قانون خدمت نظام وظیفه عمومی

- پس از خاتمه مراتب سوگند سرود ملی خوانده شده و سلام شاهنشاهی نواخته می‌شود. فصل شانزدهم- احضار تعلیماتی و بسیج (منسوخ ۱۳۵۰/۰۲/۱۳)

- احضار طبقات صنوف و قسمت‌های مختلفه مشمول مقررات ماده ۱۲۶ این قانون خواهد بود.

- کلیه سربازانی که دوره خدمت زیر پرچم خود را به پایان رسانیده‌اند در چهار سال دوره احتیاط پس از سه سال اول در سال چهارم احتیاط یک مرتبه و در شش سال اول ذخیره هر دو سال یک مرتبه در سال‌های دوم و چهارم و ششم و در بقیه سال‌ها هر سه سال یک مرتبه در سال‌های نهم و دوازدهم و پانزدهم بایستی برای (مدت یک ماه) تجدید تعلیمات نظامی حاضر گردند.

- احضار هر یک از طبقات شامل افسران و گروهبانان آن طبقه نیز خواهد بود.

- جز در مواقع بسیج عمومی حکم احضار سه ماه قبل از تاریخ حضور بوسیله آگهی منتشر می‌گردد.

- حکم و آگهی احضارشدگان از طریق حوزه‌های نظام وظیفه بوسیله فرمانداران و کدخدایان و مأمورین امنیه و شهربانی ابلاغ و منتشر می‌گردد و به احضارشدگان مقیم خارجه توسط نمایندگان شاهنشاهی ابلاغ می‌گردد.

- کدخدایان موظف می‌باشند آن‌هایی را که اسمشان در فهرست‌های واصله درج شده احضار نموده وادار نمایند تا روز مقرر وسائل حرکت و ورود خود را به محل تجمع آماده نمایند و راجع به سایر احضارشدگانی که در محل نباشند ملزم می‌باشند از کسان و آشنایان آن‌ها تحقیقات وافیه به عمل آورده تاریخ فوت و یا تاریخ غیبت و محل توقف و اشتغالات فعلی آنان را در مقابل اسامی مربوطه بطور صریح ذکر نموده به نزدیک‌ترین رئیس شهربانی و یا فرمانده امنیه تسلیم نمایند که بلافاصله جهت حوزه مربوطه ارسال شود. تبصره- در خارجه اجرای مقررات بالا به عهده نمایندگان دولت شاهنشاهی خواهد بود.

- طبقاتی که در موقع بسیج عمومی احضار می‌گردند موظفند پس از اینکه اعلامیه احضار به محل آن‌ها رسید در ظرف بیست و چهار ساعت حرکت نموده به مرکز حوزه سربازگیری و یا سفارتخانه و قونسولخانه‌ها خود حاضر شوند.

- طبقاتی که موقع احضار در خارجه متوقف هستند باید به وسایل مقتضی از قبیل آگهی در روزنامه یا ابلاغ انفرادی از طرف سفارت یا قنسولخانه از جریان احضار خود آگاهی یافته جهت دریافت گذرنامه در سفارتخانه یا قونسولخانه مربوطه حاضر شوند.

- اشخاصی که در موقع بسیج عمومی احضار می‌گردند چنانچه برای انجام امورات شخصی در غیاب خود محتاج نماینده – وکیل و شخص ثالث باشند هر گونه وکالت‌نامه که در حضور رئیس دفتر سربازگیری و یا افسر امنیه و شهربانی نوشته باشند و از طرف مأمورین نامبرده نیز گواهی شده باشد از هر گونه هزینه معاف بوده و در نزد مراجع و مقامات مادامی که نویسنده آن تحت تجهیز است اعتبار وکالت‌نامه رسمی را خواهد داشت.

- برای بیمارانی که قادر به حرکت نباشند بایستی گواهی‌نامه و استشهاد معتبر با گواهی شهربانی یا امنیه به مرکز حوزه مربوطه با تعیین نوع مرض فرستاده شود که بلافاصله از طرف حوزه پزشک بازرس جهت رسیدگی به وضعیت فرد فرد بیماران اعزام گردد.

- به نفراتی که موقع احضار در خارج از حوزه مربوطه سکنی دارند (اعم از خارجه یا داخله) بایستی به‌محض انتشار آگهی از طرف کسان و خویشان آن‌ها جریان احضار به‌ سرع وسائل اطلاع داده شود که در رأس موعد مقرره به محل معینه حاضر شوند.

- کلیه افراد احتیاط و ذخیره بایستی به دفعاتی که در این قانون تصریح شده در تجدید تعلیمات شرکت نمایند و چنانچه در هر یک از دفعات احضار به علل موجهی در حضور و شرکت آن‌ها تعویق حاصل شود بایستی در سنوات آتی با طبقات بعدی به منظور طی تعلیمات مقرره احضار و شرکت نمایند.

- بطور کلی در مواقع احضار و بسیج محل تجمع افراد هر حوزه مراکز حوزه‌های مربوطه بوده و بایستی احضارشدگان خود را به دفتر سربازگیری همان محل معرفی نمایند.

- افراد احتیاط و ذخیره زیر از احضار برای تجدید تعلیمات و وهله اول بسیج معاف می‌باشند: الف- بیمارانی که قادر به حرکت و انجام تعلیمات نباشند. ب- زندانیان. ج- رؤسای دادگاه‌ها – مأمورین سیاسی و قنسولی و سایر نمایندگان دولت شاهنشاهی در خارجه. د- شهردارها و کدخدایان رسمی. ه- مدیران و آموزگاران دبستان‌ها و آموزشگاه‌های فلاحتی که به گواهی وزارت معارف تعیین جانشین جهت آن‌ها مقدور نباشد و لااقل دارای یک سال سابقه خدمت در معارف باشند. و- کارگران فنی راه‌آهن به شرط آنکه لااقل سه ماه قبل از صدور حکم داخل در خدمت نامبرده شده باشند. ز- نفراتی که در خدمات ارتش هستند. تبصره ۱- مواقعی که حضور هر یک از معاف‌شدگان مندرجه در بالا ضرورت حاصل کند تصریحاً در احکام صادره قید می‌شود. تبصره ۲- کسانی که در موقع احضار تعلیماتی در خارجه بوده و بنا به گواهی سفارت یا قونسولخانه حضور آن‌ها در موعد مقرر غیرمیسر و قابل تعویق باشند در سال بعد بدون هیچگونه عذری باید در تعلیمات طبقه بعدی شرکت نمایند.

- به جای نفرات احتیاط و ذخیره مستخدمی که در احضار تعلیماتی و وهله اول بسیج مطابق مقررات ماده بالا معاف می‌گردند بایستی فوراً از طرف وزارتخانه‌های مربوطه جانشین تعیین و در نظر گرفته شود تا در موقع احضار بعدی مانعی برای حضور و شرکت آن‌ها در بین نباشد مگر در مواردی که فرمان مخصوص صادر شده باشد.

- اشخاصی که به خدمت احضار نمی‌گردند موظفند که نسبت به اسلاف و اولاد و زنان و برادران و خواهران سربازانی که متکفل عائله بوده از ده یا محل آن‌ها برای مدت بیش از یک ماه و نیم احضار شده‌اند از تاریخ دخول احضارشدگان به خدمت الی روز خاتمه خدمت مساعدت و همراهی نمایند و اولیای امور شهرداری‌های محلی و کدخدایان بایستی اجرای منصفانه این مقررات را عهده‌دار شده و در انجام آن مراقبت کامل معمول دارند. تبصره ۱- به خانواده فراریان و متخلفین هیچگونه کمک و همراهی نباید معمول شود. تبصره ۲- در موقع بسیج بنگاه‌های ملی و شهرداری‌ها نیز بایستی در همراهی و کمک مادی به عائله احضارشدگان لازمه مساعدت و معاضدت را به عمل آورند.

- نفراتی که در خدمت ادارات دولتی یا عمومی و غیره بوده و مشمول موارد معافیت نیستند بایستی سه روز قبل از تاریخ احضار و حرکت از خدمت مربوطه موقتاً معاف گردند.

- طبقات احضار شده با ارائه کتابچه نظامی و دفتر خدمت وظیفه برای حضور در محل تجمع از پرداخت هزینه راه‌آهن و کشتی در داخله کشور معاف خواهند بود.

- طبقات احضار شده جهت تجدید تعلیمات آنان‌که جزء ادارات و بنگاه‌ها هستند در مدت احضار موقت حقوق خود را از ادارات و بنگاه‌های مربوطه دریافت خواهند نمود و آن‌هایی که دارای مشاغل آزاد هستند بر طبق مقررات مالی ارتش از قسمت‌های مربوطه مأخوذ خواهند داشت.

- در مواقع بسیج بطور کلی حقوق و هزینه احضارشدگان به عهده ارتش خواهد بود. فصل هفدهم- تغییر سن (منسوخ ۱۳۵۰/۰۲/۱۳)

- بطور کلی سن اشخاص تابع مصرحات برگ‌های شناسنامه آن‌ها خواهد بود.

(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- هرگاه در موقع رسیدگی به وضعیت مشمولین معلوم شود که سن واقعی مشمول با تاریخ تولد مندرج در برگ شناسنامه از حیث کمی یا زیادی سن تفاوت فاحش داشته و مورد اعتراض خود مشمول باشد در این مورد صورت‌جلسه به امضای هیئت رسیدگی حاکی از تعیین مشخصات کامل شخص مشمول با الصاق دو قطعه عکس گواهی شده تنظیم و به پیوست رونوشت برگ شناسنامه به دادگاه مرکز مناطق مذکور در ماده ۵۷ فرستاده می‌شود و این دادگاه پس از رسیدگی به ترتیب زیر عمل می‌نماید: ۱- نسبت به اشخاصی که کوچکتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برگ معافیت موقت تا رسیدن به سن سربازی می‌دهد. ۲- نسبت به اشخاصی که بزرگ‌تر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برگ معافیت دائم به عنوان خارج از مشمولیت به آنان تسلیم می‌دارد. تبصره (منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- راجع به اشخاصی که تولد آنان طبق مقررات قانون در دفاتر موالید به ثبت رسیده باشد این تاریخ تولد معتبر شناخته شده و قابل هیچگونه اعتراض نخواهد بود و اگر اشتباهاتی بین برگ شناسنامه و دفاتر موالید مشاهده شود برابر قانون ثبت احوال رسیدگی و رفع خواهد شد.

(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- در تاریخ اجرای این قانون پرونده‌هایی که بر اثر اجرای مقررات ماده ۱۴۳ قانون خدمت نظام وظیفه مصوب ۲۹ خرداد ماه ۱۳۱۷ در هیئت تجدید نظر مقرر در ماده ۱۴۴ قانون مذکور رسیدگی نشده باشد بایستی در هیئت نامبرده طبق ماده ۱۴۳ این قانون رسیدگی و پرونده‌ها برای صدور برگ‌های معافیت موقت و یا دائم به مناطق مربوطه اعاده گردد و مناطق مربوطه موظف به صدور برگ معافیت هستند. تبصره (منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- هیئت تجدید نظر مقرر در ماده ۱۴۴ قانون نظام وظیفه مصوب ۲۹ خرداد ۱۳۱۷ به ریاست یک افسر ارشد و دو افسر جزء که از طرف اداره نظام وظیفه معین می‌شوند و نماینده اداره کل آمار و ثبت احوال و نماینده دادسرای تهران و یک پزشک به انتخاب بهداری ارتش تشکیل خواهد شد.

(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- پرونده‌هایی که بر اثر اجرای مقررات ماده ۱۴۵ قانون خدمت نظام وظیفه مصوب ۲۹ خرداد ماه ۱۳۱۷ تشکیل و تا این تاریخ منجر به صدور رأی هیئت تجدید نظر نشده باشد بایگانی می‌شود و پس از انتشار آگهی در مناطق مربوطه عین مدارک به تقاضای صاحبان مدارک به خود آنان یا نمایندگانشان مسترد خواهد شد. تبصره ۱- محل اعتراض نسبت به برگ‌های شناسنامه سکنه دهات و قصبات مراکز حوزه‌های اصلی می‌باشد. تبصره ۲- حضور هر یک از نمایندگان معینه منوط به وجود ادارات مربوطه در محل خواهد بود. تبصره ۳- معترض‌علیه چنانچه مدارک و اسنادی برای تأیید مندرجات برگ شناسنامه خود داشته و در دسترس نباشد می‌تواند به مدت متناسبی کتباً از هیئت محلی و تجدید نظر استمهال نماید. تبصره ۴- پرونده‌های موجوده که روی جریان بالا عمل شده و هنوز جریان آن ناتمام است مشمول مقررات این ماده خواهد بود.

(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- رؤسا و کارمندان و پزشکان مجالس سربازگیری و یا دادگاه اداری حوزه‌ها که در جریان اولیه امور مربوطه به مشمولین رأی داده باشند حق شرکت در دادگاه مرکز منطقه برای اظهار نظر نسبت به همان موضوع نخواهند داشت. فصل هیجدهم- وظایف حوزه‌های سربازگیری (منسوخ ۱۳۵۰/۰۲/۱۳)

- بطور کلی تهیه وسایل اجرای مقررات این قانون در هر حوزه سربازگیری به عهده رئیس آن حوزه خواهد بود.

- رؤسای حوزه‌های نظام وظیفه وظیفه‌دار هستند که با اقدامات قانونی تمام قلمرو حوزه مربوطه را در هر سال حتماً از نظر سربازگیری عمل نمایند. تبصره- رسیدگی به وضعیت مشمولین و نفرات حوزه‌های دیگر نیز چنانچه محل اقامت خود را تغییر داده باشند به عهده حوزه محل اقامت خواهد بود منتها بایستی فوراً مراتب به حوزه مربوطه نیز سابقه داده شود.

(منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- در مرکز هر یک از حوزه‌های اصلی سربازگیری دادگاه اداری به کارمندی نمایندگان وزارت کشور و اداره آمار و ثبت احوال و اداره نظام وظیفه و دو پزشک صلاحیت‌دار تحت ریاست مأموری که از حیث پایه برتری داشته باشد تشکیل و به وضعیت مشمولین غائب و باقی‌ماندگان مجلس سربازگیری رسیدگی و رأی خواهد داد. تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- در نقاطی که اداره ژاندارمری و شهربانی وجود داشته باشد نمایندگان آنان نیز شرکت خواهند نمود. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- آراء دادگاه اداری باید کتبی و روی مدارک پرونده بوده و اعتبار آن به منزله آراء مجلس سربازگیری خواهد بود. تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۲۱/۱۲/۲۹)- آراء مجالس سربازگیری و دادگاه‌های اداری قطعی بوده مگر اینکه در نتیجه شکایات معترضین و یا وصول گزارشات مأمورین صلاحیت‌دار و یا اطلاعات موثق بر حسب دستور ستاد ارتش تجدید نظر آن ضرورت حاصل کند که در این صورت پرونده‌های مربوطه به هر منطقه در دادگاه اداری متشکله در مرکز آن منطقه با حضور رئیس منطقه و فرمانده پادگان یا نماینده او فقط برای یک مرتبه تجدید نظر خواهد شد و چنانچه قضیه قابل تعقیب جزایی تشخیص داده شود به دادگاه صلاحیت‌دار احاله می‌گردد.

- کلیه تنبیهات و مجازات‌های مقرره در فصل نوزدهم این قانون پس از بررسی پرونده‌های مربوطه از طرف دادگاه‌های اداری مرکز مناطق و حوزه‌ها رسیدگی و آنچه که به موجب مصرحات فصل مذکور مربوطه به دادگاه‌های نظامی و یا عمومی باشد پرونده‌های مربوطه عیناً احاله و تصمیماتی که دادگاه اداری باید رأساً اتخاذ نماید به منظور صدور تصویب‌نامه و دستور اجرا جهت فرمانده نظامی منطقه ارسال می‌گردد.