آیین‌‏نامه راهنمایی و رانندگی (منسوخ)

- رانندگان وسایل نقلیه‌ای که در پشت‌سر وسیله نقلیه دیگر حرکت می‌کنند موظفند فاصله مناسبی را برای جلوگیری ازتصادف حفظ کنند.

- کامیون‌های بزرگ و وسایل نقلیه دیگری که دارای یدک‌های طویل هستند موقع عبور در راه‌های غیرمسکونی باید فاصله بیشتری با وسیله نقلیه جلوی خود داشته باشند به‌طوری‌که وسیله نقلیه دیگری که از آن‌ها سبقت می‌گیرد بتواند پس از سبقت مجدداً در جلوی آن‌ها وارد مسیر اولیه بشود.

- وسایل نقلیه‌ای که به صورت کاروان و دسته‌جمعی در راه‌ها عبور می‌کنند نیز مشمول ماده فوق می‌باشند. فواصل آن‌ها باید به‌قدری باشد که وسیله نقلیه سبقت گیرنده بتواند پس از سبقت برای ورود به مسیر اولیه به آسانی داخل این فواصل گردد.

- سوارکردن بیش از سه‌نفر با راننده در قسمت جلوی وسیله نقلیه و همچنین گذاشتن بار یا اشیاء دیگر جلوی راننده که مانع دید او گردد ممنوع است.

- رانندگان وسایل نقلیه سنگین درموقع عبور از جاده‌های تنگ یا عقب راندن باید یک‌نفر کمک‌راننده برای احتراز از هرگونه خطری همراه داشته باشند.

- حرکت با دنده خلاص در سرازیری‌ها ممنوع است.

- وسایل نقلیه نباید از روی لوله‌های آب آتش‌نشانی که جهت اطفاء حریق در خیابان قرار گرفته عبور نمایند مگر با اجازه متصدیان آتش‌نشانی.

- رانندگان وسایل نقلیه عمومی که دربست کرایه داده می‌شوند نباید بدون رضایت کرایه‌کننده شخص دیگری را سوار کنند.

- رانندگان حق ندارند ضمن رانندگی با کسی صحبت یا استعمال دخانیات نمایند یا خوراکی میل کنند. تبصره (اصلاحی ۱۳۷۷/۳/۲۱): استفاده راننده در حین رانندگی از هر گونه و تجهیزات و یا اشتغال اعضای موثر وی که باعث انحراف ذهنی و توجه در حین رانندگی گردد ممنوع است .

- رانندگی برای کسی که نوشابه‌ الکلی صرف کرده تا رفع کامل آثار آن ممنوع است. تبصره(الحاقی ۱۳۴۸/۴/۲)- در مواردی که مأموران راهنمایی و رانندگی نسبت به وجود حالت مستی راننده‌ای ظنین شوند وسیله نقلیه را متوقف ساخته و بلافاصله میزان الکل خون راننده را به وسیله دستگاه الکل‌سنج از راه تنفس (الکل تست) تعیین می‌نمایند. هرگاه میزان الکل بیشتر از پنجاه‌سانتی‌گرم در لیتر خون باشد از ادامه رانندگی او تا اعاده حالت عادی و رسیدن میزان الکل خون به کمتر از پنجاه‌سانتی‌گرم در لیتر خون جلوگیری خواهند کرد

- سوارکردن اشخاص‌ آلوده به کثافات در وسیله نقلیه عمومی مسافربری مجاز نیست.

- هر راننده موظف است حین رانندگی گواهی‌نامه رانندگی خویش را همراه داشته باشد و در صورت تقاضای مأموران انتظامی آن را ارائه دهد.

- به کاربردن بوق‌های شیپوری، سوت بلبلی و به‌طور کلی هرنوع وسیله اخبار صوتی باصدای ناهنجار و غیرعادی و همچنین زدن بوق ممتد یا غیرضروری یا مکرر و یادر محل‏‌هایی که این عمل به وسیله علامتی منع شده ممنوع است.

- وسایل نقلیه امدادی، در مواقعی که جهت انجام مأموریت فوری درحرکتند، درصورت به کاربردن چراغ‌گردان مخصوص اعلام خطر یا آژیر تا حدودی که موجب بروز تصادف نشود مجاز به انجام اعمال زیر می‌باشند: ۱- توقف در محل ممنوعه ۲- تجاوز از ساعت مجاز ۳- سبقت از سمت راست وسیله نقلیه دیگر ۴- عبور از طرف چپ راه ۵- دور زدن در نقاط ممنوعه ۶- گذشتن از چراغ قرمز یا عدم‌رعایت علایم دیگر ایست مشروط به این‌که از سرعت وسیله نقلیه در این‌گونه محل‌ها تا حداقل امکان کاسته شود.

- وسایل نقلیه امدادی که مجاز به داشتن صوت خطر یا زنگ مخصوص می‌باشند فقط در مواقعی که برای انجام مأموریت‌های مهم و فوری درحرکتند باید از آن‌ها استفاده نمایند.

(منسوخ ۱۳۵۳)- اتومبیل‌های مدارس فقط در مواقع سوار و پیاده‌کردن شاگردان حق استفاده از علایم بصری مذکور در ماده ۵۲ را دارند.

- در موقع برف و یخبندان و به‌طور کلی در صورت اعلام مقامات و مأموران انتظامی رانندگی به وسیله نقلیه‌ای که چرخ‌های آن با زنجیر مجهز نباشد ممنوع است.

- راندن وسیله نقلیه‌ای که بیش از ظرفیت مندرج درکارت شماره‌گذاری بار یا مسافر گرفته ممنوع است.

- عبور وسیله نقلیه از وسط دسته‌جات ارتش یا ماموران انتظامی یا دانش‌آموزان یا تشییع‌کنندگان جنازه‌ها یا سایر دسته‌جات تشریفاتی و همچنین بوق‌زدن در این قبیل موارد مجاز نیست.

- رانندگان بارکش‌های موتوری بزرگ باید یک‌نفر شاگرد راننده‌ همراه داشته باشند و سوارکردن مسافر به استثنای یک‌نفر پهلوی راننده مجاز نیست.

- سوارشدن و سوارکردن اشخاص روی گلگیر یا رکاب یا محل دیگری در قسمت خارجی وسیله نقلیه ممنوع است.

- درهای هر وسیله نقلیه درحال حرکت باید کاملا بسته باشد و بازکردن آن‌ها قبل از توقف کامل مجاز نیست.

- رانندگان وسایل نقلیه ‌هنگام عبور از معابر و گذرگاه‌های تنگ یا پرجمعیت و یا در مواقعی که بیشتر از ۵۰متر مقابل آن‌ها مرئی نیست مکلفند آهسته حرکت کنند و در صورت احتمال وقوع حادثه یا اخلال نظم و مزاحمت برحسب مورد حرکت وسیله نقلیه را کند یا آن را متوقف سازند.

- عبور وسیله نقلیه سنگین که حداکثر سرعت آن‌ها از پانزده‌کیلومتر در ساعت تجاوز نمی‌کند مانند تراکتورهای زنجیری و غلطک‌های جاده‌کوبی و غیره باید قبل از رسیدن آن‌ها به اولین پست راه‌آهن یا ایستگاه خبر داده شود تا تدارک احتیاطی لازم جهت عبور بی‌خطر آن‌ها از تقاطع راه‌آهن فراهم گردد.

- رانندگان این قبیل وسایل نقلیه موظفند هنگامی که عبور آن‌ها از تقاطع راه‌آهن مجاز است قبل از رسیدن به آن توقف کامل کنند و پس از مشاهده طرفین و اطمینان از عدم‌خطر احتمالی از آن‌جا بگذرند. در مواقعی که نزدیک شدن قطار به وسیله علایم یا صدای لکوموتیو اعلام می‌شود تا عبور قطار از تقاطع نباید عبور نمایند.

- هرگاه مأمور راهنما درمحل تقاطع راه‌آهن حضور داشته‌ باشد عبور از تقاطع باید با فرمان او انجام گیرد. فصل ۱۰- موادمتفرقه

- هیچ‌کس حق ندارد وسیله نقلیه‌ای را که متعلق به او نیست یا راننده آن نمی‌باشد بدون اجازه کسی که آن را در اختیار دارد از محل خود حرکت دهد یا با آن رانندگی کند مگر ماموران انتظامی آن هم در حدود مقررات و وظائف قانونی.

- هیچ‌کس نمی‌تواند به شخص فاقد گواهی‌نامه رانندگی لازم اجازه رانندگی با وسیله نقلیه خود را بدهد.

- هیچ‌کس حق ندارد هیچ نوع وسیله نقلیه‌ای را که دارای عیب‌ونقص فنی باشد در راه‌ها براند.

- ماموران مسئول راه مکلفند ازعبور و مرور در بعضی راه‌ها که به واسطه خرابی یا علل دیگر خطرناک می‌باشد تا تعمیر و رفع علل خطر جلوگیری به عمل آوردند یا از حرکت برخی از وسایل نقلیه یا غیرمجهز به لازم ممانعت به عمل آورند.