‌‌آیین‌نامه تسهیلات اعطایی بانکی

ـ بانک‌ها می‌توانند واحدهای مسکونی احداث شده، موضوع ماده ۱۳ را به صورت اجاره به شرط تملیک واگذار نمایند. ‌تبصره ۱ ـ بانک‌ها مکلفند در قراردادهای منعقده مباشرت مستأجر در استیفای منافع از عین مستأجره موضوع این ماده را قید نمایند. مگر در موارد قهری و‌اضطراری به تشخیص بانک. ‌تبصره ۲ ـ ضوابط تسهیلات متقاضیان واحدهای مسکونی ارزان قیمت احداثی توسط بانک‌ها به وسیله شورای اقتصاد تعیین می‌گردد.

ـ مدت اجاره به شرط تملیک نباید از طول عمر مفید اموال موضوع ماده ۶۲ و63 تجاوز نماید مبدأ محاسبه طول عمر مفید و تاریخ شروع بهره‌برداری،‌به تشخیص بانک، خواهد بود. ‌تبصره ـ معاملات اجاره به شرط تملیک اموالی که طول عمر مفید آنها کمتر از دو سال باشد برای بانک‌ها ممنوع است.

ـ میزان مال‌الاجاره در مورد اموال خریداری و یا واحدهای مسکونی احداث شده موضوع ماده ۱۳ با در نظر گرفتن قیمت تمام شده، مدت اجاره به شرط‌تملیک و سود مناسب برای بانک تعیین می‌گردد. در احتساب سود، پیش دریافت موضوع ماده ۶۶ ملحوظ خواهد شد.

ـ بانک‌ها مکلفند حداقل بیست درصد قیمت تمام شده را بایت قسمتی از مال‌الاجاره برای طول مدت اجاره "‌پیش دریافت" نمایند.

ـ در قرارداد اجاره به شرط تملیک باید شرط شود که در پایان مدت اجاره و پس از پرداخت آخرین قسط مال‌الاجاره در صورتی که کلیه تعهدات مستأجر‌طبق قرارداد انجام شده باشد، عین مستأجره در ملکیت مستأجر درآید. ‌تبصره ـ در صورتی که مستأجر قبل از پایان مدت اجاره مبادرت به پرداخت و تسویه کامل باقیمانده مال‌الاجاره بنماید بانک‌ها مجاز می‌باشند که علاوه بر‌تخفیف لازم در مبلغ مال‌الاجاره باقیمانده، عین مستأجره را طبق قرارداد به مستأجر انتقال دهند.

ـ بانک‌ها مکلفند موارد فسخ و نحوه تسویه حساب را صراحتاً در قرارداد اجاره به شرط تملیک ذکر نمایند. ‌جعاله:

ـ از نظر این آیین‌نامه جعاله عبارت است از التزام شخص "‌جاعل" یا "‌کارفرما" بادای مبلغ یا اجرت معلوم (‌جعل) در مقابل انجام عملی معین، ‌ماده ۶۷ ـ بانک‌ها می‌توانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش امور تولیدی، بازرگانی و خدماتی با تنظیم قرارداد به عنوان "‌عامل" یا عندالاقضا به‌عنوان "‌جاعل" مبادرت به جعاله نمایند.

ـ در مواردی که بانک عامل جعاله می‌باشد باید در قرارداد جعاله در اختیار بانک برای واگذاری انجام قسمتی از عمل معین به غیر تحت عنوان جعاله‌ثانوی و یا عنوان دیگری قید شود. در این صورت بانک مکلف است بر عملیات اجرایی و نحوه مصرف و واریز وجوه نظارت نماید. ‌تبصره ـ در مواردی که بانک جاعل جعاله باشد عامل می‌تواند با موافقت بانک انجام قسمتی از کار را به دیگری واگذار نماید.

ـ تدارک مقدمات و تهیه مواد و مصالح و سایر لوازم مورد نیاز برای انجام عمل می‌تواند، طبق قرارداد بر عهده جاعل و یا عامل باشد.

ـ دریافت یا پرداخت قسمتی از مبلغ قرارداد جعاله، به عنوان "‌پیش دریافت" و یا "‌پیش‌پرداخت" با رعایت ضوابط حداقل و یا حداکثر مقرر را از طرف‌شورای پول و اعتبار مجاز می‌باشد. ‌مزارعه:

ـ مزارعه قراردادی است که به موجب آن یکی از طرفین (‌مزارع) زمین مشخص را برای مدت معینی به طرف دیگر (‌عامل) می‌دهد تا در زمین مذکور‌زراعت کرده و حاصل بین مزارع و عامل تقسیم گردد.

ـ بانک‌ها می‌توانند، به منظور افزایش بهره‌وری و تولید محصولات کشاورزی، به عنوان مزارع، اراضی مزروعی را که ملک آنها بوده و یا ملکی باشد که‌به هر عنوان مجاز در تصرف و بهره‌برداری از آن باشند، طبق قرارداد، به مزارعه واگذار نمایند. ‌تبصره ـ بانک‌ها می‌توانند علاوه بر زمین عوامل لازم دیگر نظیر آب، بذر، کود، سم، وسایل و ابزار تولید و وسایل حمل و نقل را طبق قرارداد تأمین نمایند.

ـ بانک‌ها می‌توانند در موارد ضروری با توجه به نسبت سهم طرفین از محصول مبلغی به صورت نقدی طی دوره تولید به عامل پرداخت نمایند. مساقات:

ـ مساقات معامله‌ای است که بین صاحب درخت و امثال آن با عامل در مقابل حصه مشاع معین از ثمره واقع می‌شود. ثمره اعم است از میوه و برگ و گل‌و غیره آن.

ـ بانک‌ها می‌توانند، به منظور افزایش بهره‌وری و تولید محصولات کشاورزی، باغات و درختان مثمری را که مالک عین و یا منفعت آنها بوده و یا به هر‌عنوان، مجاز در تصرف و بهره‌برداری از آنها باشند، به مساقات بدهند. ‌تبصره ـ بانک‌ها می‌توانند عوامل لازم دیگر نظیر آب و کود، سم و وسیله حمل و نقل را طبق قرارداد تأمین نمایند.

ـ بانک‌ها می‌توانند در موارد ضروری با توجه به نسبت سهم طرفین از ثمره مبلغی به صورت نقدی، طی دوره تولید به عامل پرداخت نمایند.