آرتادادپایگاه قوانین و مقرراتکتابخانه منمتن موجود؛ کامل‌بودن بررسی‌نشده
اعتبار جاری بررسی نشده
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- برای پیشبرد سریع برنامه‌‌های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورائی به نام شورای (روستا)، بخش، شهر، شهرستان یا استان صورت می‌گیرد و به منظور جلوگیری از تبعیض و جلب همکاری در تهیه برنامه‌‌های عمرانی و رفاهی استان‌ها و نظارت بر اجرای هماهنگ آن، شورای عالی استان‌ها مرکب از نمایندگان شوراهای استان تشکیل میشود.
(الحاقی ۱۳۸۲/۷/۶)- در کلیه مواد و تبصره‌‌ها و بندهای قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵/۵/۱، کلمه «شهرک» و موضوعات مربوط به آن حذف می‌گردد.
(اصلاحی ۱۳۸۲/۵/۵)- مقصود از شورا در این قانون و سایر قوانین معتبر در خصوص شوراهای اسلامی کشوری شوراهای روستا، بخش، شهر، شهرستان، استان و عالی استان‌ها میباشد.
(اصلاحی ۱۳۹۶/۴/۲۰)– دوره فعالیت شوراهای اسلامی شهر و روستا چهار سال میباشد که از ۱۴ مردادماه شروع میشود و در ۱۳ مرداد ماه چهار سال بعد خاتمه می‌یابد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– دوره ششم شوراهای اسلامی شهر و روستا و شهرداران و دهیاران منتخب آن‌ها در ۲۷ خرداد ماه ۱۴۰۵ خاتمه یافته و دوره هفتم این شورا و منتخبین آن‌ها از ۲۸ خردادماه ۱۴۰۵ آغاز می‌گردد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– ماده (۲۲) قانون انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۶۴/۴/۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی نسخ می‌گردد. تبصره ۳ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در تبصره (۱) ماده (۴) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی واژه «ماده» جایگزین واژه «تبصره» می‌گردد.
(اصلاح ی۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– تعداد اعضای اصلی و علی‌البدل شورای اسلامی روستا و بخش به شرح زیر است: الف- روستاهای تا ۱۵۰۰ نفر جمعیت، سه نفر اصلی و دو نفر علی‌البدل ب- روستاهای بیش از ۱۵۰۰ نفر جمعیت و بخش، پنج نفر اصلی و سه نفر علی‌البدل تبصره (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– ملاک جمعیت هر روستا برای تعیین نصاب جمعیتی این ماده، آمار مراکز بهداشت روستایی با تأیید وزارت کشور هنگام ثبت نام داوطلبان شوراها است.
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- در هر بخش شورای بخش که اعضاء آن پنج نفر میباشد با اکثریت نسبی از بین نمایندگان منتخب شوراهای روستاهای واقع در محدوده بخش تشکیل میشود و در صورتی که عضو معرفی شده از شورای روستا به عضویت اصلی و علی‌البدل شورای بخش انتخاب شود از عضویت شورای روستا خارج نخواهد شد. تبصره (الحاقی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- از یک روستا بیش از یک نفر نباید در شورای بخش حضور داشته باشد و در صورتی که تعداد روستاهای بخش کمتر از پنج روستا باشد اعضاء شورای بخش از میان مجموع اعضاء شوراهای روستاها انتخاب خواهند شد و در نهایت حداقل باید از هر روستا یک نفر انتخاب گردد.
(منسوخه ۱۳۸۶/۸/۲۷)- شورای بخش پس از تشکیل حداقل سه چهارم شوراهای روستاهای تابع بخش تشکیل می‌گردد. تبصره- از یک روستا بیش از یک نفر نباید در شورای بخش حضور داشته باشد و در صورتی که تعداد روستاهای بخشی کمتر از پنج روستا باشد اعضای شورای بخش از میان مجموع اعضای شوراهای روستاها انتخاب خواهند شد و نهایت حداقل باید از هر روستا یک نفر انتخاب گردد.
(جایگزین ۱۳۹۵/۰۲/۲۰)– تعداد اعضای اصلی و علی‌البدل شورای شهر به شرح زیر است: الف (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهرهای تا ۵۰.۰۰۰ نفر، پنج نفر عضو اصلی و سه نفر عضو علی‌البدل ب (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهرهای با جمعیت بیش از ۵۰.۰۰۰ نفر تا ۲۰۰.۰۰۰ نفر، هفت نفر عضو اصلی و پنج نفر عضو علی‌البدل ج (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهرهای با جمعیت بیش از ۲۰۰.۰۰۰ نفر تا ۵۰۰.۰۰۰ نفر، نه نفر عضو اصلی و شش نفر عضو علی‌البدل د (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهرهای با جمعیت بیش از ۵۰۰.۰۰۰ نفر تا ۱.۰۰۰.۰۰۰ نفر، یازده نفر عضو اصلی و هفت نفر عضو علی‌البدل ه (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهرهای با جمعیت بیش از ۱.۰۰۰.۰۰۰ نفر تا ۲.۰۰۰.۰۰۰ نفر، سیزده نفر عضو اصلی و هشت نفر عضو علی‌البدل و (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهرهای با جمعیت بیش از ۲.۰۰۰.۰۰۰ نفر، پانزده نفر عضو اصلی و ده نفر عضو علی‌البدل ز (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– شهر تهران، بیست و یک نفر عضو اصلی و یازده نفر عضو علی‌البدل تبصره (الحاقی ۱۳۹۵/۲/۲۰)– ملاک تشخیص جمعیت هر شهر، آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن با اعلام رسمی مرکز آمار ایران است.
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- در صورت استعفا، فوت یا سلب عضویت هر یک از اعضاء شورای روستا، شهر، عضو علی‌البدل به ترتیب آراء جایگزین میشود. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– هرگاه عضوی به هر دلیلی تا دو ماه در جلسه شورا شرکت ننماید، تا تعیین تکلیف نهایی که نباید بیش از شش ماه به طول بیانجامد از عضو علی‌البدل به عنوان جانشین در جلسات دعوت به عمل می‌آید. تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– دعوت از عضو علی‌البدل برای جانشینی و جایگزینی او در مورد اعضای شورای روستا توسط بخشدار و در مورد اعضای شورای شهر توسط فرماندار صورت می‌گیرد.
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- در صورت تبدیل روستا به شهر، شورای شهر همان شورای روستا خواهد بود. چنانچه دو یا چند روستا به شهر تبدیل شود، شورای شهر از میان اعضاء شوراهای آن روستاها به ترتیب آراء در انتخابات و به نسبت جمعیت روستاها تشکیل میشود. تبصره (اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- چنانچه دو یا چند روستا ادغام و به یک روستا تبدیل شوند، شورای روستای جدید از میان اعضاء شوراهای روستاها به ترتیب آراء در انتخابات و به نسبت جمعیت روستاها تشکیل میشود.
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- نمایندگان مجلس شورای اسلامی، استانداران، فرمانداران، شهرداران، بخشداران، دهیاران و مدیران کل و رؤسای ادارات می‌توانند در جلسات شورای اسلامی حوزه مسئولیت خود بدون حق رأی شرکت کنند. تبصره (اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- شوراها در صورت ضرورت و بنا به دعوت بخشدار و فرماندار ذی‌ربط موظف به تشکیل جلسه فوق العاده می‌باشند. این دعوت باید کتبی و با تعیین وقت قبلی و ذکر دستور جلسه باشد.
(الحاقی ۱۳۸۲/۷/۶)- شورای شهرستان از نمایندگان شوراهای شهرها و بخشهای واقع در محدوده آن شهرستان که در مرحله اول با رأی اکثریت مطلق و در صورت عدم احراز در مرحله دوم با رأی اکثریت نسبی هر یک از شوراهای مزبور انتخاب و معرفی شده اند، تشکیل می‌گردد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۶/۴/۲۰)– در شورای شهرستان از شورای هر بخش یک نفر و از شوراهای هر یک از شهرها تا یکصد هزار نفر جمعیت یک نفر و بیش از یکصد هزار نفر جمعیت دو نفر و شهر تهران سه نفر عضویت خواهند داشت. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- تعداد اعضای شورای شهرستان حداقل پنج نفر میباشد. چنانچه تعداد شهرها و بخشهای یک شهرستان کمتر از پنج باشد، کسری تعداد اعضای شورای شهرستان تا پنج نفر به نسبت جمعیت هر بخش یا شهر، از شورای بخش یا شهر مربوط تأمین میشود. در هر صورت هر بخش یا شهر نباید بیش از دو نفر نماینده در شورای شهرستان داشته باشد. شهرستان‌هایی که فقط یک بخش و یک شهر داشته باشند از محدودیت داشتن دو نفر نماینده در شورا، مستثنی می‌باشند. تبصره ۳ (منسوخه ۱۳۸۶/۸/۲۷)- شورای شهرستان حداکثر ظرف یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای شهرها و بخشهای واقع در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار تشکیل میشود.
(اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– شورای استان از نمایندگان منتخب شوراهای شهرستان‌های تابعه و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت و شهر مرکز استان که در مرحله اول با رأی اکثریت مطلق و در صورت عدم احراز، در مرحله دوم با اکثریت نسبی از بین اعضای شورای اسلامی مربوط انتخاب و معرفی شده اند تشکیل میشود. چنانچه شهر مرکز استان، شهر بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت باشد، صرفاً یک نماینده در شورای استان دارد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– تعداد اعضای شورای استان حداقل پنج نفر است. چنانچه اعضا کمتر از پنج نفر باشند کسری تعداد اعضای شورای استان تا پنج نفر به نسبت جمعیت از شوراهای شهرستان‌های ذی‌ربط تأمین میشود. در هر صورت شورای هر شهرستان نباید بیش از دو نماینده در شورای استان داشته باشد. تبصره ۲ (منسوخه ۱۳۸۶/۸/۲۷)- شورای استان حداکثر یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای شهرستان‌های واقع در محدوده آن استان به دعوت استاندار تشکیل میشود.
(اصلاحی ۱۳۸۲/۷/۶)- شورای روستا، بخش، شهر، شهرستان و استان در واحدهائی از تقسیمات کشوری تشکیل میشود که طبق قوانین و مقررات مربوط، به نام ده (روستا)، بخش، شهر، شهرستان و استان شناخته شده باشد. تبصره (الحاقی ۱۳۹۲/۱/۲۷)- در محدوده شهری تهران، ری و تجریش فقط یک شورای اسلامی شهر تشکیل میشود.
(اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در صورت دعوت شورای بخش و شهر از بخشدار، شورای شهر مرکز شهرستان یا شورای شهرستان از بخشدار یا فرماندار، شورای استان از استاندار، یا سایر مسؤولین اجرایی سطوح فوق الذکر، مقامات مذکور موظفند در جلسات شورا شرکت کنند. این دعوت باید کتبی و با تعیین وقت و ذکر دستور جلسه باشد.
(اصلاحی ۱۳۸۲/۷/۶)- شورای عالی استان‌ها، از نمایندگان منتخب شوراهای استان‌ها که در مرحله اول با رأی اکثریت مطلق و در صورت عدم احراز، در مرحله دوم با اکثریت نسبی انتخاب و معرفی می‌شوند، تشکیل می‌گردد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۸۲/۷/۶)- از استان‌های تا دو میلیون نفر جمعیت، دو نماینده و از استان‌های دارای بیش از دو میلیون نفر جمعیت، سه نماینده و از استان تهران چهار نماینده در شورای عالی استان‌ها عضویت دارند. تبصره ۲ (منسوخه ۱۳۸۶/۸/۲۷)- حداکثر یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای استان‌ها، شورای عالی استان‌ها به دعوت وزیر کشور تشکیل میشود. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- شورای عالی استان‌ها با درخواست وزیر کشور موظف به تشکیل جلسه فوق‌‌العاده میباشد. تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- وزیران، رؤسای مؤسسات و سازمان‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی با درخواست شورای عالی استان‌ها که باید به صورت کتبی و با تعیین وقت قبلی و ذکر دستور جلسه باشد، در جلسات آن شرکت می‌نمایند.
(الحاقی ۱۳۸۲/۷/۶)- عضویت در کلیه شوراهای موضوع این قانون افتخاری است و شغل محسوب نمی‌شود. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- هر فرد میتواند فقط عضو شورای یک روستا یا یک شهر باشد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۸۲/۷/۶)- پذیرش استعفای هر یک از اعضای شورا منوط به تصویب شورا است. تبصره ۳ (اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– نامزد شدن اعضای اصلی شوراهای اسلامی روستا و شهر در انتخابات مجلس شورای اسلامی منوط به پذیرش استعفاء آن‌ها از سوی شورا، قبل از پایان مهلت قانونی میباشد.
(اصلاحی ۱۳۸۲/۷/۶)- جلسات شوراها علنی و با حضور دو سوم اعضای اصلی رسمیت می‌یابد و تصمیمات با اکثریت مطلق آرای حاضرین معتبر است و تشکیل جلسات غیرعلنی منوط به تصویب دو سوم اعضای حاضر در جلسه میباشد.
(الحاقی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- اولین جلسه شوراهای روستا به دعوت بخشدار و شورای شهر به دعوت فرماندار در تاریخ مقرر در ماده (۳) قانون تشکیل میشود. همچنین شوراهای فرا دست به ترتیب، شورای بخش به فاصله یک ماه پس از تشکیل سه چهارم شوراهای روستاهای تابع بخش به دعوت بخشدار، شورای شهرستان به فاصله یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای شهر و بخش در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار، شورای استان به فاصله یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای شهرستان‌های واقع در محدوده آن استان به دعوت استاندار و شورای عالی استان‌ها به فاصله یک ماه پس از تشکیل دو سوم شوراهای استان‌ها به دعوت وزیر کشور تشکیل میشود.
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- اولین جلسه شوراهای موضوع این قانون وفق ماده (۱۵مکرر) به دعوت مسؤولین واحدهای تقسیمات کشوری مربوط و با هیأت رئیسه سنی تشکیل میشود تا هیأت رئیسه شورا شامل یک رئیس و یک نایب رئیس و حداقل یک منشی برای مدت یکسال انتخاب شوند. تبصره (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– انتخابات هیأت رئیسه شورای عالی استان‌ها و سایر شوراهای اسلامی فرادست در سطوح استان، شهرستان و بخش هر دو سال یک بار برگزار میشود.
(اصلاحی ۱۳۸۶/۸/۲۷)- در صورت استعفا، فوت یا سلب عضویت هر یک از اعضاء شوراهای بخش، شهرستان، استان و عالی استان‌ها، عضو جدید حداکثر ظرف مدت یک ماه باید جایگزین شود. فصل دوم- انتخابات الف- کیفیت انتخابات
(اصلاحی ۱۳۸۲/۷/۶)- انتخاب اعضای شورای روستا و شهر به صورت مستقیم، عمومی، با رای مخفی و اکثریت نسبی آرا خواهد بود. تبصره ۱(اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در صورتی که آرای دو یا چند نفر از داوطلبان مساوی باشد اولویت یا ایثارگران میباشد و در صورت نبودن افراد مذکور اولویت با فرد یا افرادی است که دارای مدرک تحصیلی بالاتر هستند و در صورت یکسان بودن مدرک تحصیلی ملاک انتخاب قرعه است انتخابات هیأت رئیسه شوراهای موضوع این قانون نیز مشمول مفاد این تبصره میباشد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– اخذ رأی در کلیه حوزه‌های انتخابیه کشور در یک روز انجام میشود و مدت زمان اخذ رأی حداقل ده ساعت است و در صورت ضرورت با موافقت مشترک هیأت‌های اجرائی و نظارت شهرستان قابل تمدید میباشد. در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات شوراها، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی در یک یا چند حوزه یا سراسر کشور با رعایت قانون مربوط انجام میشود.
(اصلاحی ۱۳۹۶/۴/۲۰)– وزارت کشور میتواند با تأیید هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور تمام یا برخی از مراحل مربوط به برگزاری انتخابات را در تمام یا تعدادی از حوزه‌های انتخابیه به صورت رایانه‌ای برگزار نماید.
۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– شرایط فهرست‌ها و عضویت نامزدهای انتخابات شورای اسلامی شهرهای با جمعیت بیشتر از ۵۰۰ هزار نفر براساس ترتیبات زیر میباشد: ۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– هر نامزد عضویت در شورای اسلامی شهر، پس از تأیید صلاحیت، میتواند به صورت نامزد منفرد یا عضوی از یک فهرست، در انتخابات با دیگر نامزدها رقابت کند. ۲- فهرست‌های انتخاباتی با اعلام کتبی یا ثبت در سامانه انتخابات توسط دبیرکل یا بالاترین مقام مسؤول احزاب و جبهه‌های سیاسی موضوع ماده (۱) قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی مصوب ۱۳۹۴/۱۱/۴ به هیأت اجرائی شهرستان و اعلام پذیرش توسط همه اعضای فهرست در سامانه و یا در صورت ضرورت با مراجعه حضوری به هیأت اجرائی شهرستان تا هشت روز قبل از زمان شروع تبلیغات انتخابات شکل می‌گیرد. تأیید فهرست توسط هر عضو به منزله تأیید حضور خود و سایر اعضای فهرست است. خروج نامزد از یک فهرست با درخواست کتبی یا ثبت در سامانه انتخابات توسط آن نامزد و بدون نیاز به موافقت ارائه دهندگان فهرست و سایر اعضای فهرست در هیأت اجرائی شهرستان حداکثر تا پنج روز قبل از زمان شروع تبلیغات انجام میشود و هیأت اجرائی مذکور موظف است بلافاصله مراتب را به صورت کتبی به اطلاع دبیرکل یا بالاترین مقام مسؤول حزب یا جبهه برساند. دبیرکل یا بالاترین مقام مسؤول مذکور فرصت دارد حداکثر ظرف چهل و هشت ساعت از زمان انصراف عضو یا اعضای فهرست نسبت به معرفی جایگزین با تأیید سایر اعضا اقدام نماید. عضویت هر نامزد انتخاباتی در بیش از یک فهرست ممنوع است و هیأت‌های اجرائی و نظارت شهرستان بر رعایت این حکم نظارت می‌کنند. تبصره ۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– یک حزب یا جبهه دارای مجوز قانونی با رعایت ماده (۱) قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی، میتواند یک فهرست تشکیل دهد و در صورت تشکیل فهرست ائتلافی نمی‌توانند فهرست جداگانه معرفی کنند. تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در مواردی که به دلایلی خارج از اراده مانند فوت و نظایر آن یا خروج ارادی افراد و ناتوانی حزب یا جبهه سیاسی در جایگزینی اعضای جدید در موعد مقرر، تعداد اعضای فهرست به کمتر از دوسوم کرسی‌های آن حوزه کاهش یابد، آن فهرست کأن لم یکن تلقی میشود. ۳ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– دبیرکل حزب یا بالاترین مقام مسؤول جبهه ارائه دهنده فهرست مکلف است یک نفر را به عنوان نماینده تام الاختیار فهرست خود معرفی نماید. نماینده هر فهرست مکلف است فهرست و عنوان انتخاباتی مشخص شده را مطابق بند (۲) این ماده اعلام کند. هیأت اجرائی شهرستان موظف است ظرف چهل و هشت ساعت نسبت به تأیید فهرست‌های اعلام شده اقدام نماید. در صورت بروز اختلاف، نظر هیأت نظارت استان ملاک عمل است. تبصره (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– عنوان فهرست نباید از اسامی وهن آمیز یا مغایر با شؤون دینی یا فرهنگی یا نامتناسب یا عناوین دارای دلالت‌های قومی، قبیله ای، نژادی یا مانند آن باشد. همچنین استفاده از عناوینی که منع قانونی دارد و یا توسط دستگاه‌ها و نهادهای عمومی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶/۷/۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی و یا فهرست‌های دیگر مورد استفاده قرار گرفته و نیز عناوین مشابه آن‌ها که عرفاً موجب اشتباه میشود، مجاز نمی باشد.
۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– هیأت‌های اجرائی مکلفند، اسامی کل نامزدها و عنوان فهرست‌های موضوع ماده (۲۰ مکرر ۱) را در محل شعبه ثبت نام و اخذ رأی اطلاع‌رسانی کنند.
۳ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– نحوه رأی دهی و شمارش آرای موضوع ماده (۲۰ مکرر ۱) در شعب اخذ رأی به ترتیب زیر میباشد: ۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– رأی دهنده تنها میتواند به عنوان یک فهرست یا به نامزد یا نامزدهایی اعم از منفرد یا از درون یک و یا چند فهرست تا سقف تعداد کرسی‌های آن حوزه، رأی دهد. در صورت ناقص بودن فهرست، امکان رأی دادن تا سقف کرسی‌های حوزه انتخابیه توسط رأی دهنده وجود دارد. ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در صورتی که رأی‌دهنده در برگ رأی، هم اسم (شناسه) یک و یا چند فهرست و هم اسم (شناسه) تعدادی نامزد را به صورت انفرادی بنویسد، آرای فهرست‌های بعدی و نامزدهای انفرادی قرائت نمی‌شود.
۴ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– نحوه تجمیع آرا و تعیین منتخبان موضوع ماده (۲۰ مکرر ۱) به شرح زیر است: ۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– آرای هر نامزد شامل آرایی است که به صورت منفرد و نیز از طریق فهرست انتخاباتی به وی داده شده است. با جمع کردن آرای همه اعضای یک فهرست، مجموع آرای آن فهرست تعیین میشود. ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– با تقسیم مجموع آرای اعضای هر فهرست بر کل آرای صحیح ماخوذه، سهم آن فهرست به تناسب از کل آرای صحیح مأخوذه مشخص میشود. تعداد کرسی‌های هر فهرست از تعداد اعضای شورا، برابر با سهم آن فهرست از کل آرای صحیح مأخوذه است. سهم نامزدهای منفرد از کل آرا از تقسیم مجموع آرای نامزدهای منفرد بر کل آرای صحیح مأخوذه به دست می‌آید. تعداد کرسی‌های نامزدهای منفرد از کل کرسی‌ها برابر با سهم نامزدهای منفرد از کل آرای صحیح مأخوذه است. ۳ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در محاسبه تعداد کرسی‌های هر فهرست و نامزدهای منفرد از کل کرسی‌های آن حوزه، تعداد کرسی‌ها بر اساس عدد صحیح میباشد؛ سپس کرسی‌های توزیع نشده با رعایت سقف تعداد کرسی‌های اعضای اصلی حوزه انتخابیه، به فهرست یا نامزدهای منفرد که عدد صحیح و اعشار آن بیشتر از سایرین باشد، اختصاص داده میشود. سپس در هر فهرست، اعضای منتخب بر اساس رأی بیشتر و تا سقف سهم اختصاص یافته انتخاب می‌شوند. در مورد اختصاص کرسی به نامزدهای منفرد، پس از رتبه‌بندی کل نامزدها به ترتیب آرای بیشتر، نامزدهای منفردی که در رتبه نخست تا سقف کرسی‌ها قرار می‌گیرند، با رعایت سقف سهم نامزدهای منفرد، به ترتیب رأی بالاتر به عنوان عضو منتخب شناخته می‌شوند. ۴ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در هر مرحله در صورت تساوی آرا، قرعه کشی انجام میشود و تبصره (۱) ماده (۲۰) این قانون لحاظ نمی گردد.
۵ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– نحوه تعیین اعضای علی‌البدل موضوع ماده (۲۰ مکرر ۱) به شرح زیر است: ۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– تعداد اعضای علی‌البدل در شهرهای بالای ۵۰۰ هزار نفر موضوع تبصره این ماده، مشمول ماده (۶) این قانون نشده و تعداد اعضای علی‌البدل آن به میزان تعداد گردشده به سمت بالای پنجاه و دو درصد (۵۲٪) کرسی‌های آن حوزه انتخابیه میباشد. ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– تعداد اعضای علی‌البدل هر فهرست برابر با عدد صحیح پنجاه و دو درصد (۵۲٪) اعضای منتخب آن فهرست به ترتیب بیشترین رأی است. تعداد اعضای علی‌البدل باقی مانده با رعایت سقف تعداد اعضای علی‌البدل به ترتیب بیشترین رأی به نامزدهای باقی مانده منفرد اختصاص داده میشود. ۳ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در صورت خروج هر عضو از یک فهرست از شورا به هر دلیل مانند استعفا، سلب عضویت و یا فوت، عضو علی‌البدل به ترتیب از همان فهرست و در صورت عدم وجود عضو علی‌البدل از آن فهرست، عضو علی-البدل با رأی بیشتر جایگزین میشود. جایگزین یک عضو منفرد خارج شده از شورا، یک عضو علی‌البدل منفرد و در صورت عدم وجود علی‌البدل منفرد، عضو علی‌البدل با رأی بیشتر از بین فهرست‌ها میباشد. تبصره (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– انتخابات شورای اسلامی شهر تهران از دوره هفتم و همه شهرهای بیشتر از ۵۰۰ هزار نفر جمعیت از دوره هشتم به بعد بر اساس ترتیبات مقرر در مواد (۲۰ مکرر ۱) تا (۲۰ مکرر ۵) این قانون برگزار میشود.
(اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در هر مرحله انتخاباتی، هر شخص واجد شرایط میتواند فقط یک بار با ارائه شماره ملی و اصل یکی از مدارک کارت ملی، شناسنامه، گذرنامه، گواهینامه رانندگی یا کارت معافیت یا پایان خدمت دوره ضرورت نظام وظیفه بعد از احراز هویت رأی دهد. وزارت کشور مکلف است زیرساخت‌های لازم به منظور احراز هویت الکترونیکی را فراهم نماید. در مواردی که احراز مشخصات هویتی رأی دهنده و انطباق آن با اطلاعات دستگاه احراز هویت از طریق اثر انگشت یا سایر نشانه‌های زیست‌سنجی (بیومتریک) امکان پذیر باشد، از رأی دهنده ثبت نام به عمل می‌آید و نیازی به ارائه مدارک فوق‌الذکر نمی‌باشد. بر اساس داده‌های دستگاه احراز هویت، شرکت و رأی دادن فرد در سوابق سجلی رأی دهنده در سازمان ثبت احوال کشور ثبت میشود. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در انتخابات الکترونیکی ملاک اخذ رأی از رأی دهندگان، احراز عدم ثبت شماره ملی رأی دهنده در سامانه انتخاباتی است. تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– مفاد این حکم در مورد انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی نیز مجری میباشد.
۱ (الحاقی ۱۴۰۳/۱۲/۱۹)– در انتخابات میان دوره‌ای، در هر حوزه کسانی حق رأی دارند که در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند یا در هیچ حوزه‌ای رأی نداده باشند.