‌قانون انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران

- دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران چهارسال است و از تاریخ تنفیذ اعتبارنامه وسیله مقام رهبری آغاز می‌گردد.

- اعتبارنامه رئیس جمهور توسط شورای نگهبان تهیه و به حضور مقام رهبری تقدیم می‌گردد.

– وزارت کشور در غیر موارد اصل یکصد و سی و یکم (۱۳۱) قانون اساسی موظف است حداقل پنج ماه قبل از پایان دوره چهار ساله ریاست جمهوری مقدمات اجرای انتخابات را فراهم آورد و با رعایت اصل یکصد و نوزدهم (۱۱۹) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مراتب برگزاری انتخابات و تاریخ شروع ثبت‌نام داوطلبان ریاست جمهوری را با استفاده از وسایل ارتباط جمعی به اطلاع عموم برساند. (اصلاحی مصوب ۱۳۹۱/۱۰/۲۶)

- کارکنان دولت در صورتیکه به ریاست جمهوری انتخابات شوند سنوات ریاست جمهوری در سابقه استخدامی ایشان منظور خواهد شد.

- چنانچه شورای نگهبان به دلایلی انتخابات ریاست جمهوری را در سراسر کشور متوقف یا باطل نماید وزارت کشور با کسب نظر شورای نگهبان در اولین فرصت مناسب نسبت به تجدید انتخابات اقدام می‌نماید.

- سرپرست وزارت کشور به جای وزیر کشور و سرپرستان استانداری، فرمانداری و بخشداری با تأیید وزیر کشور به جای استاندار، فرماندار و ‌بخشدار خواهند بود.

- آئیننامه اجرایی انتخابات ریاست جمهوری را وزارت کشور تهیه و با تصویب هیأت وزیران به اجرا می‌گذارد.

- نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری به عهده شورای نگهبان می‌باشد. این نظارت عام و در تمام مراحل و در کلیه امور مربوط به انتخابات ‌جاری است.

- سیستم کامپیوتری انتخابات باید به نحوی طراحی و اجرا شود که دسترسی به نرم ‌افزارها و سخت‌ افزارهای آن در کلیه مراحل انتخابات بدون ‌حضور نمایندگان شورای نگهبان میسر نباشد. تصمیمات لازم جهت حفظ نرم ‌افزارها و سخت ‌افزارها مشترکاً توسط شورای نگهبان و وزارت کشور ‌اتخاذ می ‌شود و کلیه نسخه‌‌های نرم ‌افزاری قبل از انتخابات به تأیید شورای نگهبان رسیده و مهر و موم (‌قفل نرم‌افزاری) می‌شود تا در زمان مورد توافق با‌ حضور نمایندگان شورای نگهبان و وزارت کشور روی سیستم‌های کامپیوتری هر حوزه انتخاباتی نصب و راه‌اندازی گردد. هرگونه تغییر در نرم‌ افزارها‌ باید با اطلاع و تأیید شورای نگهبان انجام گیرد. (اصلاحی مصوب ۱۳۷۲/۱/۱۷) فصل دوم – کیفیت انتخابات

- انتخابات به صورت مستقیم و عمومی و با رأی مخفی خواهد بود.

- هر گاه در فاصله ده روز پیش از رأی ‌گیری یکی از نامزدهائی که صلاحیت او طبق این قانون احراز شده فوت کند انتخابات به مدت دو هفته به تأخیر می‌افتد.

- انتخابات رئیس جمهور با کسب اکثریت مطلق آراء می‌باشد.

- چنانچه در مرحله اول برای هیچیک از داوطلبان اکثریت مطلق حاصل نگردید انتخابات دو مرحله‌ای خواهد شد بدین معنی که دو ‌نامزدی که بیشترین آراء را در مرحله اول داشته‌اند در انتخابات مرحله دوم شرکت می‌کنند.

- انتخابات مرحله دوم در جمعه هفته بعد انجام خواهد گرفت.

- چنانچه در هر مرحله از انتخابات ریاست جمهوری بهر دلیل، فقط یک نامزد در جدول انتخابات باقی بماند بلافاصله دستور‌ شروع مجدد انتخابات صادر می‌شود.

- چنانچه در مرحله دوم یکی از دو نفر حائز اکثریت فوت نماید مهلت انتخابات برای دو هفته تمدید می‌شود.

- وزارت کشور پس از وصول نظریه شورای نگهبان مبنی بر خاتمه انتخابات و امضای حکم ریاست جمهوری توسط مقام رهبری دستور‌ امحای تعرفه و اوراق رأی را صادر خواهد نمود.

- حذف شده است.

- در هر مرحله انتخاباتی هر شخص واجد شرایط می‌تواند فقط یک بار با ارائه شناسنامه یا کارت ملی خود جهت احراز هویت رأی دهد. (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۰۱) متن سابق: در هر مرحله انتخاباتی هر شخص واجد شرایط می‌تواند فقط یک بار با ارائه شناسنامه و شماره ملی خود رأی دهد. تبصره- رأی ‌دهندگان در خارج از کشور در صورت همراه نداشتن شناسنامه و شماره ملی می‌توانند با ارائه گذرنامه معتبر ایرانی، رأی دهند. (الحاقی مصوب ۱۳۷۲/۲/۲۸) قانون استفساریه مواد (۱۱) و (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی‌ و ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست جمهوری (مصوب ۱۳۸۰/۳/۹) موضوع استفساریه: ماده واحده– ۱– آیا منظور از مفاد ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست جمهوری ناظر به شناسنامه عکسدار می‌ باشد یا با توجه به فقدان قید عکس‌دار بودن برای ‌شناسنامه منظور تنها ارائه شناسنامه معتبر جمهوری اسلامی ایران است و احراز هویت توسط مسؤولان شعبه صورت می‌گیرد؟ ۲– با توجه به ماده (۱۱) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست جمهوری و با توجه به ماده (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ‌مجلس شورای اسلامی آیا منظور از امضاء ناظران صرفاً اعلام حضور ناظر در طول برگزاری انتخابات است یا امضاء ناظران به معنی تأیید روند اخذ رأی‌ در شعبه مربوطه تلقی می‌شود و چنانچه روند اخذ رأی اشکال یا ایرادی داشته باشد ناظر ضمن امضاء در ذیل صورت جلسه ایراد و اشکال را قید ‌می‌نماید؟ نظر مجلس: ۱– منظور تنها ارائه شناسنامه معتبر است و الزامی به عکس‌دار بودن شناسنامه نیست. ۲– امضاء ناظران به منزله تأیید روند اخذ رأی است و اگر ایراد و اشکالی وجود داشته باشد ذیل صورت جلسه قید می‌شود. این تأیید نافی نظارت‌ شورای نگهبان در بررسی‌های نهایی نمی‌ باشد. ‌مفاد این قانون (‌استفساریه) از تاریخ تصویب لازم ‌الاجراء می‌باشد.

- اخذ رأی درداخل وخارج کشور در یک روز انجام می‌شود و مدت آن ۱۰ ساعت است و درصورت ضرورت قابل تمدید می‌باشد. تبصره ۱- تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی در سراسر کشور به عهده وزیر کشور است. ‌تبصره ۲- اخذ رأی باید در روز جمعه انجام گیرد.

- کلیه وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها وادارات دولتی و مؤسسات وابسته بدولت و نهادهای انقلابی موظفند که حسب درخواست وزارت کشور،‌ استانداران، فرمانداران و بخشداران، کارکنان و سایر امکانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختیار آنان قرار دهند، بدیهی است مدت همکاری کارکنان ‌مذکور جزء ایام مأموریت نامبردگان محسوب خواهد شد. تبصره- کلیه نهادها و ارگان‌های فوق‌الذکر موظفند حسب درخواست شورای نگهبان و هیئت‌های منصوب از جانب آن، کارکنان خود را در اختیار آنان ‌قرار دهند و همچنین وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران موظفند امکانات لازم را در اختیار آنان قراردهند.

- انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا همزمان برگزار می‌گردد و وزارت کشور موظف است تمهیدات لازم برای انتخابات شوراها را نیز فراهم نماید و چنانچه همزمان انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، در هر شعبه ثبت‌نام و اخذ رأی با اعضای واحد، صندوق‌های مجزا برای هر انتخابات در نظر بگیرد. (منسوخ) تبصره ۱- در صورتی که در اثر موجبات مذکور در اصل یکصد و سی و یکم (۱۳۱) قانون اساسی دوره ریاست جمهوری قبل از چهار سال به پایان برسد، مجلس جهت همزمان شدن انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا با انتخابات ریاست جمهوری از طریق توقف یا تمدید دوره شوراهای اسلامی در چهارچوب قانون اساسی تصمیم‌گیری خواهد کرد. تبصره ۲- انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا از شمول این ماده مستثنی و در سال ۱۴۰۴ برگزار می‌شود. دوره هفتم شوراهای اسلامی شهر و روستا به صورت سه ساله است و انتخابات دوره‌های بعد همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد. (الحاقی ۱۴۰۳/۰۳/۰۱)

- صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است برنامه‌های آموزش انتخاباتی را که وزارت کشور یا هیأت مرکزی نظارت منتخب ‌شورای نگهبان ضروری تشخیص می‌دهند، و همچنین کلیه اعلامیه‌ها و اطلاعیه‌های مربوط به انتخابات را از شبکه سراسری یا محلی صدا و سیمای ‌جمهوری اسلامی ایران، پخش نماید.

- مأموران انتظامی درحدود قانون موظف به ایجاد نظم و جلوگیری ازهرگونه بی ‌نظمی درجریان انتخابات و حفاظت صندوق‌ها می‌باشند. ‌نیروهای نظامی وانتظامی حق دخالت در امور اجرایی و نظارت در انتخابات را ندارند.

- در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت یا نماینده وی برگ‌های رأی باطل ولی جزء آراء مأخوذه محسوب و مراتب در صورتجلسه، قید و آراء‌ مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد: ۱- آراء غیر قابل خواندن. ۲- آرائی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد. ۳- حذف شده است. ۴- حذف شده است. ۵- آرائی که سفید به صندوق ریخته شده باشد.

- در موارد ذیل با تأیید هیئت نظارت یا نماینده وی برگ‌های رأی باطل و جزء آراء مأخوذه محسوب نشده و مراتب در صورتجلسه قید و ‌آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد. ۱- صندوق فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد. ۲- آراء زائد بر تعداد تعرفه باشد. ۳- آراء کسانی که به سن قانونی رأی دادن نرسیده باشند. ۴- آرائی که با شناسنامه افراد فوت شده یا غیر ایرانی داده شده باشد. ۵- آرائی که با تقلب و تزویر (‌در تعرفه‌ها، آراء، صورتجلسات، شمارش) به دست آمده باشد. ۶- آرائی که با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد. ۷- آراء تکراری. ۸- آرائی که با شناسنامه کسانی که حضور ندارند اخذ شده باشد. ۹- حذف شده است. ۱۰- آرائی که از طریق تهدید به دست آمده باشد. ۱۱- آرائی که روی ورقه غیر از برگ رأی نوشته شده باشد. تبصره ۱- کل آراء مندرج در صورتجلسه ‌ایکه صندوق اخذ رأی آن فاقد اوراق رأی یا برگ‌های تعرفه باشد، باطل و جزء آراء مأخوذه محسوب‌ نخواهد شد. ‌تبصره ۲- به تعداد آراء زائد مذکور در بند ۲ به قید قرعه از کل برگ‌های رأی کسر می‌شود. (اصلاحی مصوب ۱۳۷۲/۱/۱۷)

- حذف شده است.

– در صورتی که در برگ رأی نام بیش از یک نفر نامزده نوشته و یا علامت‌گذاری شده باشد برگ رأی باطل است ولی جزو آرای مأخوذه‌ محسوب خواهد شد. (اصلاحی مصوب ۱۳۷۲/۱/۱۷)

- قبل از شروع رأی‌گیری باید درحضور نماینده یا نمایندگان هیأت نظارت، صندوق‌های خالی، بسته و ممهور به مهر شعبه ثبت‌نام واخذ‌ رأی گردد و در صورتجلسه‌‌ای که قبل از شروع رأی‌گیری انتخابات توسط اعضای صندوق درمحل اخذ رأی تنظیم می‌گردد، نماینده یا نمایندگان هیأت ‌نظارت شعبه مربوطه، تعداد صندوق‌ها و خالی بودن آنها را گواهی نمایند و در صورتی که درجریان رأی ‌گیری نیاز باشد که صندوقی را اضافه نمایند باید ‌به همین ترتیب عمل نموده و صورتجلسه گردد.

- وزارت کشور موظف است در طول برگزاری انتخابات باتوجه به وظایفی که به عهده دارد، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع عموم‌ برساند.