده قرار گیرد. ۴- دو چراغ کوچک با نور زرد یا سفید روی گلگیر طرفین که خیره‌کننده نباشد. ۵- چراغ‌های کوچک اضافی در جلو با نور سفید یا زرد و در عقب با نور قرمز که هنگام استفاده باید مرتباً روشن و خاموش شده و از فاصله ۱۵۰متری دیده شوند.
- تمام اتومبیل‌ها و یدک‌کش‌ها و تراکتورهای بارکش وانواع یدک‌ها که درجاده‌های عمومی عبور می‌نمایند. بایستی دارای دو شیشه نورتاب (رفلکتور) به رنگ قرمز یا شبه‌رنگ در طرفین قسمت عقب خود باشند. هرگاه نورتاب‌هایی در قسمت جلو نصب شوند باید به رنگ زرد باشند. ارتفاع نورتاب‌ها بیشتر از یک‌مترونیم وکمتر از شصت‌سانتی‌متر نخواهد بود مگر آن‌که بلندی خود وسیله نقلیه ازکف زمین کمتر از شصت‌سانتی‌متر باشند. نورتاب‌های عقب یدک‌های مستقل ممکن است در دو طرف آن یا در دو طرف بار نصب شود. در تمام موارد مذکور باید نورتاب‌ها کاملا قابل رؤیت بوده و شیشه‌های آن‌ها دارای اندازه و خصوصیاتی باشد که موقع شب در مقابل نور چراغ‌های وسیله نقلیه دیگر از فاصله ۱۵۰متری کاملا مشهود گردد.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- هر وسیله نقلیه موتوری باید مجهز به دو نوع ترمز پایی و دستی مجزا از هم با قدرت‌های مذکور در ماده ۵۷ باشد که هریک به تنهایی بتواند آن را از حرکت باز دارد.
- یدک‌ها و شبه‌یدک‌هایی که ظرفیت آن‌ها از ۱۴۰۰کیلوگرم زیادتر است بایستی دارای ترمزی باشند که راننده بتواند به وسیله آن یدک را متوقف سازد. طرز ساختمان این ترمز باید طوری باشد که درصورت قطع ناگهانی وسیله اتصال یدک ترمز خودبه‌خود گرفته شود و یدک را متوقف نماید.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- قدرت ترمز پایی باید به‌قدری باشد که در راه‌های مختلف طبق جدول‌های بین‌المللی که ملاک عمل کارشناسان تصادفات راهنمایی و رانندگی است بتواند با شتاب معین از ادامه حرکت وسیله نقلیه جلوگیری نماید. حداقل شتاب ترمز پایی نباید از سه‌و‌نیم کمتر باشد. قدرت ترمز دستی باید به‌قدری باشد که بتواند به تنهایی در سرعت قدم انسانی (پنج‌کیلومتر در ساعت) بدون بار و مسافر در سطح اسفالته و مستقیم حداکثر پس از طی یک‌متر مسافت وسیله نقلیه را کاملا از حرکت باز دارد.
- رانندگی با وسیله نقلیه‌ای که قدرت ترمز آن‌ها طبق مشخصات مذکور نباشد ممنوع است.
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- کلیه وسایل نقلیه موتوری باید مجهز به بوق یا وسیله اخبار صوتی دیگری باشند که تولید صدای غیرعادی و ناهنجار ننماید و صدای از فاصله هفتادمتری شنیده شود. به علاوه نصب کیلومترشمار (سرعت‌سنج) و درجه بنزین و چراغ نشان‌دهنده نور بالا که کاملا سالم و قابل استفاده باشد الزامی است
(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۱/۶)- هر وسیله نقلیه موتوری بایستی مجهز به لوله اگزوز باشد که مانع خروج صداهای ناهنجار گردد. برداشتن تمام یا قسمتی از این دستگاه ممنوع است. به هر نوع وسیله نقلیه موتوری که توسط شهربانی اعلام خواهد شد باید تا خوگراف (ثبت‌کننده سرعت) نصب شود. این دستگاه باید کاملا قابل استفاده باشد و کاغذ ثبت‌کننده آن روزانه تجدید گردد.