قانون اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان

– کلیه اهداف، وظایف و اختیارات وزارت ورزش و جوانان که در این قانون به اختصار «وزارت» نامیده می‌شود و نیز دستگاه‌های تحت نظارت وزارت مذکور در این قانون مقید به رعایت احکام و ارزش‌های اسلامی و شؤون انقلاب اسلامی و تابع کلیه قوانین نظام جمهوری اسلامی ایران است.

- تعاریف الف- ورزش: فعالیتی مشتمل بر به کارگیری قوای جسمانی، فکری و مهارت‌های حرکتی است که در انواع تربیتی، همگانی، قهرمانی و حرفه‌‌ای با اهداف معین اجراء می‌شود. ب- ورزش تربیتی: ورزشی که از سوی خانواده، باشگاه رسمی و نهادهای رسمی آموزشی به ویژه مهدهای کودک، مدارس و دانشگاه‌ها به صورت برنامه‌ریزی شده پیگیری می‌شود و هدف آن توسعه مهارت‌های حرکتی ورزشی پایه است. پ- ورزش همگانی: هر نوع ورزش و فعالیت بدنی که نشاط و سلامت عمومی مردم را تامین می‌کند. ت- ورزش قهرمانی: ورزشی است رقابتی و سازمان‌یافته که با توجه به مقررات خاص هر رشته برای ارتقای نصاب (رکورد)های ورزشی و کسب رتبه یا نشان (مدال) انجام می‌شود. ث- ورزش حرفه ای: ورزشی است سازمان‌یافته که با رعایت مقررات خاص هر رشته با هدف کسب انتفاع مالی ورزشکار و سایر ذی‌نفعان در راستای توسعه اقتصادی و اجتماعی انجام می‌شود. ج- تربیت بدنی: فرآیند تربیتی که در آن فرد با شرکت در برنامه‌ها فعالیت‌ها و تمرینات جسمی و ذهنی به رشد و نمو استعدادها در ابعاد جسمانی و اخلاقی می‌پردازد و موجب بهبود کیفیت زندگی فردی و اجتماعی می‌شود. چ- باشگاه ورزشی: به مؤسسه‌‌ای اطلاق می‌شود که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با هدف تعلیم و تعمیم سلامت جسمی و روحی افراد جامعه مبتنی بر اصول علمی و ارزش‌های اسلامی، ایجاد فضای کسب و کار و به دست آوردن رتبه و نشان (مدال) در یک یا چند رشته ورزشی مطابق ضوابط فنی و عمومی تعیین شده با مجوز وزارت تأسیس و فعالیت می‌کند. ح- اتحادیه باشگاه‌های ورزشی: شخصیت حقوقی مستقل و غیرانتفاعی متشکل از باشگاه‌های ورزشی است که با هدف نظارت و تامین حقوق صنفی اعضاء در کلیه زمینه‌های ورزشی به غیر از ورزش حرفه‌‌ای با مجوز وزارت ایجاد شده و فعالیت می‌کند. خ- شایستگی فنی- حرفه ای: مجموعه‌‌ای از دانش، مهارت، توانایی ورزشی و نگرش کسب شده از طریق آموزش و تجربه کاری که برای صلاحیت انجام یک حرفه ورزشی لازم است. د- منش پهلوانی: بهره‌مندی از توانمندی‌های جسمانی در کنار توجه به ارزش‌های اخلاقی، معنوی و اعتقادی است که مبنای رفتار و عمل فرد محسوب می‌شود. ذ- خیّرین ورزش یار: اشخاص حقوقی و حقیقی که نسبت به تامین تمام یا بخشی از هزینه احداث یا تجهیز مکان ورزشی و حمایت از فعالان و نهادهای ورزشی اقدام می‌کنند. ر- مکان ورزشی خیّرساز: مکان ورزشی که حداقل نیمی از هزینه‌های احداث آن توسط خیّر یا خیّرین تامین شده باشد. ز- جوان: به فردی اطلاق می‌شود که در رده سنی مصوب شورای عالی جوانان قرار دارد. ژ- خانه‌های جوانان: مراکزی که برای حفظ و ارتقای هویت دینی، ملی و انقلابی جوانان و مشارکت، تمرین و توانمندسازی اجتماعی و آموزش و مهارت زندگی و نشاط و شادابی جوانان در چهارچوب مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ایجاد و فعالیت می‌کنند. س- امور جوانان: به فعالیت‌های مربوط به هماهنگی ابعاد هویتی جوانان در عرصه‌های دینی، انقلابی، ملی، اشتغال، علم و فناوری، جامعه پذیری، خانواده و ازدواج، سرمایه اجتماعی، مسؤولیت پذیری، مشارکت اجتماعی و مسائل نوپدید جوانان اطلاق می‌شود.

- اهداف تشکیل وزارت به شرح زیر است: الف- ورزش ۱- توسعه و تعمیم ورزش همگانی ۲- توسعه و ارتقای ورزش قهرمانی ۳- ساماندهی و گسترش ورزش حرفه ای ۴- حمایت و تقویت ورزش تربیتی ۵- توسعه و تقویت ورزش بانوان ۶- تحکیم و تقویت معنویت و ارزش‌های اخلاقی و منش پهلوانی در ورزش مبتنی بر فرهنگ اسلامی – ایرانی ۷- ارتقاء و ترویج شایستگی‌های فنی – حرفه‌‌ای در جامعه ورزش ب- جوانان ۱- ارتقای هویت دینی، انقلابی و ملی جوانان ۲- ارتقاء و تقویت سرمایه اجتماعی، مسؤولیت پذیری، هویت و مشارکت همه جانبه جوانان ۳- بهبود و اصلاح سبک زندگی جوانان منطبق بر ارزش‌های اسلامی – ایرانی ۴- توسعه مشارکت داوطلبانه مردمی در امور جوانان ۵- اتخاذ سیاست‌های حمایتی در جهت اشتغال و ازدواج جوانان

- وزارت به عنوان متولی اصلی ورزش و ساماندهی امور جوانان وظایف و اختیارات زیر را در تحقق مفاد ماده (۳) این قانون عهده دار بوده و کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری و بخش‌های غیردولتی با رعایت کلیه قوانین و مقررات کشور، مکلف به همکاری با وزارت در زمینه‌های ذیل می‌باشند: الف- وظایف وزارت در حوزه ورزش ۱- اقدام در جهت بهره‌مندی اقشار مختلف جامعه از برنامه‌ها و فعالیت‌های ورزشی به منظور تحقق تربیت بدنی رایگان برای همه در تمام سطوح ۲- تهیه و تدوین برنامه‌های میان مدت و سالانه ورزش کشور با استفاده از ظرفیت دستگاه‌های ذی ربط و نظارت بر حسن اجرای آن‌ها ۳- استفاده از ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی و بهره‌مندی از دانش فنی و کاربردی حوزه تربیت بدنی و علوم ورزشی موجود کشور به منظور ارتقای علمی ورزش ۴- ترویج ارزش‌ها و موازین اسلامی و ارزش‌های فرهنگی – اخلاقی، انقلابی، منش پهلوانی در ورزش ۵- جذب، ساماندهی و تسهیل مشارکت، تشویق و حمایت از سرمایه گذاری داخلی و خارجی به منظور توسعه ورزش کشور ۶- تعیین چهارچوب‌ها و دستورالعمل اجرائی فعالیت‌های ورزشی و نظارت بر حسن اجرای آن‌ها ۷- کشف، پرورش و حمایت از استعدادها در ورزش ۸- مناسب‌سازی اماکن و فضا‌های ورزشی جهت بهره برداری و حضور بانوان و خانواده‌ها و معلولان جسمی و حرکتی ۹- تسهیل دسترسی مردم برای تماشای مسابقات ورزشی مهم بین المللی و ملی در مکان‌های عمومی و محیط‌های ورزشی روستایی و شهری کشور ۱۰- نظارت بر حسن اجرای برنامه‌ها و فعالیت‌های ورزشی کلیه دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های غیردولتی و ارزیابی عملکرد آن‌ها و ارائه گزارش به مراجع ذی ربط ۱۱- صدور و لغو مجوز فعالیت رشته و سبکهای ورزشی در قالب فدراسیون‌ها انجمن‌ها کمیته‌ها و سایر تشکل‌های مربوط تبصره- وزارت مکلف است به منظور تامین و تجهیز امکانات مورد نیاز رشته‌های ورزش تیراندازی از قبیل اسلحه و مهمات ورزشی از تولیدات داخلی استفاده نماید. در صورت عدم امکان تامین از داخل کشور، وزارت مجاز است نسبت به تامین و واردات تجهیزات مربوطه با تایید و نظارت وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در کلیه مراحل ثبت سفارش تا ترخیص، در مبادی ورودی کشور اقدام کند. دستورالعمل اجرائی این تبصره با رعایت قوانین و مقررات مربوطه توسط وزارت تهیه و به امضای مشترک وزیران دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و ورزش و جوانان ابلاغ می‌شود. ۱۲- صدور و لغو پروانه تأسیس و فعالیت اتحادیه باشگاه‌های ورزشی، باشگاه‌ها، اماکن و مراکز ارائه دهنده خدمات ورزشی و تندرستی پس از بررسی صلاحیت‌های عمومی، اخلاقی، علمی و حرفه‌‌ای و نظارت بر فعالیت آن‌ها تبصره- فعالیت‌های رسمی تربیت بدنی مدارس، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه به جز فعالیت باشگاه‌های ورزشی آن‌ها از شمول این بند مستثنی است. ۱۳- حمایت، نظارت و هماهنگ سازی فعالیت‌های کلیه نهادهای ورزشی اعم از کمیته ملی المپیک، کمیته ملی پارالمپیک، فدراسیون‌ها انجمن‌ها هیأت‌ها و کمیته‌های ورزشی به منظور حسن اجرای وظایف ۱۴- توسعه ارتباطات و حمایت از حضور نمایندگان جمهوری اسلامی ایران در مجامع ورزشی بین المللی و عضویت یا نمایندگی در سازمان‌ها و مجامع بین المللی ورزشی با هماهنگی و همکاری وزارت امور خارجه ۱۵- تهیه طرح آمایش سرزمینی ورزش کشور توسط وزارت حداکثر شش ماه پس از لازم الاجراءشدن این قانون طبق قوانین مربوطه ۱۶- تامین متناسب و متوازن زیرساختها، امکانات و نیروی انسانی مورد نیاز توسعه ورزش در سطح کشور ۱۷- تهیه و تدوین آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مربوط به اعزام ورزشکاران و مربیان به خارج از کشور و همچنین ورود ورزشکاران، مربیان و تیمهای ورزشی خارجی به داخل کشور و نظارت بر حسن اجرای آن ۱۸- احیاء و تقویت ورزش‌های ملی و روستایی و بازی‌های بومی، محلی و توسعه زیرساخت‌های آن و تلاش برای ارتقاء و ترویج جهانی آن‌ها با هماهنگی دستگاه‌های ذی ربط ۱۹- ارتقاء و تقویت جایگاه ورزش قهرمانی کشور در عرصه‌های جهانی و بین المللی ۲۰- ایجاد فرصت‌های مناسب و عادلانه برای گسترش ورزش بانوان و معلولان ۲۱- تهیه و ارائه استانداردها و معیارهای تخصصی مربوط به احداث و بهره‌برداری از اماکن و تجهیزات ورزشی در کشور و نظارت بر حسن اجرای آن ۲۲- ایجاد، نگهداری، بهره برداری و تجهیز اماکن ورزشی ۲۳- تعیین تعرفه و قیمت ارائه خدمات ورزشی و تندرستی و هزینه صدور پروانه باشگاه و مجوز احداث ورزشگاه توسط وزارت پس از تصویب هیأت وزیران به صورت سالانه و نظارت بر حسن اجرای آن‌ها ۲۴- همکاری و هماهنگی با بخش گردشگری و محیط زیست در بهره گیری از ظرفیت‌های ورزشی کشور ۲۵- فراهم نمودن بستر و امکانات لازم جهت ورزش همگانی با رویکرد ورزش آسان، ارزان و در دسترس برای عموم مردم ب- اختیارات وزارت در حوزه ورزش ۱- حمایت از برنامه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و پژوهشی مرتبط با حوزه تربیت بدنی و ورزش کشور ۲- کسب درآمدهای پایدار از محل تبلیغات رسانه‌‌ای و محیطی ناشی از پخش مسابقات ورزشی و فروش بلیط برای فدراسیون‌ها و باشگاه‌های ورزشی ۳- واریز عواید حاصل از بهره‌برداری و اجاره مجموعه‌ها اماکن و اراضی متعلق به وزارت و سایر درآمدهای ناشی از قوانین و مقررات مصوب مربوطه، به حساب درآمد عمومی نزد خزانه‌داری کل کشور و تخصیص معادل وجوه واریزی به وزارت در قالب بودجه‌های سنواتی طی ردیف اختصاصی جهت تحقق اهداف و وظایف محوله در این قانون ۴- بهره برداری از اراضی و فضاهای مورد نیاز وزارت برای امور ورزشی در سطح خشکی، آبی و هوایی با رعایت قوانین و مقررات موضوعه ۵- پیش‌بینی تسهیلات و به کارگیری تمهیدات لازم جهت تشویق و توسعه فعالیت‌های بخش خصوصی با هدف توسعه مشارکت مردمی و گسترش نهضت داوطلبانه در حوزه ورزش ۶- بهره‌مندی از ظرفیت خیّرین ورزش یار و تسهیل شرایط مشارکت آنان در اداره اماکن ورزشی خیّرساز ۷- کمک به تامین هزینه‌های برگزاری مسابقات و مراسم و رویدادهای ورزشی و اعطای جوایز و کمک به قهرمانان، فدراسیون‌ها انجمن‌ها هیأتهای ورزشی و باشگاه‌های فعال در زمینه‌های مختلف ورزشی به جز ورزش حرفه‌‌ای از محل اعتبارات سنواتی بودجه کل کشور، در چهارچوب مصوبات هیأت وزیران ۸- تسهیل فعالیت دانش آموختگان علوم ورزشی در مراکز و باشگاه‌های ورزشی برای ارائه خدمات مطلوب به جامعه و نظارت مستمر بر آن پ- وظایف وزارت در حوزه جوانان ۱- ساماندهی امور جوانان با مشارکت دستگاه‌های مرتبط و پیگیری نظارت بر اجرای آن ۲- پیگیری اجرای مصوبات شورای عالی جوانان، ستاد ملی ساماندهی امور جوانان و سیاستهای کلی جمعیت در بخش جوانان ۳- پایش و پژوهش مستمر وضعیت امور جوانان بر اساس شاخصهای مصوب مراجع ذی ربط ۴- حمایت از برنامه‌های پژوهشی مرتبط با امور جوانان و تعامل با مراکز آموزشی و پژوهشی کشور ۵- صدور مجوز فعالیت تشکلهای مردم نهاد جوانان و نظارت بر عملکرد آن‌ها ۶- صدور مجوز تأسیس و نظارت بر فعالیت خانه‌های جوانان ۷- عضویت یا نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان‌ها و مجامع بین المللی مرتبط با جوانان با رعایت قوانین و مقررات و هماهنگی وزارت امور خارجه ۸- حمایت از سرمایه گذاری بخش خصوصی و نهادهای غیردولتی در حوزه‌های مرتبط با امور جوانان ۹- اتخاذ تدابیر مناسب برای تسهیل تشکیل خانواده و ترویج فرهنگ فرزندآوری در زوجهای جوان با استفاده از ظرفیت تمامی دستگاه‌های اجرائی ذی ربط و خیّرین ۱۰- حمایت و توانمندسازی جوانان با ایجاد مراکز تخصصی مشاوره ازدواج و خانواده در راستای تحقق سیاست‌های کلی جمعیت ت- اختیارات وزارت در حوزه جوانان ۱- حمایت از تدوین و اجرای برنامه‌های مرتبط با امور جوانان ۲- برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های بین المللی داخلی و خارجی در حوزه جوانان با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های مرتبط و نمایندگی دولت در سازمان‌ها و مجامع بین المللی مرتبط با جوانان ۳- پیش‌بینی تسهیلات و تمهیدات لازم برای تشویق و توسعه فعالیت‌های بخش خصوصی در حوزه‌های مرتبط با امور جوانان با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های ذی ربط در حوزه جوانان ۴- حمایت از ایجاد و اداره خانه‌های جوانان تبصره- بندهای «پ» و «ت» این ماده با رعایت مصوبه جلسه ۲۸۷ مورخ ۶/۵/۱۳۷۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی با موضوع تصویب «اساسنامه شورای عالی جوانان» اجراء می‌شود.

- شورای عالی ورزش و تربیت بدنی جهت تسهیل در تحقق اهداف و وظایف وزارت مندرج در این قانون تشکیل می‌شود: الف- وظایف ۱- اتخاذ سیاست‌های توسعه تربیت بدنی و ورزش کشور متناسب با سند آمایش سرزمینی کشور در چهارچوب قانون ۲- هماهنگ سازی فعالیت‌های تربیت بدنی و ورزش کشور و رفع چالشها و موانع توسعه ورزش در چهارچوب قانون ب- ترکیب ۱- رییس جمهور یا معاون اول رییس جمهور (رییس شورا) ۲- وزیر ورزش و جوانان (دبیر شورا) ۳- رییس سازمان برنامه و بودجه کشور ۴- معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده ۵- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ۶- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ۷- وزیر آموزش و پرورش ۸- وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ۹- وزیر کشور ۱۰- وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ۱۱- رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (بدون حق رأی) ۱۲- رییس شورای عالی استان‌ها (بدون حق رأی) ۱۳- رییس سازمان بسیج مستضعفین (بدون حق رأی) ۱۴- رییس کمیته ملی المپیک (با حکم رییس جمهور) ۱۵- رییس کمیته ملی پارالمپیک (با حکم رییس جمهور) ۱۶- دو نفر از رؤسای فدراسیون‌های ورزشی به پیشنهاد وزیر ورزش و جوانان و با حکم رییس جمهور ۱۷- یک نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به پیشنهاد کمیسیون فرهنگی و با رأی مجلس شورای اسلامی به عنوان عضو ناظر ۱۸- دو نفر از صاحب نظران با تجربه ورزشی (یک نفر از بانوان) به پیشنهاد وزیر ورزش و جوانان و با حکم رییس جمهور تبصره ۱- وزرای دیگر حسب مورد با دعوت دبیر شورا با حق رأی در جلسات شورا حضور می‌یابند. تبصره ۲- مصوبات پس از ابلاغ رییس جمهور یا معاون اول رییس جمهور لازم الاجراء است. تبصره ۳- در سطح استان، شورای تربیت بدنی و ورزش استان به ریاست استاندار با ترکیب متناظر اعضای شورای عالی تربیت بدنی و ورزش کشور تشکیل می‌شود و حق رأی اعضای متناظر استانی همانند اعضای شورای عالی خواهد بود و دبیر این شورا مدیر کل ورزش و جوانان استان است. دستورالعمل نحوه تشکیل شورای استان توسط وزارت تهیه و ابلاغ می‌شود. تبصره ۴- دبیرخانه شورای عالی با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و پژوهشی تربیت بدنی و ورزش کشور در وزارت مستقر خواهد بود و مسؤولیت پیگیری و تشکیل جلسات را برعهده خواهد داشت. دستورالعمل نحوه تشکیل و اداره جلسات توسط وزارت، تهیه و به تصویب شورای یادشده می‌رسد. تبصره ۵- عضویت اعضاء قائم به فرد است.

- به منظور تکریم و حمایت از قهرمانان، پیشکسوتان، نابینایان و ناشنوایان، معلولان و جانبازان ورزشی دارای عناوین قهرمانی المپیک و پارالمپیک، جهانی، آسیایی، پارا آسیایی و ملی غیرشاغل و فاقد درآمد مستمر و مشخص، صندوق حمایت از قهرمانان و پیشکسوتان ورزش کشور در فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی موضوع قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی مصوب ۱۳۷۳/۴/۱۹ با اصلاحات بعدی با استفاده از منابع و امکانات موجود قرار می‌گیرد. اساسنامه صندوق توسط وزارت ورزش و جوانان تهیه می‌شود و ظرف مدت شش ماه پس از لازم الاجراء شدن قانون به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

- وزارت مکلف است ظرف مدت شش ماه پس از لازم الاجراءشدن این قانون در چهارچوب این قانون و قانون مدیریت خدمات کشوری ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی وزارت را تهیه کند و به تأیید سازمان اداری و استخدامی کشور برساند.

- آیین‌نامه اجرایی این قانون ظرف مدت شش ماه پس از لازم الاجراءشدن آن توسط وزارت تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

- از تاریخ لازم الاجراءشدن این قانون، قانون تأسیس سازمان تربیت بدنی ایران مصوب ۱۳۵۰/۳/۲۳ لغو می‌شود. قانون فوق مشتمل بر نه ماده و هشت تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ شانزدهم شهریور ماه یکهزار و سیصد و نود و نه مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ ۱۳۹۹/۷/۲ به تایید شورای نگهبان رسید.