- جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (جمعیت سابق شیر و خورشید سرخ ایران) که در این اساسنامه جمعیت نامیده می‌شود مؤسسه‌ای خیریه، غیرانتفاعی و دارای شخصیت حقوقی مستقل می‌باشد. جمعیت، به کلیه تعهدات و قراردادهای بین‌المللی مربوط به اهداف و وظایف جمعیت‌های هلال احمر و صلیب سرخ و نیز مقررات اتحادیه جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر که با قانون اساسی و سایر قوانین جمهوری اسلامی ایران مغایرت نداشته باشد، پای‌بند بوده و در مسائل امدادی و بهداشتی درمانی برون‌مرزی و درون‌مرزی و تعهدات مربوطه در راستای سیاست‌های دولت جمهوری اسلامی ایران طبق اساسنامه عمل می‌کند. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۲/۰۲/۲۴)
- اهداف جمعیت عبارت اند از:
تلاش برای تسکین آلام بشری، تأمین احترام انسان‌ها و کوشش در جهت برقراری دوستی و تفاهم متقابل و صلح پایدار میان ملت‌ها و همچنین حمایت از زندگی و سلامت انسان‌ها بدون در نظر گرفتن هیچ‌گونه تبعیض میان آن‌ها.
- وظایف جمعیت در سطح کشور و خارج از کشور بدین قرار است:
۱- ارائه خدمات امدادی در هنگام بروز حوادث و سوانح طبیعی مثل زلزله و سیل و غیره در داخل و خارج از کشور.
۲- ارائه کمک‌های اولیه در حوادث غیر مترقبه به وسیله امدادگران.
۳- برنامه‌ریزی و اقدام در جهت آمادگی مقابله با حوادث و سوانح و آموزش عمومی در این زمینه و تربیت کادر امدادی و نیروی انسانی مورد نیاز.
۴- ارسال کمک و اعزام عوامل امدادی و درمانی به سایر کشورها در صورت لزوم.
۵- کمک به امر توانبخشی و ارائه خدمات اجتماعی در جهت تسکین آلام آوارگان، پناهندگان، مرضی و معلولین و ایجاد حس تعاون و تفاهم و دوستی و نیکوکاری بین مردم.
۶- تلاش در جهت تسکین آلام بشری و کمک به امر سلامت جامعه و دفاع از ارزش‌های انسانی و کوشش در جهت برقراری دوستی و تفاهم متقابل و صلح پایدار میان ملت‌ها.
۷- اداره امور جوانان جمعیت و توسعه مشارکت جوانان در تصمیم‌‌گیری‌‌ها و فعالیت‌های مربوط به آن‌ها و تربیت و آموزش جوانان مذکور به‌منظور آماده ساختن آنان در انجام خدمات امدادی و عام‌المنفعه.
۸- کمک به تهیه دارو و وسایل و تجهیزات پزشکی مورد نیاز مراکز بهداشتی، درمانی و آموزشی کشور با موافقت وزارت بهداشت و با همکاری هلال احمر و صلیب سرخ جهانی که عضو اتحادیه بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر جهانی هستند.
تبصره ۱- کمک‌های ارسالی جمعیت به سایر کشورها بصورت جنسی و یا نقدی و یا خدمات انسانی خواهد بود.
تبصره ۲- هزینه آن قسمت از خدمات و کمک‌های اولیه امدادی و یا سایر خدماتی که از طرف دولت در سطح کشور و کمک امدادی و درمانی و بهداشتی خارج از کشور به‌عهده جمعیت محول می‌شود، توسط دولت به جمعیت پرداخت می‌گردد تا طبق مقررات و ضوابط خاص جمعیت به مصرف رسانیده شود.
تبصره ۳- جمعیت مکلف است حتی‌الامکان نسبت به کمک‌های نقدی و جنسی که به آسیب‌دیدگان و نیازمندان خصوصاً در خارج از کشور انجام می‌دهد دقت و نظارت کامل اعمال کند تا این کمک‌ها به افرادی که استحقاق آن را دارند برسد.
- در زمان جنگ و در تصادمات و برخوردهای مسلحانه، جمعیت و عوامل امدادی آن طبق مقررات ملی و بین‌المللی و مصون از هر گونه ممانعت و یا تعرض دستجات متخاصم، بی‌طرفانه به کمک مجروحین و آسیب‌دیدگان و پناهندگان و آوارگان و اسراء و جستجوی مفقودالاثرها شتافته و به طرفین درگیر به‌نحو یکسان و بدون هیچ‌گونه تبعیضی کمک‌های انسانی خود را عرضه مینماید و طرفین متخاصم مکلف به احترام و‌همکاری با جمعیت و عوامل آن می‌باشند.
تبصره- علامت هلال احمر نشان اختصاصی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران بوده و استفاده از این علامت به استثناء بهداری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بدون اجازه قبلی از جمعیت ممنوع می‌باشد. (الحاقی مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲)
- کلیه وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌ها و مؤسسات دولتی بالاخص هواپیمائی و کشتیرانی و شرکت سهامی راه آهن جمهوری اسلامی ایران و گمرک ایران موظفند خصوصاً به هنگام بروز حوادث و یا در زمان جنگ در اجرای وظایف جمعیت همکاری و تشریک مساعی لازم را بنمایند.
- هر کس از زن و مرد و کوچک و بزرگ بدون ملاحظات سیاسی، مذهبی، نژادی و با رعایت این اساسنامه و مطابق آیین‌نامه عضویت جمعیت می‌تواند عضو جمعیت گردد.
- اداره امور جمعیت رییس جمعیت صورت می‌گیرد که عزل و نصب نامبرده به پیشنهاد وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و حکم ریاست جمهوری انجام خواهد شد. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۲/۰۲/۲۴)
تبصره ۱- کلیه اعضاء و داوطلبین فعال جمعیت در هر شهرستان عضو مجمع شهرستان محسوب شده و اعضای مجمع استان از نمایندگان معرفی شده مجامع شهرستان‌های تابعه و اعضای مجمع عمومی نیز از نمایندگان معرفی شده از مجامع استان‌ها تشکیل می‌شوند.
تبصره ۲- حدنصاب تشکیل و رسمیت یافتن جلسه مجمع عمومی و مجامع استانی و شهرستانی در نوبت اول با حضور دو سوم اعضاء هر مجمع خواهد بود و درصورت عدم تأمین حدنصاب در نوبت اول، جلسه دوم که حداکثر پانزده روز بعد از نوبت اول خواهد بود با حضور هر تعداد از اعضاء رسمیت خواهد یافت.
تبصره ۳- شورای عالی فعلی موظف است در اولین فرصت ممکن آیین‌نامه و دستورالعمل برگزاری انتخابات مجمع عمومی و مجامع استان و شهرستان را تدوین و تصویب نماید به نحوی که حداکثر ظرف مدت نه ماه پس از لازم‌الاجراء شدن این قانون، مجامع استان و شهرستان و ظرف مدت یک سال مجمع عمومی و سایر ارکان جمعیت مطابق این اصلاحیه تشکیل گردد.
تبصره ۴- جمعیت هلال احمر در سراسر کشور دارای شخصیت حقوقی واحد است.
- وظایف و اختیارات مجمع عمومی و مجامع استان و شهرستان عبارت است از: (اصلاحی مصوب ۱۳۸۲/۰۲/۲۴)
الف- وظایف و اختیارات مجمع عمومی: ۱- تعیین و تصویب سیاست‌های کلان جمعیت. ۲- تصویب مرامنامه و نظامنامه جمعیت در چارچوب اساسنامه و مقررات فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر. ۳- تصویب برنامه و بودجه و ترازنامه سالانه جمعیت. ۴- تصویب آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های لازم درمورد شرح وظایف و اختیارات شورای عالی. ۵- استماع گزارش بازرس یا بازرسان. ۶- انتخاب هفت نفر از اعضای شورای عالی. ۷- انتخاب بازرس یا بازرسان.
ب- وظایف و اختیارات مجامع استان و شهرستان: ۱- تدوین برنامه‌های کلی استانی و شهرستانی در چارچوب مقررات و سیاست‌های کلان جمعیت. ۲- پیشنهاد برنامه و بودجه سالانه جمعیت مربوط به سطوح بالاتر و تصویب ترازنامه سالانه جمعیت مربوطه. ۳- استماع گزارش بازرس یا بازرسان. ۴- انتخاب چهار نفر اعضای هیأت مدیره برای استان و شورای اجرایی برای شهرستان. ۵- انتخاب بازرس یا بازرسان.
تبصره- شرایط اعضاء، چگونگی و شیوه دعوت و تشکیل مجامع استان و شهرستان و مجمع عمومی و برگزاری انتخابات براساس آیین‌نامه‌هائی خواهد بود که در دوره اول توسط شورای عالی فعلی و در دوره های بعد توسط مجمع عمومی تصویب می‌گردد.
- وظایف و اختیارات رئیس جمعیت به قرار زیر است:
۱- انتخاب و نصب یا عزل دبیر کل و خزانهدار کل و نظارت مستقیم و مستمر بر کار آنان.
۲- تشکیل و اداره جلسات شورای عالی.
۳- تمهید مقدمات تشکیل کنفرانس‌های بین‌المللی و منطقه‌ای مربوط به جمعیت هلال احمر و صلیب سرخ بین‌المللی در ایران.
۴- برقراری ارتباط با مقامات جمهوری اسلامی ایران.
۵- نظارت مستقیم و مستمر بر امور بین‌المللی جمعیت.
۶- دستور ارسال کمک‌ها و عوامل امدادی به سایر کشورها.
۷- مراقبت بر حسن اجراء اساسنامه و نظارت بر اجرای مقررات بین‌المللی انسانی.
۸- مراقبت بر حسن اجرای مصوبات شورای عالی و سایر مقررات ناظر بر کار جمعیت.
- ترکیب و وظایف شورای عالی، هیأت مدیره استان و شورای اجرایی شهرستان: (اصلاحی مصوب ۱۳۸۲/۰۲/۲۴)
الف- اعضای شورای عالی عبارتند از: ۱- هفت نفر عضو منتخب مجمع عمومی به مدت چهار سال. ۲- چهار نفر از شخصیتهای برجسته و صاحب نظر کشور، مطلع و مسلط به امور امدادی ، بهداشتی، درمانی امور جوانان و حقوق بشردوستانه با معرفی رئیس جمهور به مدت چهار سال. ۳- رییس جمعیت. ۴- دبیرکل. ۵- خزانه دار کل. ۶- یک نفر از مدیران ارشد اجرایی جمعیت به انتخاب رییس جمعیت. ۷- بازرسان « بدون حق رأی». ۸- نماینده ولی فقیه در جمعیت با اذن معظم له.
ب- وظایف و اختیارات شورای عالی: ۱- تدوین سیاست‌های کلان و پیشنهاد آن به مجمع عمومی. ۲- تنظیم برنامه و بودجه و ترازنامه سالانه جمعیت و ارائه آن به مجمع عمومی. ۳- تدوین راهکارهای لازم جهت اجرای مصوبات مجمع عمومی. ۴- تصویب آیین‌نامه های داخلی شورای عالی و آیین‌نامه های مالی، محاسباتی، معاملاتی و استخدامی و ضوابط ساختار تشکیلاتی و پست های سازمانی جمعیت. ۵- معرفی دو نفر مدیر مدبر شایسته از افراد واجد شرایط به رییس جمهور جهت انتخاب یکی از آن‌ها به عنوان رییس جمعیت به مدت چهار سال. ۶- بررسی و تصویب پیشنهادات رییس جمعیت.
تبصره- نماینده ولی فقیه در جمعیت بر نحوه مصرف اموال اهدائی و تبدیل هدایای مردمی درصورت لزوم اداره موقوفات و تعیین خط مشی و امور فرهنگی در جهت انطباق با موازین شرعی نظارت خواهد کرد. اختیارات مصرح در این اصلاحیه نافی وظایف و اختیارات مفوضه از سوی ولی فقیه نمی‌باشد. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۸/۲/۳۰)
ج- ترکیب و وظایف هیأت مدیره استان عبارتند از: ۱- چهار نفر منتخب مجمع استان به مدت چهار سال. ۲- مدیرعامل. ۳- خزانه دار. ۴- یکی از معاونین جمعیت استان. ۵- مسؤول دفتر نمایندگی ولی فقیه در استان. ۶- بازرس یا بازرسان « بدون حق رأی».
د- وظایف و اختیارات هیأت مدیره استان عبارتند از: ۱- تدوین برنامه‌های کلی استان و پیشنهاد آن به مجمع استان. ۲- تنظیم برنامه و بودجه و ترازنامه سالیانه جمعیت استان و ارائه آن به مجمع استان. ۳- تدوین راهکارهای لازم جهت اجرای مصوبات مجمع مربوطه. ۴- معرفی دو نفر مدیر واجد شرایط به رییس جمعیت جهت انتخاب مدیرعامل. ۵- تصویب پیشنهادات مدیرعامل در چارچوب وظایف.
هـ- اعضای شورای اجرایی شهرستان عبارتند از: ۱- چهار نفر منتخب مجمع شهرستان به مدت چهار سال. ۲- رییس شعبه ۳- خزانه دار ۴- معاون شعبه ۵- بازرس یا بازرسان ( بدون حق رأی)
و- وظایف و اختیارات شورای اجرایی شهرستان عبارت است از: ۱- تدوین برنامه‌های کلی شهرستان مربوطه و ارائه آن به مجمع شهرستان. ۲- تنظیم برنامه و بودجه و ترازنامه سالیانه جمعیت مربوطه و ارائه آن به مجمع شهرستان. ۳- تدوین راهکارهای لازم جهت اجرای مصوبات شهرستان. ۴- معرفی دو نفر مدیر واجد شرایط به مدیرعامل استان جهت انتخاب مدیر شعبه. ۵- تصویب پیشنهادهای رییس شعبه در چارچوب وظایف.
تبصره ۱- نماینده مقام معظم رهبری در صورتی که توسط معظم له تعیین شده باشد در جمعیت به عنوان ناظر شرعی در جلسات این هیأت شرکت خواهند نمود.
تبصره ۲- وظایف و اختیارات شورای عالی را آیین‌نامه‌ای که توسط رییس جمعیت تهیه و به تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میرسد، تعیین می‌کند.
- اعضای شورای عالی در قبال تصمیماتی که در اجرای وظایف هیأت اتخاذ خواهند نمود دارای مسئولیت مشترک می‌باشند.
- جلسات شورای عالی حداقل ماهی یکبار تشکیل می‌گردد. رئیس جمعیت می تواند در شرایط اضطراری شخصاً بجای شورای عالی اتخاذ تصمیم نموده و گزارش آن را در اولین جلسه شورای عالی ارائه دهد. ترتیب اجرای این ماده را آیین‌نامه‌های جمعیت مشخص خواهند نمود.
- دبیر کل جمعیت سمت معاون کل رییس را در امور اداری و اجرایی به عهده داشته و موظف است گزارش اقدامات خود را به طور مستمر‌به رییس و شورای عالی تسلیم نماید. دبیر کل نزد مراجع قانونی و دولتی و محاکم و سازمان‌ها و ادارات و اشخاص حقیقی و حقوقی نمایندگی رسمی جمعیت را با حق توکیل غیر دارا می‌باشد.
- وظایف و اختیارات خزانهدار کل:
۱- بکار بردن مساعی لازم در وصول درآمدها و ارائه پیشنهاد در مورد ایجاد انواع درآمدهای جدید ضمن اشتراک مساعی با دبیر کل.
۲- حفظ دارایی‌ها و اموال و حقوق و منافع مالی جمعیت ضمن اشتراک مساعی با دبیر کل.
۳- نظارت مالی بر تنظیم و اجرای بودجه و مصرف هزینه‌ها.
۴- تنظیم ترازنامه و تفریغ بودجه.
۵- همکاری مشترک با دبیر کل جهت تخصیص اعتبار.
۶- افتتاح حساب در بانک‌ها و برداشتن از آن و نیز مسدود کردن حساب‌ها و صدور چک‌ها و سفته‌ها و اوراق بهادار و قبوض و انعقاد قراردادهای مالی (متفقاً با امضاء خزانهدار کل و دبیرکل به عمل می‌آید.)
۷- ایجاد هماهنگی در امور مالی جمعیت.
تبصره ۱- معرفی امضاهای مجاز کلیه شعب جمعیت به بانک‌ها از طریق دبیرکل و خزانهدار کل بطور مشترک به عمل می‌آید.
تبصره ۲- در مواردی که خزانهدار کل هزینه کردن وجوهی را خلاف مقررات بداند، باید مراتب را کتباً به دبیرکل گزارش نماید و چنانچه توافق حاصل نشد، خزانهدار کل پس از گزارش کتبی امر به رئیس جمعیت و بازرسان و اخذ دستور کتبی از رئیس جمعیت نسبت به امضاء اسناد اقدام مینماید و موظف است گزارش امر را برای وزیر امور اقتصادی و دارایی و دیوان محاسبات کشور ارسال نماید.
- وظایف و اختیارات بازرسان به قرار زیر است:
۱- بازرسی و نظارت مستمر بر اجراء و انطباق نحوه اداره امور جمعیت با اساسنامه و آیین‌نامه‌ها و مقررات داخلی و بین‌المللی جمعیت بالاخص در مواقع امداد و مددکاری اجتماعی.
۲- رسیدگی به کلیه حساب‌ها و دفاتر و اوراق و اسناد و مدارک مالی و درآمدها و دارایی‌های نقدی و جنسی و اوراق بهادار، در صورت لزوم با استفاده از خدمات کارشناسان و مؤسسات رسمی حسابرسی.
۳- اعلام کتبی تخلفات در نحوه اداره امور جمعیت و تجاوز از حدود اساسنامه و آیین‌نامه‌ها و مقررات به رییس جمعیت و شورای عالی.
۴- بررسی و اظهار نظر در خصوص گزارش‌های سالانه شورای عالی ترازنامه و تفریغ بودجه سال پیش، صورت دارایی و همچنین درباره صحت مطالب و اطلاعاتی که توسط شورای عالی در اختیار رییس جمعیت گذاشته می‌شود.
۵- تهیه گزارش جامعی راجع به وضع جمعیت با توجه به بند فوق و تسلیم آن به رئیس جمعیت.
- جمعیت می‌تواند بر اساس نیاز و شرایط منطقه‌ای شعبی در مراکز استان و یا در مرکز بعضی از شهرستان‌ها و بخش‌ها و یا نمایندگی‌هایی در سایر مراکز‌تأسیس نماید. جمعیت استان دارای هیأت مدیره‌ای مرکب از مدیر عامل، رئیس و خزانهدار و شعب دارای رئیس شعبه و نمایندگی دارای مسوول دفتر خواهد بود که‌حدود وظایف و اختیارات آن‌ها را شورای عالی مشخص خواهد نمود. شعب جمعیت توسط یک هیأت مدیره متشکل از رییس، خزانهدار و مدیر عامل اداره می‌شود و نحوه اداره آن‌ها مطابق آیین‌نامه خاصی می‌باشد که با پیشنهاد شورای عالی به تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید. (الحاقی مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲)
تبصره- مدیران عامل و سرپرستان شعب استان‌ها و شهرستان‌ها باید افرادی مؤمن و ملتزم به اسلام و قانون اساسی بوده و قبل از انقلاب اسلامی از عوامل حزب منحله رستاخیز نباشند.
- منابع مالی جمعیت علاوه بر آنچه که قانون در گذشته مشخص نموده است عبارتست از:
۱- چهل و دو درصد از درآمد حاصل از حق‌الثبت اسناد رسمی.
۲- پنجاه و پنج درصد از محل درآمد یک درصد کار مزد ثبت سفارشات.
۳- یک ریال از هر مراسله سفارشی و بیمه اعم از داخله و خارجه و مبلغ دو ریال از هر امانت پستی اعم از داخله و خارجه و مبلغ دو ریال و نیم از هر تلگراف اعم از داخله و خارجه که به وسیله الصاق تمبر خیریه از فرستندگان دریافت می‌شود.
۴- اعانات، عواید و اموالی که در اجرای تصمیمات و مصوبات مراجع و سازمان‌های دولتی و شهری اختصاص به جمعیت داده می‌شود و همچنین اعانات مردمی و کمک‌های خارجی.
۵- کمک‌های دولت به منظور تأمین منابع مالی کافی و تقویت و تحکیم نیروی جمعیت که باید همه ساله ردیف اعتباری به عنوان اعانه در بودجه کل کشور منظور گردد.
۶- معادل یک درصد قیمت هر بلیط هواپیما و کشتی که از هر مسافر باید اخذ و به حساب جمعیت واریز گردد.
تبصره- کمک‌های دولت که همه ساله در ردیف اعتباری به عنوان اعانه در بودجه کل کشور منظور می‌گردد، طبق این اساسنامه و مقررات و ضوابط خاص جمعیت به مصرف میرسد. دولت موظف است علاوه بر مبلغ فوق در شوون مختلف بذل مساعدت و همکاری لازم را با جمعیت بنماید.
- دولت موظف است کلیه وجوهی را که بموجب قانون تحت عنوان جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران وصول مینماید، به خزانه واریز و معادل آن را در بودجه سال آینده به حساب جمعیت منظور دارد.
- کلیه اموال و دارایی‌ها و اعتبارات جمعیت که از طریق عقود ناقله شرعی از قبیل وقف، صلح، هبه و امثال آن سابقاً و از این به بعد به تملک جمعیت در آمده و یا به وسیله جمعیت ایجاد و احداث شده است، کماکان در مالکیت جمعیت باقی مانده و کلیه مقررات و قوانینی که موجب تضییع حقوق شرعیه جمعیت شده باشد، لغو و بلا اثر خواهد بود.
تبصره۱- با حفظ مالکیت جمعیت، اداره مؤسسات بهداشتی درمانی و آموزش پزشکی کماکان به عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
تبصره ۲- کلیه ارگان‌ها، نهادها سازمان‌های دولتی، نیروهای نظامی و انتظامی موظفند ظرف مدت یکسال از تصویب این قانون نسبت به تخلیه ساختمان‌ها، املاک و مستغلات جمعیت و تحویل آن اقدام نمایند. در غیر اینصورت تصرف غیر قانونی محسوب گردیده و دادگاه‌ها خارج از نوبت نسبت به صدور حکم تخلیه مبادرت خواهند نمود. (الحاقی مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲)
- جمعیت و مؤسسات وابسته به آن و شرکت‌هایی که حداقل نود و نه درصد (۹۹%) سهام آن‌ها متعلق به جمعیت باشد و درآمدهای آن در راستای اهداف و وظایف جمعیت به مصرف برسد از پرداخت مالیات، عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی، حق‌الثبت و هرگونه عوارض دیگر درمورد اموال، املاک، مستغلات، وسائط نقلیه، کالاها و خودروهای اهدایی و کلیه خریدهای خارجی و واردات تجهیزات ضروری و حیاتی امداد و‌نجات معاف می‌باشد. جمعیت از پرداخت کلیه هزینه‌های دادرسی در تمام مراحل رسیدگی معاف است. (اصلاحی ۱۳۷۹/۰۲/۲۸)
- برای مقابله با پیش آمدها و حوادث و تأمین نیازمندی‌های آتی جمعیت همه ساله مبلغی معادل ۵٪ کل بودجه سالیانه جمعیت به عنوان ذخیره احتیاط به حساب اندوخته جمعیت منظور می‌شود.
- خدمت در جمعیت افتخاری است. مگر در مورد پستهایی که بنا به دلایل اداری و تشکیلاتی و یا به موجب قوانین و مقررات کادر ثابت و حقوق‌بگیر لازم داشته باشد.
تبصره- جمعیت موظف است ظرف ۵ سال نیروهای زائد خود را بازخرید یا بازنشسته نموده و حتی‌المقدور از افراد داوطلب خدمت افتخاری بصورت تمام وقت یا نیمه وقت استفاده نماید.
تبصره ۲- حضور کارکنان دستگاه‌های اجرایی که با فراخوان جمعیت هلال احمر و موافقت دستگاه مربوطه در حوادث ملی، منطقه‌ای و استانی در امر امدادرسانی و مقابله با بلایا و حوادث طبیعی غیرمترقبه به عنوان امدادگر و داوطلب فعال شرکت می‌کنند، مأموریت اداری بدون دریافت حق مأموریت تلقی می‌شود. پرداخت هرگونه وجهی تحت هر عنوان به امدادگران و داوطلبانی که با اختیار خود و با تکمیل فرم خدمت داوطلبانه با جمعیت همکاری می‌نمایند، مشمول قوانین کار و تأمین اجتماعی نمی‌باشد و دعاوی آنان در هیأتهای حل اختلاف کارگر و کارفرما و دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست. آیین‌نامه اجرایی این تبصره ظرف مدت سه ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون توسط جمعیت هلال احمر تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران میرسد. (اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۱۲/۱۶)
- امور استخدامی کارکنان اداری ثابت و حقوق‌بگیر جمعیت تابع قوانین و مقررات استخدام کشوری است و مشاغل کارگری مشمول قانون کار خواهد بود. از نظر بیمه، کارکنان جمعیت تابع قانون تأمین اجتماعی و مشمول ماده ۱۱۴ این قانون می‌باشند. (اصلاحی مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲)
تبصره ۱- ضوابط سنی و مدت خدمت برای احتساب مستمری بازنشستگی کارکنان جمعیت قبل از موعد مقرر تابع ضوابط و مقررات قانون‌استخدام کشوری و تغییرات و اصلاحات بعدی آن خواهد بود.
حقوق بازنشستگی این افراد طبق تبصره ذیل ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی تعیین و به وسیله سازمان تأمین اجتماعی بر قرار و پرداخت می‌گردد.
تبصره ۲- با توجه به شرایط جمعیت و تعدیل نیروی انسانی و استفاده از نیروهای داوطلب، افرادی که به استناد تبصره ماده (۲۲) اساسنامه بازنشسته می‌شوند نیاز به درخواست بازنشستگی نداشته و در صورت داشتن حداقل ۲۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه با احتساب مدت خدمت وظیفه بدون شرایط سنی با سنوات خدمت بازنشستگی انجام خواهد شد. (الحاقی مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲)
تبصره ۳- نقل و انتقال کارکنان رسمی جمعیت به وزارتخانه‌ها و سایر سازمان‌ها و شرکت‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و بالعکس با‌احتساب سوابق خدمتی بلامانع است. (الحاقی مصوب ۱۳۷۴/۱۲/۲۲)
- جمعیت در رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان ثابت و حقوق بگیر مشمول قوانین و مقررات دولتی است.
- نحوه رسیدگی به اختلافات احتمالی فی‌مابین کارکنان و جمعیت را آیین‌نامه استخدامی جمعیت پیش‌بینی خواهد نمود. به هرحال موضوع، از شمول قانون کار خارج است.
- شکایت از تصمیمات و اقدامات جمعیت مشمول قانون و مقررات دیوان عدالت اداری است.
قانون فوق مشتمل بر بیست و شش ماده و سیزده تبصره در جلسه علنی روز پنجشنبه هشتم اردیبهشت ماه یک‌هزار و سیصد و شصت و هفت مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۳۶۷/۲/۲۹ به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی – اکبر هاشمی
