قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران

- لباس آن عده از پرسنل که الزاما بایستی از لباس متحدالشکل ستفاده نمایند و یا مشاغل آنان ایجاب می‌نماید که لباس خاصی بپوشند، به هزینه ارتش تامین خواهد شد.

- به‌ کلیه‌ جانبازان‌ اعم‌ از شاغل‌ و بازنشسته‌ و وظیفه‌، هدیه‌ ایثار (حق‌ از کارافتادگی‌) تعلق‌ می‌گیرد که‌ میزان‌ و نحوه‌ پرداخت‌ آن‌ به‌ موجب‌ آیین‌نامه‌‌ای‌ خواهد بود که‌ توسط‌ وزارت‌ دفاع‌ و پشتیبانی‌ نیروهای‌ مسلح‌ و ستاد کل‌ نیروهای‌ مسلح‌ تهیه‌ و به‌ تصویب‌ هیأت‌ وزیران‌ خواهد رسید. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۳/۱۱/۲۷) فصل هشتم- حقوق بازنشستگی- وظیفه- مستمری

- «حقوق بازنشستگی»، «حقوق وظیفه» عبارت است از وجوهی که حسب ورود به بازنشستگان، جانبازان، معلولین و عائله تحت تکفل پرسنل شهید یا متوفی برابر مقررات مربوط از صندوق بازنشستگی ارتش به طور ماهانه پرداخت می‌گردد. تبصره- هرگاه مستمری‌ بگیر بازنشسته یا ازکارافتاده به مدت شش‌ ماه مستمری بازنشستگی یا ازکارافتادگی کلی خود را مطالبه ننماید، بازماندگان واجد شرایط وی حق دارند موقتاً مستمری و یا حقوق وظیفه قانونی خود را تقاضا و دریافت کنند. در صورتی که معلوم شود شخص مذکور در حال حیات است وضع مستمری او به حالت اول اعاده می گردد. بازنشستگان کلیه صندوق‌های بازنشستگی کشور نیز مشمول این تبصره خواهند بود. (الحاقی مصوب ۱۳۸۷/۲/۱۸)

- به پرسنل بازنشسته ماهانه مبلغی معادل افزایش حقوق آنان در ول خدمت به اضافه حاصل ضرب سنوات خدمت در یک سی ام حقوق بدو خدمت آنان به نوان حقوق بازنشستگی پرداخت می‌گردد. تبصره- چنانچه رتبه حقوقی پرسنل در طول خدمت در اثر ارائه مدرک تحصیلی بالاتر ارتقا یافته باشد حقوق بدو خدمت پرسنل به تناسب سنواتی که با هر مدرک تحصیلی خدمت کرده‌اند محاسبه خواهد شد.

- دریافت حقوق بازنشستگی یا وظیفه و سهمیه مستمری تواما ممنوع بوده و در این حالت فقط مبلغ بیشتر پرداخت خواهد شد.

- فرزندانی که یکی از والدین آنها فوت شود حق دریافت سهمیه مستمری از حقوق وی را خواهند داشت گرچه پدر یا مادر آنها که در حال حیات است به هر عنوان حقوق یا حقوق بازنشستگی یا وظیفه از دولت دریافت دارد.

- میزان حقوق وظیفه جانبازان موضوع بندهای ب و ج ماده ۱۰۸ این قانون و حقوق مستمری‌بگیران شهدا به شرح زیر تعیین می‌گردد: الف- در مورد کادر ثابت و پیمانی حقوقی معادل مجموع حقوق یک درجه یا رتبه بالاتر و آخرین مزایای شغلی که دریافت می‌داشته‌اند. ب- در مورد محصلین، حقوقی معادل حقوق درجه یا رتبه ای که بعد از پایان دوره آموزشی به آن نائل می‌شدند با قدمتی معادل سابقه تحصیل. ج- در مورد پرسنل وظیفه حقوقی معادل حقوق پرسنل کادر ثابت یک درجه بالاتر. تبصره- حقوق مستمری‌بگیران جانبازان پس از فوت عبارت است از آخرین حقوق وظیفه آنان.

- میزان حقوق وظیفه و حقوق مستمری‌بگیران پرسنلی که بنا به تشخیص کمیسیون مندرج در ماده ۱۲۰ در هر یک از موارد پیش‌بینی شده در ماده ۱۱۹ این قانون در حین انجام وظیفه یا به سبب آن معلول یا فوت شوند به شرح زیر تعیین می‌گردد: الف- در مورد کادر ثابت و پیمانی آخرین حقوق و مزایا. ب- در مورد محصلین نه دهم حقوق درجه یا رتبه ای که بعد از پایان دوره آموزشی به آن نائل می‌شدند با قدمتی معادل سابقه تحصیل. ج- در مورد پرسنل وظیفه حقوقی معادل حقوق پرسنل هم طراز کادر ثابت. تبصره- حقوق مستمری‌بگیران معلولین این ماده در صورتی که بنا به تشخیص کمیسیون مندرج در ماده ۱۲۰ این قانون فوت ناشی از معلولیت باشد معادل آخرین حقوق وظیفه و در صورتی که فوت ناشی از معلولیت نباشد معادل نه دهم آخرین حقوق وظیفه خواهد بود.

- میزان حقوق وظیفه و حقوق مستمری‌بگیران پرسنلی که بنا به تشخیص کمیسیون مندرج در ماده ۱۲۰ این قانون به طور عادی معلول یا فوت می‌شود به شرح زیر تعیین می‌گردد: الف- در مورد کادر ثابت و پیمانی حقوقی معادل آخرین حقوق دریافتی. ب- در مورد محصلین چهار پنجم حقوق درجه یا رتبه ای که بعد از پایان دوره آموزشی به آن نائل می‌شدند با قدمتی معادل سابقه تحصیل. ج- در مورد پرسنل وظیفه نه دهم حقوق پرسنل هم‌طراز کادر ثابت. تبصره- حقوق مستمری‌بگیران معلولین این ماده معادل آخرین معادل حقوق وظیفه آنان خواهد بود.

- پرسنل بازنشسته در صورتی که شهید شوند با مستمری‌بگیران آنان همانند مستمری‌بگیران پرسنل هم درجه یا رتبه آنان برابر مقررات ماده ۱۵۷ این قانون رفتار خواهد شد و در صورت فوت چهار پنجم آخرین حقوق بازنشستگی استحقاقی به عنوان حقوق مستمری به مستمری‌بگیران آنان پرداخت خواهد گردید.

- پرسنل وظیفه دوره احتیاط و ذخیره که قبل از خدمت از کارمندان دولت بوده‌اند در صورت شهادت، جانباز شدن، فوت و یا معلولیت حقوق مستمری و وظیفه آنان برابر مقررات این قانون بر مبنای آخرین حقوق دریافتی از سازمان مربوط و از بودجه همان سازمان پرداخت خواهد شد و چنانچه حقوق آنان در سازمان مربوط کمتر از حقوق پرسنل کادر ثابت هم تراز آنان باشد حقوق مستمری و وظیفه بر مبنای حقوق پرسنل کادر ثابت هم طراز محاسبه شده و مابه‌التفاوت آن از بودجه وزارت دفاع پرداخت خواهد شد.

- هر گاه سابقه خدمت جانبازان و معلولینی که از حقوق وظیفه استفاده می‌نمایند کمتر از ۲۰ سال باشد، حقوق وظیفه مقرره را از بودجه وزارت دفاع دریافت نموده و هر دو سال یک بار از مبلغی معادل افزایش پایه حقوقی مربوط استفاده خواهند کرد و کسور بازنشستگی به صندوق مربوط واریز و پس از رسیدن به ۲۰ سال خدمت، از مبلغی معادل آخرین حقوق دریافتی از صندوق بازنشستگی و بیمه ارتش برخوردار خواهند شد.

- وجوهی که بابت حقوق مستمری پرداخت می‌گردد تا میزان حقوق بازنشستگی بر مبنای سنوات خدمت از صندوق بازنشستگی و بیمه ارتش و مازاد آن از بودجه وزارت دفاع پرداخت خواهد شد.

- مستمری‌بگیران مشمول این قانون عبارتند از: الف- همسر دائم جز در صورتی که شوهر اختیار کرده یا شاغل باشد و شوهر در صورتی که همسرش مخارج وی را تامین می‌نموده است. ب- فرزندان ذکور غیر شاغل تا سن (۲۰) سال تمام و در صورتی که مشغول تحصیل باشند تا پایان تحصیل حداکثر تا (۲۵) سال تمام.(اصلاحی مصوب ۱۳۷۷/۹/۱۱) ج- اولاد اناث جز در صورتی که شوهر داشته باشد یا شاغل باشند. د- پدر و ماری که در کفالت متوفی بوده‌اند. ه- برادر محجور یا بیمار که در کفالت متوفی بوده و قادر به اداره امور خود نباشد. و- برادر صغیری که در کفالت متوفی بوده تا سن ۱۹ سال تمام و در صورت تحصیل تا سن ۲۳ سال تمام مشروط به این که شاغل نباشد. ز- خواهری که در کفالت متوفی باشد جز در صورتی که شوهر داشته یا شاغل باشد. ح- نوه‌هایی که تحت کفالت متوفی بوده‌اند پسر تا سن ۱۹ سال و در صورت تحصیل تا سن ۲۳ سال تمام و دختر جز در صورتی که شوهر داشته یا شاغل باشند. تبصره ۱- هر یک از مستمری‌بگیران چنانچه به بیماری غیر قابل علاج و یا نقص عضو مبتلا گردند به طوری که برابر تشخیص کمیسیون عالی پزشکی برای همیشه قادر به تامین معاش خود نباشند مستمری آنان مادام العمر پرداخت خواهد شد. تبصره ۲- مستمری‌بگیران در طول خدمت دوره ضرورت نیز از حقوق مستمری برخوردار خواهند شد.

- حقوق مستمری بین مستمری‌بگیران به طور مساوی تقسیم خواهد شد و ملاک تشخیص و تعیین اشخاصی که برابر ماده ۱۶۴ این قانون تحت‌الکفاله می‌باشند تعرفه خدمتی یا اظهارنامه سالانه‌ای است که پرسنل در زمان اشتغال، بازنشستگی، جانبازی یا معلولیت تنظیم می‌کنند. برای رسیدگی به اعتراض کسانی که خود را محق به دریافت مستمری می‌دانند و در تعرفه‌های خدمتی پرسنل جز افراد تحت تکفل قید نشده‌اند در صورتی که شهادت یا فوت در طول خدمت اتفاق افتاده باشد هیأت‌های زیر حسب مورد در وزارت دفاع، ستاد مشترک و نیروهای سه‌گانه تشکیل می‌شود: الف- معاون پرسنلی نیرو یا سازمان مربوط یا جانشین وی. ب- رییس دایره قضایی نیرو یا سازمان مربوط یا معاون وی. ج- رییس بازرسی نیرو یا سازمان مربوط یا معاون وی. در صورتی که شهادت یا فوت در زمان بازنشستگی، جانبازی یا معلولیت اتفاق افتاده باشد هیأت رسیدگی در اداره بازنشستگی و بیمه ارتش از اشخاص زیر تشکیل می‌شود: ۱- رییس اداره بازنشستگی و بیمه ارتش یا معاون او. ۲- معاون حقوقی وزارت دفاع یا جانشین وی. ۳- نماینده پرسنلی ستاد مشترک.

- هر یک از مستمری‌بگیران که از دریافت حقوق مستمری محروم گردد سهم وی به سهم سایر مستمری‌بگیران افزوده خواهد شد.

- جانبازان و خانواده شهدا علاوه دریافت حقوق وظیفه و مستمری از نظر کلیه خدمات رفاهی و مزایای دیگر مانند سایر جانبازان و شهدا در سطح کشور، تحت پوشش بنیاد شهید قرار می‌گیرند.

- به وراث کلیه پرسنل اعم از شاغل، بازنشسته و وظیفه، جانباز، معلول که شهید یا‌ فوت می‌شوند معادل مبلغ پیش‌بینی شده در قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی ‌از هزینه‌های ضروری به کارکنان دولت -مصوب ۱۳۷۵/۲/۲۶ با اصلاحات بعدی-‌ هزینه کفن و دفن پرداخت می‌شود. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۳/۰۳/۰۵)

- به‌ کارکنانی‌ که‌ خدمت‌ آنان‌ پایان‌ می‌‌پذیرد و به‌ مستمری‌بگیران‌ کارکنانی‌ که‌ شهید یا فوت‌ می‌شوند به‌ میزان‌ مدتی‌ که‌ در طول‌ مدت‌ خدمت‌ از مرخصی‌ استحقاقی‌ استفاده‌ نکرده‌ باشند معادل‌ تمام‌ مدت‌ مرخصی‌ استفاده‌ نشده‌ بر اساس‌ آخرین‌ حقوق‌ و مزایای‌ آنان‌ از محل‌ اعتباراتی‌ که‌ بدین‌ منظور همه‌ ساله‌ در بودجه‌ دستگاه‌های‌ ذی‌ربط‌ منظور می‌گردد پرداخت‌ خواهد شد. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۳/۱۱/۲۷) تبصره‌- به‌ کسانی‌ که‌ بازخرید، مستعفی‌ و یا اخراج‌ می‌شوند علاوه‌ بر وجوه‌ مذکور، کسور بازنشستگی‌ و پس‌انداز که‌ از حقوق‌ آنان‌ کسر شده‌ است‌ از محل‌ صندوق‌‌های‌ بازنشستگی‌ و پس‌انداز پرداخت‌ خواهد شد. تبصره- به کسانی که بازخرید، مستعفی و یا اخراج می‌گردند علاوه بر وجوه مذکور، کسور بیمه و بازنشستگی که از حقوق آنان کسر شده است از محل صندوق بازنشستگی و بیمه نیز پرداخت خواهد شد.

- هر گاه حقوق ماهانه پرسنل شاغل اضافه یا کسر گردد به همان نسبت حقوق بازنشستگان، وظیفه‌بگیران و مستمری‌بگیران اضافه یا کسر خواهد شد و مبلغ اضافی از محل بودجه وزارت دفاع تامین می‌گردد.

- ترک تابعیت کسانی که از حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه یا مستمری برخوردارند موجب قطع حقوق آنان حسب مورد به نفع صندوق بازنشستگی یا صندوق دولت یا سایر مستمری‌بگیران خواهد شد.

- در صورتی که میزان صدمات وارده به جانبازان و معلولین حین انجام وظیفه یا به سبب آن در حدی باشد که به تایید کمیسیون عالی پزشکی در انجام کارهای روزانه زندگی محتاج کمک و معاضدت عملی دیگران باشند، در صورتی که در آسایشگاه جانبازان نگهداری نشوند بر حسب مورد و متناسب با میزان ازکارافتادگی از حقوق نگهداری که حداقل آن ۵۰۰ برابر ضرایب ریالی و حداکثر آن ۱۰۰۰ برابر ضرایب ریالی می‌باشد استفاده خواهند کرد. (اصلاحی مصوب ۱۳۷۶/۱۱/۲۶) تبصره ۱- حق نگهداری این قبیل جانبازان در صورت اشتغال قطع خواهد شد. ‌تبصره ۲- هزینه درمان جانبازان مبتلا به بیماری‌های سرطان و تالاسمی مشمول قوانین نیروهای مسلح به میزان هزار(۱۰۰۰) برابر ضریب ریالی تعیین ‌می‌شود. ‌تبصره ۳- سایر بیماری‌های مشمول تبصره (۱)، همچنین اصلاحات بعدی ضرایب فوق‌الذکر به هیأت وزیران واگذار می‌شود. ‌تبصره ۴- شماره تبصره ذیل مواد (۱۷۲) قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و (۱۸۳) قانون مقررات استخدامی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی‌ ایران به تبصره (۳) تغییر می‌یابد فصل نهم- امور خدماتی پرسنل

- ارتش و وزارت دفاع مکلفند در حدود امکانات و اعتباراتی که به موجب بند یکم اصل ۴۳ قانون اساسی به منظور تامین نیازهای اساسی و رفاهی پرسنل شاغل و یا بازنشسته و همچنین استفاده کنندگان از حقوق وظیفه و مستمری اختصاص می‌یابد امکان برخورداری عادلانه و بدون تبعیض آنها را ایجاد نمایند.

- ارتش و وزارت دفاع مکلفند بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های خود را از نظر امکانات درمانی به نحوی تجهیز نمایند که پاسخگوی نیازمندی‌های پرسنل باشد. تبصره ۱- در مناطقی که امکانات درمانی منحصر به یگان‌های نظامی مستقر در آنها است عائله تحت تکفل پرسنل می‌توانند از امکانات مزبور استفاده نمایند. هزینه خدمات ارائه شده برابر مقررات سازمان خدمات درمانی ارتش به یگان‌های مزبور پرداخت می‌گردد. تبصره ۲- در مواردی که امکانات بیمارستان‌های ارتش و وزارت دفاع بیش از نیازهای درمانی پرسنل می‌باشد بیمارستان‌های مزبور با رعایت تقدم پرسنل کادر و وظیفه شاغل مجازند به کلیه اشخاص خدمات درمانی ارائه نمایند. هزینه خدمات ارائه شده برابر مقررات به بیمارستان‌های مربوط پرداخت می‌گردد. تبصره ۳- یگان‌ها و بیمارستان‌های مذکور در تبصره‌های فوق موظف اند وجوه دریافتی فوق و همچنین وجوه مشابهی که از بیماران اورژانس دریافت می‌نمایند را به حساب خزانه واریز و در پایان هر ماه معادل وجوه واریز شده را حداکثر در حدود اعتبارات مصوب در قانون بودجه هر سال از خزانه دریافت و صرف تامین نیازمندی‌ها و توسعه امکانات خود نمایند.

- جانبازان، معلولین، بازنشستگان، مستمری‌بگیران و عائله تحت تکفل پرسنل شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر و مستمری‌بگیران زیر پوشش سازمان خدمات درمانی خواهند بود. تبصره- پرسنل کادر ثابت می‌توانند از امکانات سازمان تامین خدمات درمانی ارتش نیز استفاده نمایند.

- پرسنل برابر قانون استفاده از خانه‌های سازمانی مصوب ۲۸/۵ /۱۳۶۳ از امکانات مزبور استفاده می‌نمایند.

- کلیه پرسنل در قبال حوادثی که منجر به شهادت، فوت، بیماری، نقص عضو یا ازکارافتادگی شود بیمه بوده و در مقابل سوانح مشابه متساوی‌الحقوق خواهند بود. تبصره ۱- مقررات مربوط به اجرای این ماده تابع قانون بیمه پرسنل و آیین‌نامه اجرایی آن خواهد بود. تبصره ۲- اعتبارات مربوط به این ماده از محل صندوق بیمه ارتش تامین می‌گردد.

- ارتش موظف است در جهت حل مشکلات پرسنل جانباز و معلول مورد نیاز خود و به منظور ایجاد زمینه برای بازگشت فعالانه آنها‌ به محیط کار، تسهیلات لازم اعم از خدمات درمانی، توانبخشی، امکانات تردد خاص برای افرادی که نیازمند هستند و اشتغال را فراهم نماید. ‌تبصره- در صورت عدم ایجاد تسهیلات تردد مبلغی از (۱۰۰) تا (۲۰۰) برابر ضریب ریالی در اختیارشان قرار می‌گیرد. (اصلاحی مصوب ۱۳۷۷/۹/۱۱)

- ارتش و وزارت دفاع مکلفند هزینه تحصیلی پرسنلی را که به خواست ارتش و وزارت دفاع در رشته‌های مورد نیاز در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی تحصیل می‌کنند پرداخت نمایند. تبصره ۱- ارتش و وزارت دفاع مکلفند با همکاری نهضت سواد آموزی زمینه آموزش پرسنل بیسواد را فراهم نمایند. تبصره ۲- اجرای این ماده طبق دستورالعملی خواهد بود که ستاد مشترک تهیه می‌نماید.

- وزارت دفاع موظف است لایحه یک نواخت شدن میزان برخورداری پرسنل از صندوق پس‌انداز ثابت و همچنین برابری میزان کسور حق بیمه و بیمه درمانی را ظرف مدت ۶ ماه تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران به مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید. فصل دهم- تطبیق