آیین‌ نامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات

- جذب داوطلبان به دو شیوه عمومی و اختصاصی صورت می‌پذیرد. فصل اول- شیوه عمومی

- جذب عمومی عبارت است از فرآیند جذب داوطلبان تصدی منصب قضاء از طریق آزمون ورودی کتبی و مصاحبه علمی.

- جذب عمومی داوطلبان تصدی منصب قضاء از میان دانش آموختگان مقطع کارشناسی رشته حقوق در هر یک از گرایش‌ها، فقه و حقوق، الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی، علوم قضایی، کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانش آموختگان سطح دو حوزه‌‌های علمیه و بالاتر، از حوزه‌‌های مورد تأیید شورای عالی حوزه‌های علمیه صورت می‌‌پذیرد. تعیین گروه‌‌های مجاز برای شرکت در فرآیند جذب عمومی در مورد دارندگان مدرک سطح ۲ حوزه علمیه به عهده معاون آموزش و تحقیقات قوه قضائیه است. تبصره- دارندگان مدارک تحصیلی دانشگاهی بالاتر به شرطی می‌توانند در آزمون ورودی کتبی شرکت نمایند که مدرک کارشناسی آنان در یکی از گرایشهای رشته حقوق و یا حوزوی باشد.

- آزمون ورودی به صورت سراسری به وسیله مرکز جذب و آزمون معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه و در صورت صلاحدید معاون آموزش و تحقیقات با همکاری سازمان‌‌های دیگر برگزار می‌شود. تبصره- هزینه ثبت نام در آزمون ورودی، براساس پیشنهاد معاون آموزش و تحقیقات و با تصویب رییس قوه قضائیه تعیین می‌گردد.

- داوطلبانی که معدل کل آنان در آزمون ورودی بیش از ۵۰ درصد باشد به تعداد ۳ برابر نیاز دستگاه قضایی از بین حائزان بالاترین نمرات برای انجام مصاحبه علمی دعوت می‌شوند در صورت ضرورت ظرفیت تکمیلی اعلام خواهد شد. فصل دوم- شیوه اختصاصی

- جذب اختصاصی عبارت است از فرآیند جذب داوطلبان تصدی منصب قضاء از طریق مصاحبه علمی، مطابق مقررات این آیین‌نامه.

- جذب اشخاص زیر از طریق مصاحبه علمی انجام می‌‌پذیرد: ۱ . دانش آموختگان کارشناسی حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۶. ۲ . دانش آموختگان کارشناسی حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های گروه دوم، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۷. ۳ . دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۶ و مدرک کارشناسی حقوق در هر یک از گرایش‌ها، فقه و حقوق یا الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی. ۴. دانش آموختگان کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۶. ۵ . دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های گروه دوم، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۷ و مدرک کارشناسی حقوق در هر یک از گرایش‌ها. ۶ . دانش آموختگان کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسلامی و حقوق در هر یک از گرایش‌ها از دانشگاه‌های گروه دوم، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۷. ۷. دانش آموختگان و دانشجویان دکتری تخصصی رشته الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی، منوط به داشتن مدرک کارشناسی در رشته الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی یا مدرک کارشناسی ارشد پیوسته رشته الهیات، معارف اسلامی و ارشاد با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی. ۸ . دانش آموختگان سطح دو از حوزه‌های علمیه گروه اول، منوط به داشتن مدرک کارشناسی حقوق در هر یک از گرایش‌ها با حداقل معدل ۱۶ مدرک کارشناسی. ۹. دانش آموختگان سطح دو در گرایش حقوق و قضاء اسلامی از حوزه‌‌های علمیه گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل ۱۷. ۱۰. دانش آموختگان سطح سه در گرایش‌‌های فقه و اصول و یا حقوق و قضاء اسلامی از حوزه‌های علمیه گروه اول. ۱۱ . دانش آموختگان سطح چهار در گرایش‌های فقه و اصول و یا حقوق و قضاء اسلامی از حوزه‌های علمیه گروه اول. ۱۲. رتبه‌‌های اول تا دهم آزمون وکالت کانون‌های استانی و رتبه‌‌های اول تا پنجاهم آزمون سراسری مرکز امور مشاوران و وکلاء قوه قضائیه و آزمون وکالت کانون مرکز، به تأیید مراجع مربوط. ۱۳. وکلاء و مشاوران پایه یک دادگستری، مشروط به داشتن پنج سال سابقه کار متوالی و مؤثر به عنوان وکیل یا مشاور پایه یک دادگستری، به تأیید کانون یا مرکز مربوط. تبصره- گروه بندی حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها براساس جایگاه علمی آنان به موجب شیوه نامه ای خواهد بود که به پیشنهاد معاون آموزش و تحقیقات به تصویب رییس قوه قضائیه می‌‌رسد.

- جذب اشخاص زیر از طریق مصاحبه تشخیصی انجام می‌‌پذیرد: 1. دانش آموختگان و دانشجویان مقطع دکتری تخصصی در هر یک از گرایش‌های رشته حقوق، فقه و حقوق و گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی رشته الهیات، مشروط به داشتن مدرک کارشناسی در هر یک از گرایش‌های رشته حقوق یا مدرک کارشناسی ارشد پیوسته در هر یک از گرایش‌های رشته معارف اسلامی و حقوق. 2. دارندگان مدرک سطح سه یا چهار حوزه علمیه از حوزه‌های علمیه گروه اول، مشروط به داشتن مدرک کارشناسی در هر یک از گرایش‌های رشته حقوق. تبصره- منظور از مصاحبه تشخیصی، بررسی سوابق علمی و تجربی و داشتن قابلیت‌‌های دانشی فرد برای تصدی منصب قضاء است.

- مزایای قابل اعطاء به قبول شدگان فرآیند جذب اختصاصی به شرح زیر است: ۱. امکان تعیین محل خدمت برای دارندگان مدرک دکتری تخصصی در یکی از گرایش‌‌های رشته حقوق یا سطح چهار و کسانی که با تأیید شورای عالی حوزه‌‌های علمیه دارای شش سال سابقه تحصیل در دوره خارج فقه و اصول هستند. ۲. ایجاد تسهیلات برای ادامه تحصیل در مقطع بالاتر، برای مشمولان بندهای «۳»، «۴»، «۵» و «۶» ماده (۷) با رعایت قوانین و مقررات و با توجه به نیازمندی‌های قوه قضائیه. ۳. اشتغال در پست‌‌های قضایی مرتبط با تخصص تحصیلی، برای اشخاص موضوع ماده (۸) و بندهای «۳» و «۴» ماده (۷) این آیین‌نامه.

- معاونت آموزش و تحقیقات می‌‌‌تواند مطابق شیوه نامه ای که به تصویب رییس قوه قضائیه می‌‌رسد، سالانه به تعداد معینی از دانشجویان شاغل در مقاطع کارشناسی ارشد و بالاتر رشته حقوق یا معارف اسلامی و حقوق در دانشگاه‌های گروه اول را از مزایای بورسیه یا کمک هزینه تحصیلی بهره مند کند.

- نحوه شناسایی اشخاص مشمول جذب اختصاصی، کلیه امور مربوط به مصاحبه‌ها و نحوه اعتراض به تصمیم مرجع مصاحبه، به موجب شیوه نامه ای است که به تصویب معاون آموزش و تحقیقات می‌‌رسد.

- کلیه داوطلبان پذیرفته شده در آزمون ورودی و همچنین اشخاص مذکور در مواد (۷) و (۸) این آیین‌نامه حسب مورد به شرط موفقیت در مصاحبه علمی یا تشخیصی برای طی مراحل گزینش به اداره کل مربوط معرفی می‌‌شوند. بخش دوم : گزینش داوطلبان تصدی منصب قضاء

- شرایط عمومی داوطلبان تصدی منصب قضاء به شرح زیر است: ۱. تابعیت اصلی ایران. ۲. اعتقاد و التزام عملی به دین مبین اسلام، ایمان و عدالت. ۳. التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اصل ولایت مطلقه فقیه و عدم وابستگی تشکیلاتی به احزاب، سازمان‌ها و گروه‌‌های غیرقانونی یا هواداری از آن‌ها، مگر در صورت احراز توبه. ۴. طهارت مولد. ۵ . داشتن سلامت جسمی و روانی و توانایی برای انجام کار قضایی به موجب شیوه نامه ای که به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌‌رسد. ۶ . داشتن کارت پایان خدمت وظیفه یا معافیت از خدمت با لحاظ مقررات ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت نظام وظیفه فارغ‌التحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور. ۷. نداشتن سابقه محکومیت کیفری مؤثر. ۸ . حسن شهرت، اخلاق و امانتداری. ۹. عدم اعتیاد به دخانیات، مواد مخدر و روان گردان. ۱۰. داشتن حداقل ۲۲ و حداکثر ۳۶ سال تمام در روز ثبت نام. تبصره- موارد زیر به شرط ارائه تأییدیه معتبر به حداکثر سن مقرر اضافه خواهد شد: ۱. ایثارگران و خانواده آنان به مدت ۲ سال. ۲. داوطلبان دانش آموخته کارشناسی ارشد یا سطح سه، به مدت دو سال. ۳. داوطلبان دانش آموخته دکتری تخصصی یا سطح چهار، به مدت چهار سال. داوطلبان تنها می‌‌توانند از یکی از موارد مذکور در این تبصره استفاده کنند و مدت اضافه شده به حداکثر سن مقرر، در هر حال، نمی تواند از چهار سال بیش تر باشد.

- اداره کل گزینش قضات پس از طی مراحل زیر حداکثر ظرف ۴ ماه با تهیه گردش کار و اعلام نظر، پرونده را به هیئت احراز صلاحیت داوطلبان تصدی منصب قضا ارسال می‌‌کند: ۱. استعلام از مراجع ذی ربط. ۲. تحقیقات محلی. ۳. مصاحبه عقیدتی و سیاسی. ۴. آزمون‌های روان شناختی. ۵ . تعدیل و توثیق داوطلب به وسیله حداقل دو نفر مشهور به عدالت.

- هسته‌های گزینش دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری و سایر دستگاه‌های وابسته به قوه قضائیه مکلفند به درخواست اداره کل گزینش قضات، پرونده گزینشی داوطلبانی که سوابقی از آنان را نزد خود دارند، به اداره کل مذکور ارسال کنند.

- اداره کل گزینش قضات موظف است در خصوص داوطلبان از مراجع آتی استعلام کند: ۱. سازمان ثبت احوال کشور. ۲. مراکز تحصیلات عالی داوطلب. ۳. اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی. ۴. اداره تشخیص هویت نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران. ۵ . حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه. ۶ . اداره کل تعیین صلاحیت و اسناد وزارت اطلاعات. ۷. سازمان پزشکی قانونی. ۸ . سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی. تبصره- در صورت ضرورت، حسب مورد، از سایر مراجع مربوط نیز استعلام به عمل خواهد آمد.

- تحقیقات محلی از محل سکونت، تحصیل و اشتغال داوطلب صورت می‌پذیرد.

- احراز عدم اعتیاد داوطلب به دخانیات، مواد مخدر و روان گردان و سلامت جسمی و توانایی وی برای انجام کار قضایی از طریق استعلام از سازمان پزشکی قانونی صورت می‌پذیرد.

- اداره کل گزینش قضات موظف است، از طریق آزمون روان شناختی، سلامت روانی و تناسب هوش و شخصیت، داوطلب منصب قضاء را مورد سنجش قرار دهد.

- احراز صلاحیت داوطلبان بر عهده هیأت‌‌های سه نفره است که اعضاء آن از بین قضات و یا مسؤولان ستادی قوه قضائیه به وسیله رئیس قوه قضائیه برای مدت ۳ سال تعیین می‌شوند. تبصره- مدیر کل گزینش قضات به عنوان دبیر امور اجرایی هیأت‌ها عهده دار اموری از قبیل تعیین مکان و زمان برگزاری جلسات و دعوت از اعضاء است.

- اعضای هیأت پس از ملاحظه پرونده گزینشی داوطلبان و با توجه به نتیجه مصاحبه علمی داوطلب و نظریه اداره کل گزینش قضات در خصوص صلاحیت عمومی نامبردگان اظهارنظر می‌کنند. تصمیمات هیأت با اکثریت آراء اتخاذ می‌شود. تبصره ۱- در موارد کثرت واجدین شرایط و محدودیت ظرفیت پذیرش، ضوابط انتخاب اصلح و ملاک‌‌های تقدم به موجب شیوه نامه ای است که به تصویب قوه قضائیه می‌‌رسد. تبصره ۲- در صورت نقص تحقیقات و یا وجود ایراد شکلی در پرونده گزینشی داوطلبان، پرونده به اداره کل گزینش قضات اعاده می‌‌شود تا پس از رفع نقص و یا ایراد شکلی، مراتب به صورت خارج از نوبت، در جلسه هیأت مورد رسیدگی مجدد قرار گیرد.

- چنانچه هیأت، صلاحیت داوطلب را احراز نکند یا رد نماید، مراتب به وسیله دبیرخانه به اطلاع وی می‌رسد و او می‌تواند حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ اطلاع، اعتراض خود را به صورت مکتوب به دبیرخانه تسلیم کند تا پرونده در هیأت تجدیدنظر مطرح گردد. در صورت عدم اعتراض در مهلت مقرر، پرونده بایگانی خواهد شد و گردش مجدد آن، در صورت درخواست داوطلب، منوط به تصمیم هیأت است. تصمیم هیأت در این خصوص قطعی است.

- هیأت‌‌های تجدیدنظر مرکب از پنج نفر قضات عالی رتبه است که به وسیله رییس قوه قضائیه برای مدت سه سال انتخاب می‌‌شوند. تصمیمات هیأت تجدیدنظر که با رأی حداقل سه نفر از اعضاء هیأت اتخاذ می‌‌شود، قطعی است.

- جهات نقض تصمیمات هیأت‌‌های بدوی به قرار زیر است: 1. وجود ایراد شکلی. 2. نقص تحقیقات. 3. عدم توجه به اسناد موجود در پرونده.

- هیأت تجدیدنظر به اعتراض داوطلب رسیدگی و چنانچه اعتراض را وارد نداند، پرونده را اعاده می‌‌کند. در غیر اینصورت، یکی از تصمیمات زیر اتخاذ خواهد شد: 1. نقض تصمیم هیأت بدوی و دستور طرح مجدد پرونده در هیأت هم عرض، در صورت عدم توجه به اسناد موجود در پرونده. 2. دستور رفع نقص پرونده و یا ایراد شکلی و رسیدگی مجدد در هیأت بدوی تصمیم گیرنده.

- اداره کل گزینش قضات فهرست اسامی پذیرفته شدگان را پس از تکمیل مدارک استخدامی برای تمهید مقدمات برگزاری دوره کارآموزی، به معاونت آموزش و تحقیقات ارسال می‌‌کند. بخش سوم : کارآموزی قضایی فصل اول : صدور ابلاغ کارآموزی

- معاونت آموزش و تحقیقات موظف است در خصوص اشخاص مندرج در فهرست اسامی پذیرفته شدگان موضوع ماده ۲۶ این آیین‌نامه اقدامات آتی را انجام و فهرست تکمیل شده را برای معاونت اول قوه قضاییه ارسال کند: ۱. تعیین محل اجراء دوره کارآموزی براساس ظرفیت پذیرش و امکانات مراکز آموزش وابسته و اولویت‌های انتخابی کارآموزی. ۲. تقسیم کارآموزان برای اجراء دوره کارآموزی.

- معاونت اول موظف است پس از دریافت فهرست تکمیل شده مذکور در ماده ۲۷ این آیین‌نامه، صدور ابلاغ کارآموزی پذیرفته شدگان را از رییس قوه قضائیه درخواست کند. پس از وصول دستور رییس قوه قضائیه مبنی بر موافقت با صدور ابلاغ کارآموزی، اداره کل کارگزینی باید حداکثر ظرف یک هفته ابلاغ کارآموزی داوطلبان را تهیه و جهت امضاء برای رییس قوه قضاییه ارسال کند.

- معاونت آموزش و تحقیقات می‌تواند هم زمان با ارسال اسامی به حوزه ریاست قوه قضائیه برای صدور ابلاغ، برگزاری دوره کارآموزی را برای پذیرفته شدگان آغاز کند. فصل دوم : نظام آموزشی دوره کارآموزی

- نظام آموزش دوره کارآموزی، مبتنی بر آموزش پودمانی است. هر یک از پودمان‌ها برای رفع نیازهای دانشی و مهارتی کارآموزان تدوین می‌شوند.