(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- فارغالتحصیلان آموزشگاههای دامپزشکی – دندانسازی – داروسازی که تحصیلات آنان معادل دوره کامل متوسطه باشد پس از شش ماه خدمت مقدماتی در صف کسانی که از بین آنان مشمول مقررات ماده ۷۶ بشوند پس از طی دوره چهارماهه تعلیمات تکمیلی تحت نظر اداره مربوطه و گذرانیدن امتحان نهایی طبق مقررات فصل پنجم قانون ترفیعات به درجه افسری نائل و هشت ماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود و سایرین بقیه خدمت زیر پرچم خود را مانند افراد وظیفه در صف انجام خواهند داد.
(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- پزشکان وظیفه طبقات ۱۲۸۴ تا ۱۳۰۲ که در تاریخ تصویب این قانون در خدمت زیر پرچم هستند در صورتی میتوانند از مزایای ماده ۹۰ این قانون استفاده نمایند که اقلاً پس از پایان سال اول خدمت خود یک سال نیز خدمت در ارتش را با پایه پزشکیاری طبق قانون خدمتگذاری پزشکان مصوب هفتم مرداد ۱۳۱۸ تعهد نمایند.
تبصره ۱- برای تعیین منطقه مربوطه محل اقامتگاه قانونی مشمولین معتبر خواهد بود.
- افراد نامبرده در این فصل مشمول مقررات مواد ۸۲ و ۸۶ و ۸۷ و ۸۸ این قانون خواهند بود.
فصل سیزدهم- مراسم انجام سربازگیری (منسوخ ۱۳۵۰/۰۲/۱۳)
(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- مجالس سربازگیری در پانزدهم فروردین ماه هر سال در مراکز حوزهها تشکیل میگردد.
تبصره ۱- در صورتی که تشکیل مجلس سربازگیری در مدت مقرره ضمن ماده ۵۶ در کلیه کشور مقدور نباشد مناطق و حوزههای سربازگیری مکلف میباشند بهمحض تهیه مقدمات در طول سال تشکیل داده و وضعیت مشمولین را طوری رسیدگی نمایند که به سال بعد موکول نشود.
تبصره ۲- در سال ۱۳۱۷ استثناءاً مجالس سربازگیری در ۱۵ مهر ماه تشکیل و افتتاح میگردد.
- در اولین ساعت افتتاح مجلس سربازگیری فرمان همایونی از طرف رئیس مجلس قرائت و با ایراد نطق مختصری دائر به منویات خاطر خطیر شاهانه و فوائد خدمت سربازی مجلس را افتتاح مینماید.
- رئیس مجلس مقررات مربوط به کسانی را که مطابق این قانون ممکن است از خدمت نظامی دائماً یا موقتاً معاف گردند شرح میدهد.
- اسامی اشخاصی که در آن سال به خدمت سربازی دعوت شدهاند مطابق دفاتری که حوزههای سربازگیری از روی مدارک و دفاتر آمار استخراج نمودهاند باید یکیک به صدای بلند خوانده شود و مطابق مقررات این قانون در حق حاضرین و غائبین عمل شود.
(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- هیچ یک از وزارتخانهها و ادارات و بنگاههای دولتی و ملی نباید مشمولینی را که وضعیتشان روشن نشده و برگ معافیت موقت که مدت آن منقضی نشده باشد و یا برگ معافیت دائم و یا کتابچه خاتمه خدمت در دست ندارند استخدام و یا در خدمت نگاه دارند.
تبصره ۱- کسانی که مطابق ماده ۲ این قانون در سنین مشمولیت بوده و در صفحه مخصوص برگهای شناسنامه آنها از طرف مأمورین رسیدگی و مجالس سربازگیری نتیجه بررسی و رأی مجلس سربازگیری ذکر نشده باشد هیچ یک از ادارات و بنگاههای دولتی و شهرداریها و ملی (اعم از رسمی و غیررسمی) مجاز به استخدام و قبول عضویت آنها در هیچ کاری نخواهند بود و گماردن این قبیل اشخاص به هر گونه خدمتی بکلی ممنوع است و به آنان نبایستی اجازه مسافرت داده شود.
تبصره ۲- کسانی که برگهای شناسنامه آنها حاکی از احراز عنوان سربازی میباشد بایستی دارای دفترچه خدمت نظامی و یا برگ آماده به خدمت باشند والا مشمول مقررات تبصره بالا خواهند بود.
- مشمولینی که در موقع رسیدگی و اسمنویسی اساساً خود را سرباز بلامانع معرفی نمودهاند محتاج رسیدگی نبوده بایستی فوراً رأی سربازی آنها از طرف مجلس صادر و جهت انجام خدمت معرفی شوند.
- مجالس سربازگیری بایستی با مراجعه به سوابق و بررسی در وضعیت هر یک از مشمولین که قبلاً رسیدگی شده بدون تأخیر رأی خود را به پروندههای مربوطه ضمیمه نمایند.
- مشمولینی که به واسطه مسافرت و یا کسالت و علل دیگر حاضر نشده و نماینده فرستاده باشند از نماینده آنها تحقیقات لازمه به عمل آمده علل عدم حضور و وضعیت آنها در مقابل اسامی مربوطه ذکر و مطابق این قانون درباره آنها رفتار میشود.
- در صورت بروز اختلاف آراء بین اعضاء مجلس سربازگیری رأی اکثریت قاطع خواهد بود و در صورت تساوی تعداد رأیدهندگان رأی قسمتی که رئیس با آن موافقت نموده قابل اجرا میباشد.
- پس از خاتمه رسیدگی به وضعیت کلیه مشمولین حاضر و موضوع کردن معافها سربازشدگان به نسبت احتیاج از روی شماره ترتیب اسامی به سربازخانه اعزام و به مازاد برگ آماده به خدمت داده میشود تا در اولین موقع احتیاج به سربازخانه فرستاده شوند.
- پس از ختم عملیات مجالس سربازگیری صورتمجلس در چهار نسخه نوشته شده و کلیه اعضاء امضاء مینمایند. یک نسخه از صورتمجلس به وزارت داخله و یک نسخه به اداره نظام وظیفه عمومی ارسال و یک نسخه در دفتر حوزه سربازگیری و یک نسخه در دفتر رئیس مجلس سربازگیری بایگانی میشود.
- بلافاصله بعد از خاتمه مجلس سربازگیری حوزههای سربازگیری موظفند توضیحات لازمه راجع به مشمولین متوفی را در دفاتر مربوطه ذکر نموده و راجع به جلب غائبین و فراریان مطابق مقررات این قانون اقدام و عمل نمایند.
فصل چهاردهم- مشمولین مقیم خارجه (منسوخ ۱۳۵۰/۰۲/۱۳)
- نمایندگان سیاسی و قونسولی دولت شاهنشاهی ایران مقیم خارجه بایستی دفتری جهت ثبت اسامی کلیه اتباع مقیم حوزه مأموریت خود تهیه نموده و از روی مدارک صحیحه تنظیم نمایند.
تبصره ۱- در دفتر مزبور بایستی بطور خلاصه تاریخچه انفرادی هر یک از اتباع ذکور دولت شاهنشاهی از حیث (هویت کامل – تاریخ تولد – مشاغل – مدت توقف – تاریخ عزیمت از ایران – تعداد عائله و میزان درآمد و سرمایه در خارجه و در ایران) درج شود.
- به مشمولینی که فاقد برگ شناسنامه بوده و یا آنهایی که جدیداً متولد میشوند بایستی از طرف مأمورین مذکور در ماده ۱۰۶ مطابق مقررات قانون آمار و ثبت احوال برگ شناسنامه داده شود.
- نمایندگان دولت شاهنشاهی مقیم خارجه انجام وظایف مجلس سربازگیری را در حوزه مأموریت خود نسبت به اتباع ایران عهدهدار خواهند بود.
- در اول فروردین ماه هر سال بهمحض اینکه فرمان همایونی دائر به احضار مشمولین شرف صدور یافت بوسیله وزارت امور خارجه تلگرافاً به نمایندگان مقیم خارجه ابلاغ میگردد.
- نمایندگان دولت شاهنشاهی بهمحض استحضار از فرمان همایونی با مراجعه به دفاتر خود که میبایستی اسامی مشمولین هر سال دقیقاً طبقهبندی شده باشد مشمولینی را که در آن سال فرمان همایونی دائر به احضار آنان شرف صدور یافته به سفارتخانه یا قونسولگری دعوت مینمایند.
- رسیدگی به وضعیت هر یک از مشمولین بایستی مطابق مقررات این قانون در مجلسی که تحت ریاست نماینده دولت با حضور نماینده نظامی و پزشک و یک یا دو نفر دیگر از اعضاء سفارتخانه یا قونسولگری و دو نفر از اتباع مطلع با انتخاب نماینده دولت تشکیل میگردد به عمل آید.
تبصره ۱- عضویت هر یک از اشخاص نامبرده در این ماده منوط به بودن آنها در محل است.
- مشمولینی که سرباز بلامانع تشخیص داده شوند بایستی به طرف ایران حرکت داده شوند و اسامی و سوابق و مدارج تحصیلی آنها نیز مشروحاً به مرکز گزارش شود.
- مشمولینی که از خارجه به ایران عازم میشوند چنانچه از ایران برگ شناسنامه گرفته باشند (باستثناء آنهایی که دارای گواهینامه متوسطه و عالیه هستند) بایستی در محل اخذ برگ شناسنامه به خدمت معرفی شوند و چنانچه از نمایندگان ایران در خارجه برگ شناسنامه اخذ کرده باشند باید خدمت خود را در قسمتهای مرکزی انجام دهند.
تبصره ۱- انجام خدمت مشمولینی که دارای گواهینامه میباشند تابع مقررات فصل ۱۱ و ۱۲ این قانون خواهند بود.
تبصره ۲- چنانچه مشمولین نامبرده در این ماده به واسطه محظورات و موانعی مایل به انجام خدمت در منطقه مربوطه نباشند میتوانند انجام خدمت زیر پرچم خود را در یکی از قسمتهای پادگان مرکز استدعا نمایند.
- اسامی مشمولین بیبضاعتی که به تصدیق نمایندگان دولت شاهنشاهی قادر به تهیه هزینه مسافرت خود به ایران نباشند بایستی مشروحاً به مرکز گزارش شود.
- مشمولینی که به ایران عزیمت مینمایند بایستی از نمایندگان دولت شاهنشاهی مطابق مندرجات ماده ۱۰۶ معرفینامه رسمی در دست داشته باشند.
- مشمولینی که در حین عبور از مرز دارای معرفینامه رسمی نباشند بایستی خود را به نزدیکترین حوزه سربازگیری معرفی نموده و وضعیت آنها مطابق مقررات قانون در همان حوزه تحت رسیدگی قرار داده شود.
- مشمولین مقیم خارجه چنانچه در موقع مقرره جهت انجام خدمت خود را معرفی ننموده باشند تا اول فروردین ۴۶ سالگی در هر موقع و در هر سنی که به ایران مراجعت نمایند بایستی خدمت مقرره را انجام داده و مطابق مقررات فصل ۱۹ این قانون در حق آنها رفتار شود.
فصل پانزدهم- طرز اجرای مراسم سوگند (منسوخ ۱۳۵۰/۰۲/۱۳)
- کلیه مشمولینی که به افتخار انجام خدمت سربازی نائل میشوند بایستی نسبت به شاهنشاه و میهن سوگند وفاداری یاد نمایند.
- انجام مراسم سوگند بایستی پس از دوره تعلیمات اولیه در مقابل پرچم هنگی به عمل آید.
- طرز اجرای مراسم سوگند بدین ترتیب خواهد بود که بایستی سربازان هر واحد جملات زیر را کلمه به کلمه با فرمانده خود تکرار کنند.
سوگندنامه
«من در پیشگاه خداوند قسم یاد میکنم که در انجام وظایف مقدس سربازی و فداکاری نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهی و میهن خود قصور و کوتاهی نکرده و آمادهام در هر موقع با نثار جان خود وفاداری به این سوگند و پیمان را عملاً نشان دهم.»