قانون استخدام ارتش جمهوری اسلامی ایران [قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران]

- کسانی که مطابق شرایط و مقررات این قانون مشغول خدمت بشوند افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی نامیده می‌شود.

(منسوخ ۱۳۹۹/۰۸/۰۵)- شرایط ورود به خدمت به شرح‌ زیر است: ۱- تابعیت ایران. ۲- حداقل سن‌ ۱۸ سال تمام. ۳- در به ورود به خدمت حداقل تحصیلات برای کسانی که داوطلب خدمت افسری می‌شوند دارا بودن گواهینامه رسمی دوره کامل متوسطه و برای‌ کسانی که جهت کادر درجه‌داری استخدام می‌شوند حداقل گواهینامه پایان دوره ابتدائی خواهد بود. ۴- عدم محکومیت به جنایت و جنحه‌هائی که به موجب قوانین جزایی مستلزم محرومیت از خدمت دولت می‌گردد. ۵- صحت‌ مزاج و توانائی‌ برای انجام کاری که‌ به منظور آن استخدام می‌شوند و معروف نبودن به فساد عقیده و اخلاق ۶- توفیق در امتحانات ورود به خدمت مورد نظر طبق آیین‌نامه‌ مربوطه. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۵۲/۰۹/۰۵)- از تاریخ اول مهر ماه ۱۳۵۰ پذیرش داوطلبان در مراکز آموزشی بدون رعایت شرط سنی مذکور در این ماده مجاز است لیکن انتخاب داوطلبان باید به ترتیبی انجام شود که پس از خاتمه تحصیل و هنگام نیل به درجه حداقل دارای ۱۸ سال تمام باشند. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۵۵/۰۳/۱۹)- حداقل سن برای داوطلبان ورود به مراکز آموزش تخصصی فنی با داشتن گواهینامه سوم متوسطه یا دوره ابتدائی پانزده سال تمام و برای دواطلبان ورود به مراکز آموزش موزیک و ارکسترهای نظامی با داشتن گواهینامه سوم متوسطه یا دوره راهنمائی ۱۳ سال تمام می‌باشد و اینگونه داوطلبان پس از خاتمه تحصیل و هنگام نیل به درجه مشمول محدودیت سنی مندرج در تبصره ۱ این ماده نخواهند بود.

- افسران و کارمندان نیروهای مسلح شاهنشاهی به شرح زیر می‌باشند. ‌الف- نظامیان ب- همردیفان و غیرنظامیان

- نظامیان به دو طبقه تقسیم می‌گردند. ‌الف- افسران ب- درجه‌داران و افراد

- همردیفان و غیرنظامیان ‌الف- همردیفان کارمندانی هستند که با حقوقی معادل حقوق افسران و درجه‌داران یا افراد استخدام شده و از لحاظ مقررات استخدامی تابع قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی می‌باشند. ب- غیرنظامیان کارمندانی هستند که مطابق قوانین استخدام کشوری و یا مقررات اختصاصی استخدامی مربوطه در نیروهای مسلح شاهنشاهی انجام وظیفه می‌کنند. تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۵۰/۰۴/۰۲)- مقررات اختصاصی استخدامی مربوط به کارمندان غیر نظامی ارتش شاهنشاهی از طرف وزارت جنگ تهیه و با تائید سازمان امور اداری و‌ استخدامی کشور به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۵۰/۰۴/۰۲)- کارمندان مندرج در بند «الف» و «ب» مادامی که در نیروهای مسلح شاهنشاهی مشغول انجام وظیفه هستند از لحاظ مقررات کیفری و انضباطی تابع قوانین و آیین‌نامه‌های ارتشی می‌باشند.

- هر نوع تغییری که در وضع استخدام قراردادهای سایر وزارتخانه‌ها طبق قانون استخدام کشوری معمول و اجراء گردد همان مقررات درباره قراردادهای فعلی ارتش به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

- نیل به مقام افسری در نیروهای مسلح شاهنشاهی مطلقا موکول به طی دوره دانشکده یا آموزشگاه افسری رسته مربوطه در داخله یا خارجه می‌باشد که حداقل دوره دانشکده دو سال و آموزشگاه یک سال خواهد بود. تبصره (الحاقی ۱۳۵۵/۰۳/۳۱)- در صورتی که مدت دوره آموزشگاه افسری مانند آموزشگاه افسری هوانیروز (‌هواپیمایی نیروی زمینی) بیش از یک سال باشد، دانشجویان در‌ مدت آموزش مازاد بر یک سال از حقوق ماهانه معادل حقوق درجه ستوان سومی استفاده خواهند نمود و مدت آموزش مازاد بر یک سال آنان نیز (‌بدون‌ احتساب مدت مردودیت و تجدیدی) پس از نیل به درجه ستوان سومی از لحاظ ترفیع جزء قدمت خدمت در درجه آنان محسوب خواهد گردید. این‌ تبصره از تاریخ ۲۵۳۴/۱/۱ قابل اجرا می‌باشد.

(اصلاحی ۱۳۴۷/۱۰/۱۷)- نیروهای مسلح شاهنشاهی ایران به مجموعه ارتش شاهنشاهی – ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور اطلاق می‌شود. نیروهای سه‌گانه ارتش شاهنشاهی ایران (‌زمینی – هوایی – دریائی) و ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور به تناسب احتیاجی که دارند از‌ رسته‌های مختلف تشکیل گردیده و تعیین رسته افسران و درجه‌داران و افراد و طرز تغییر آن‌ها طبق آیین‌نامه‌هائی خواهد بود که به وسیله وزارت جنگ(‌در مورد ارتش شاهنشاهی) و وزارتین جنگ و کشور (‌در مورد ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور) تنظیم و به تصویب کمیسیون‌های نظام مجلسین در مورد ارتش شاهنشاهی و کمیسیون‌های نظام و کشور مجلسین در مورد ژاندارمری و شهربانی کل کشور خواهد رسید.

(اصلاحی ۱۳۴۵/۰۹/۱۳)- استخدام کارمند به عنوان همردیف اعم از افسر و درجه‌دار و افراد ممنوع است. فصل دوم: وضع خدمتی افسران و کارمندان

- حاضر به خدمت: وضع افسر و کارمندی است که در مشاغل سازمانی مشغول انجام وظیفه می‌باشد.

(منسوخ ۱۳۹۹/۰۸/۰۵)- منتسب: وضع افسر و کارمندی است که مشمول یکی از مواد زیر باشد: ‌الف- موقتا به مشاغل مخصوصی گمارده شده که در سازمان نیروهای مسلح شاهنشاهی برای آن مشاغل محل بخصوصی پیش‌بینی نشده است. ب- در یکی از مدارس داخله یا خارجه مشغول تحصیل باشد. ج- بواسطه حذف یا انحلال محل سازمانی موقتاً بدون شغل شود. ‌د- افسران و کارمندانی که معالجه بیماری آن‌ها بیش از ۴ ماه ادامه پیدا کند تا یک سال. ه- افسران و کارمندان که اسیر می‌شوند در تمام مدتی که در اسارت هستند و در صورتی که از اسارت خارج شوند حداکثر تا شش ماه که باید به آنان شغل ارجاع شود در حال انتساب باقی خواهند بود. ‌و- بنا به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه مامور خدمت در سایر وزارتخانه‌ها یا بنگاه‌های ملی یا دولتی شوند. ‌تبصره (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- افسران و کارمندانی که تحت پیگرد واقع و به علت صدور کیفر خواست جنائی بدون کار می‌شوند اگر طبق رای قطعی دادگاه صالح برائت حاصل نمایند مدت بدون کاری مزبور به انتساب تبدیل خواهد شد همچنین در صورتی که بزه انتسابی طبق رای قطعی دادگاه از درجه جنحه تشخیص داده شود مدت بدون کاری از فاصله صدور کیفر خواست تا زمان صدور حکم دادگاه به انتساب تبدیل خواهد شد.

- منتظر خدمت. وضع افسر و کارمندی است که به علت خطا یا قصور مکرر و یا مسامحه طبق مقررات مواد ۱۱۶ و ۱۱۷ موقتاً از کار برکنار‌ شود.

(اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- بدون کار وضع افسر و یا کارمندی‌ست که به علل زیر موقتاً از کار برکنار گردد: بند ۱ (اصلاحی ۱۳۵۶/۰۲/۲۸)- در صورت صدور کیفر خواست به اتهام ارتکاب جنایت عمدی از تاریخ اعلام دادسرا به قسمت مربوط به متهم اعم از اینکه کیفر خواست از‌ دادسرای عمومی و یا دادسرای اختصاصی صادر شده باشد. ‌تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۵۶/۰۲/۲۸)- هرگاه متهم به تعلیق یا بدون کاری خود اعتراض کند دادگاه صالح اعم از عمومی یا اختصاصی با رعایت تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات‌ عمومی رسیدگی کرده حکم مقتضی صادر می‌نماید. در صورت صدور حکم به رفع تعلیق یا بدون کاری از تاریخ صدور حکم متهم از بدون کاری یا تعلیق خارج خواهد گردید. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۵۶/۰۲/۲۸)- کلیه دادسراهای عمومی و اختصاصی مکلفند حسب مورد صدور کیفر خواست یا تصمیم دادگاه مبنی بر رفع تعلیق یا بدون کاری را به اداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی و قسمت مربوط به متهم اعلام دارند. ۲ (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- در صورت محکومیت قطعی به حبس در مواردی که طبق قانون دادرسی و کیفر ارتش مستلزم اخراج نباشد برای تمام مدت حبس که مورد حکم واقع گردیده اعم از اینکه حبس مزبور قبل از قطعیت حکم باشد یا بعد از آن. ‌تبصره (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- محکومین به حبس با خدمت و همچنین محکومین به حبس عادی در مواردی که برابر مقررات ماده ۴۲۱ قانون دادرسی و کیفر ارتش زندان آنان به حبس با خدمت تبدیل گردد مشمول مقررات این بند نخواهند بود. ۳ (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- در صورتی که در اثر عدم پرداخت محکوم به یا بدهی منجر به صدور اجراییه زندانی گردد برای مدت حبس. ۴- در صورتی که تنبیه انتظار خدمت موثر واقع نشده و طبق مواد ۱۱۶ و ۱۱۷ این قانون بدون کار گردد.

- معلول: وضع افسر و کارمندی است که به علت قیود خدمتی دچار سانحه یا بیماری شده که معالجه ان بیشتر از یک سال تمام طول کشیده و طبق تشخیص کمیسیون عالی پزشکی نظامی قادر به انجام خدمت نباشد. فصل سوم: برکناری افسران و کارمندان از خدمت

(منسوخ ۱۳۹۹/۰۸/۰۵)- خدمت افسران و کارمندان ممکن است به یکی از طرق ذیل پایان یابد. الف- بازنشستگی. وضع افسران و کارمندانی است که طبق مقررات فصل ششم این قانون بازنشسته شوند. ب (اصلاحی ۱۳۴۶/۰۵/۲۵)- انتقال: وضع افسر و کارمندی است که در صورت تمایل آن پس از تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران به یکی از‌ وزارتخانه‌ها – موسسات دولتی و یا موسسات وابسته به دولت منتقل شوند. ‌تبصره ۱- این قبیل افسران و کارمندان اگر بخواهند معاودت نمایند در صورتی که به وجود آنان احتیاج باشد با درجه و قدمت خدمت درجه ای که در تاریخ انتقال دارا بوده‌اند به خدمت پذیرفته خواهند شد مشروط بر اینکه مدت انتقال آنان بیش از سه سال نباشد و در مدت خدمت در وزارتخانه‌ها و بنگاه‌های نامبرده منتظر خدمت یا معلق یا مستعفی یا اخراج نشده باشند. تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۹۹/۰۸/۰۵)- انتقال افسران از ژاندارمری کل کشور چنانچه حائز شرایط زیر باشند به نیروهای مسلح شاهنشاهی امکان پذیر خواهد بود. ۱- تا درجه سرگردی (‌داخل) چنانچه دوره دانشکده افسری و دوره مقدماتی را طی نموده باشند. ۲- تا درجه سرهنگی (‌داخل) چنانچه دوره عالی رسته یا دوره دانشگاه جنگ را طی نموده باشند. ۳- امرائی که دوره دانشگاه جنگ را طی نموده باشند. ۴- افسران پزشک و فنی که دانشکده پزشکی یا فنی داخله یا خارجه را طی کرده باشند. تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۵۰/۰۷/۲۱)- انتقال افسران و کارمندان ارتش شاهنشاهی به ژاندارمری کل کشور و شهربانی کل کشور بنابر نیازمندیهای سازمانی پس از تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه انجام می‌شود. ج (اصلاحی ۱۳۵۲/۱۰/۱۷)- کسانی که به هزینه نیروهای مسلح شاهنشاهی تحصیل کرده‌اند در صورت پرداخت مبلغی معادل دو برابر هزینه مزبور و یا انجام خدمت پس از‌ خاتمه تحصیل معادل سه برابر مدت تحصیل ممکن است استعفا دهند. قبول استعفا در صورت اقتضای مصالح خدمتی به وسیله سازمان مربوط پیشنهاد و موکول به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود. ج- استعفاء- کسانی که نیروهای مسلح شاهنشاهی برای تحصیل آن‌ها هزینه‌ای پرداخت کرده باشد در صورت وجود یکی از شرایط زیر می‌توانند استعفا دهند. ۱- پرداخت دو برابر هزینه تحصیل. ۲- انجام خدمت پس از خاتمه تحصیل معادل سه برابر مدت تحصیل که در هر صورت از ده سال تجاوز نخواهد کرد. کسانی که ضمن خدمت به هزینه نیروهای مسلح شاهنشاهی دوره تخصصی را طی نموده‌اند باید دو برابر مدت تخصصی را خدمت کنند و در صورتی که مشمول قسمت اول این جزء نیز باشند باشند این مدت به خدمت مقرر در قسمت اول این جزء اضافه می‌شود. استعفای افسران به وسیله سازمان مربوط پیشنهاد می‌شود و قبول آن موکول به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود. ‌تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۵۲/۱۰/۱۷)- منظور از هزینه تحصیل موضوع بند ج این ماده اعم است از حقوق و مزایا و هزینه‌های زیست و پوشاک و همچنین سایر هزینه‌هائی که نیروهای مسلح شاهنشاهی به نحوی از انحاء برای تحصیل اشخاص موضوع این بند مصرف نموده و مبالغی که بازاء تحصیل آن‌ها نقد پرداخت کرده‌است. ‌تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۵۲/۱۰/۱۷)- در مورد صاحبان حرف پزشکی یک سال خدمت در مناطق گرمسیر یا نامساعد برابر ۱۸ ماه خدمت در سایر مناطق محسوب می‌شود مناطق‌ مذکور به موجب آیین‌نامه‌ای که به تصویب وزارت جنگ می‌رسد تعیین خواهد شد. تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۵۲/۱۰/۱۷)- تقاضای استعفای درجه‌داران منوط به داشتن حداقل پنج سال خدمت و موکول به تصویب مقامات مذکور در ماده ۱۹ می‌باشد. ‌تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۵۲/۱۰/۱۷)- در زمان جنگ یا بحران‌های سیاسی و وضع غیر عادی که بیم آغاز مخاصمات می‌رود استعفا مطلقاً پذیرفته نخواهد شد. ‌تبصره ۵ (الحاقی ۱۳۵۲/۱۰/۱۷)- افسران و کارمندانی که از خدمت مستعفی شده‌اند در صورت تقاضای شخصی هرگاه حائز شرایط زیر مورد احتیاج باشند فقط برای یک مرتبه با یک درجه پائین‌تر ممکن است به خدمت معاودت نمایند. ۱- در مدت برکناری محکومیت موثر به علت ارتکاب جنحه یا جنایت نداشته باشند. ۲- مدت برکناری آنان بیش از سه سال نباشد. د (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- اخراج- در پنج مورد زیر افسران و کارمندان از خدمت اخراج می‌شوند: ۱ (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- اگر طبق مقررات قانون دادرسی و کیفر ارتش محکومیتی پیدا نماید که مستلزم اخراج باشد. ۲ (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- در صورتی که مبادرت به اعمال خلاف حیثیت و شئون نظامی و یا مصالح ارتش بنماید (‌با رعایت مواد ۱۱۳ – ۱۱۵ – ۱۱۸ این قانون). ۳ (منسوخ ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)– در صورت شرکت افسر و کارمند در احزاب و دستجات سیاسی (‌با رعایت ماده ۱۱۳ و ۱۱۸) این قانون. ۴ (اصلاحی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- در صورت ترک تابعیت. ۵ (الحاقی ۱۳۴۴/۰۴/۱۵)- قصور عمدی در اجرای دستورات خدمتی و وظائف مربوط در صورتی که تنبیهات پیش‌بینی شده در آیین‌نامه انضباطی و انتظار خدمت و بدون‌ کاری به ترتیب موثر واقع نشده باشد (‌با رعایت مواد ۱۱۳ و ۱۱۵ و ۱۱۸). تبصره (الحاقی ۱۳۵۱/۰۳/۱۵): در مواردی که قصور عمدی در انجام وظایف و اجرای دستورات خدمتی به نحوی باشد که فرمانده یا رئیس قسمت مربوط با توجه به مصالح نیروهای مسلح شاهنشاهی برای تاثیر به موقع تنبیه، اخراج افسر یا کارمند خاطی را از خدمت ضروری تشخیص دهد می‌تواند بدون در نظر گرفتن ترتیبات مندرج در جزء ۵ بند (‌د) ماده ۱۵ نسبت به اخراج افسر یا کارمند خاطی با رعایت مواد ۱۱۳ و ۱۱۵ و ۱۱۸ اقدام نماید. ه (الحاقی ۱۳۵۶/۱۰/۲۶)- معافیت از خدمت. در صورتی که ادامه خدمت مشمولان این قانون به تشخیص هیئت‌ها و کمیسیون مندرج در مواد ۱۱۳ و ۱۱۸ این قانون منطبق با مصالح نیروهای مسلح‌ شاهنشاهی نبوده و مورد از مصادیق بند د این ماده نباشد از خدمت معاف گردیده و با آنان به ترتیب زیر رفتار می‌شود: ۱- در صورتی که ۲۰ سال خدمت یا بیشتر داشته باشند حقوقی معادل حقوق بازنشستگان از صندوق بازنشستگی مربوط به آنان پرداخت می‌گردد و از‌ نظر امور رفاهی و درمانی همچنین مستمری وراث نیز مشمول مقررات مربوط به بازنشستگان خواهند بود. ۲- در صورتی که کمتر از بیست سال خدمت داشته باشند حسب مورد از مبلغی معادل وجوهی که در باز خرید سوابق خدمتی به افسران و درجه‌داران‌ پرداخت می‌شود به طور یکجا استفاده خواهند نمود. فصل چهارم: ترفیعات ۱) شرایط عمومی ترفیعات

- ترفیع افسران و ارتقاء رتبه همردیفان پس از طی مراحل این قانون منوط به تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه خواهد بود.

- برای نیل به مقام افسری و همچنین ترفیع از درجه سرهنگی به بالا فرمان همایونی صادر خواهد شد.

- ترفیع افسران و ارتقاء رتبه همردیفان پس از درج در فرمان همگانی ارتش ابلاغ خواهد شد. تبصره (الحاقی ۱۳۴۶/۰۳/۲۹)- ترفیع افسران ژاندارمری کل کشور و ارتقاء رتبه همردیفان آنان در فرمان اختصاصی ژاندارمری کل کشور درج و ابلاغ می‌شود. این‌ مقررات شامل افسران ژاندارمری و همردیفان آنان که از تاریخ تصویب قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی ترفیع یا ارتقاء یافته‌اند نیز می‌گردد.

(اصلاحی ۱۳۴۸/۰۳/۱۵)- ترفیع درجه‌داران و ارتقاء رتبه همردیفان با رعایت مقررات این قانون در حدود تعداد مجاز به شرح زیر خواهد بود الف- تا درجه گروهبان یکمی داخل در اختیار مقامات سرلشکری (سرلشگری). ب- درجه استواری در اختیار مقامات سپهبدی. تبصره- ترفیعات درجه‌داران و ارتقاء رتبه همردیفان در ژاندارمری در اختیار فرمانده ژاندارمری می‌باشد.

(اصلاحی ۱۳۴۳/۰۸/۰۹)- ترفیع افسران و کارمندان ارتش با رعایت شرایط مقرر در این قانون و برابر طرح‌های مصوبه ارتش در هر موقع سال اعطاء می‌گردد.

(اصلاحی ۱۳۵۸/۰۸/۲۹)- ترتیب و تطبیق درجات در نیروهای مسلح شاهنشاهی به شرح زیر است: در نیروهای زمینی و هوایی در نیروهای دریایی سرباز ناوی سرباز یکم ناوی یکم سرجوخه سرناوی گروهبان سوم – گروهبان دوم مهناوی ۲ گروهبان یکم مهناوی ۱ استوار دوم ناو استوار ۲ استوار یکم ناو استوار ۱ افسریار – ستوان سوم ناویان سوم ستوان دوم ناویان دوم ستوان یکم ناویان یکم سروان ناو سروان سرگرد ناخدا ۳ سرهنگ ۲ ناخدا ۲ سرهنگ ناخدا ۱ سرتیپ دریادار سرلشگر دریابان سپهبد دریاسالار ارتشبد دریابند تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۵۸/۰۸/۲۹)- از سرباز تا سرجوخه (‌داخل) افراد نامیده می‌شوند: از گروهبان ۳ تا افسریار (‌داخل) درجه‌دار نامیده می‌شوند. از ستوان ۳ تا سروان (‌داخل) افسر جزء نامیده می‌شوند. از سرگرد تا سرهنگ (‌داخل) افسر ارشد نامیده می‌شوند. از سرتیپ به بالا امراء نامیده می‌شوند. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۵۸/۰۸/۲۹)- ترتیب درجات در ژاندارمری کل کشور مانند درجات نیروی زمینی خواهد بود باستثناء سرباز و سرباز یکم که در ژاندارمری ژاندارم یکم نامیده می‌شود. تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۵۸/۰۸/۲۹)- استواریکم‌هائی می‌توانند به درجه ستوان‌یاری ارتقاء یابند که دارای محل سازمانی و پایه مهارت لازم باشند.

- کسانی که با داشتن حداقل گواهینامه دوره کامل متوسطه دوره دانشکده افسری را به پایان رسانده به درجه ستوان دومی و کسانی که با‌ داشتن حداقل گواهینامه دوره کامل متوسطه آموزشگاه افسری را به پایان برسانده به درجه ستوان سومی نائل خواهند شد. تبصره (اصلاحی ۱۳۶۲/۱۲/۰۲)- با دانشجویان رشته خلبانی دانشکده افسری نیروی هوایی از نظر نیل به درجه افسری مانند سایر دانشجویان دانشکده‌های افسری ارتش رفتار شده و در صورت عدم امکان ادامه تحصیل در این رشته با آنان به ترتیب زیر رفتار می‌گردد: ‌الف- هرگاه به تشخیص دانشکده قادر به تحصیل در رشته خلبانی نبوده و لکن بتواند در یکی دیگر از تخصص‌های آن نیرو تحصیل نمایند جهت طی‌ آموزش مزبور معرفی و در آن رشته به تحصیل ادامه خواهند داد. ب- چنانچه به عللی خارج از اراده قادر به تحصیل در هیچ یک از تخصص‌های آن نیرو نباشند پس از پرداخت هزینه‌ای که برای آنان صرف شده است از‌ ارتش اخراج می‌گردند. ج- در صورتی که به عللی که در حیطه اراده آنان باشد شایسته تحصیل در هیچ یک از تخصص‌های آن نیرو نباشند پس از پرداخت دو برابر هزینه‌ای که برای آنان صرف شده است، از ارتش اخراج می‌گردند و پس از اخراج نیز هیچ یک از ارگان‌ها و نهادها مجاز به استخدام آنان در رابطه با آموزش‌هائی که در‌ دانشکده طی کرده‌اند نمی‌باشند: ‌د- تشخیص ارادی یا غیر ارادی بودن علل مذکور در بندهای ب و ج بر عهده کمیسیونی مرکب از اعضاء زیر می‌باشند: ‌الف- معاون پرسنلی نیروی هوایی یا نماینده تام‌الاختیار وی. ب- رئیس عقیدتی سیاسی نیروی هوایی یا نماینده تام‌الاختیار وی. ج- رئیس بازرسی نیروی هوایی یا نماینده تام‌الاختیار وی. ‌د- رئیس دانشکده افسری نیروی هوایی. ‌ه‌- مسئول حفاظت اطلاعات دانشکده

(منسوخ ۱۳۹۹/۰۸/۰۵)– کسانی که با داشتن گواهینامه دوره کامل متوسطه دوره‌های تخصصی یا فنی از قبیل پزشکی – دندان پزشکی – دامپزشکی – داروسازی و امثال آن اعم از داخله یا خارجه را طی می‌نمایند در صورتی که طبق اساسنامه و مقررات دانشکده افسری قبول خدمت نمایند پس از انقضاء مدتی از شروع تحصیل آنان در دوره تخصصی یا فنی که آن مدت معادل دوره تخصصی دانشکده افسری باشد به شرط موفقیت در امتحان سال‌های مربوطه به درجه ستوان دومی نائل خواهند شد و ترفیع بعدی آنان تابع مقررات این قانون خواهد بود.

- چنانچه دانشجویان دوره‌های تخصصی پس از نیل به مقام افسری در سال های تحصیلی بعد دو سال متوالی در یک کلاس مردود شوند به یکی از دوره‌های تخصصی سایر رشته ها معرفی و پس از اینکه دوره جدید را با موفقیت به پایان رسانیدند برسته جدید اختصاص یافته و ترفیعات بعدی آنان تابع مقررات مندرجه در این قانون خواهد بود و چنانچه مایل به ادامه خدمت در ارتش نشوند با پرداخت هزینه تحصیلی که ارتش برای آنان متحمل شده از خدمت معاف می‌گردند.

(اصلاحی ۱۳۵۶/۰۲/۰۳)- فارغ التحصیلان دوره‌های تخصصی و فنی داخله یا خارجه چنانچه قبل از انجام خدمت زیر پرچم تقاضای استخدام نمایند در صورتی که به وجود آنان احتیاج باشد پس از طی دوره مخصوص نظامی در رسته مربوطه با درجه ستوان سومی یا ستوان دومی یا ستوان یکمی (‌به ترتیب بر حسب اینکه دارای گواهینامه دوره کامل متوسطه یا دانشنامه لیسانس یا دکترا باشند) پذیرفته خواهند شد. ستوان سوم‌ها از مزایای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء و ستوان دوم ها و ستوان یکم ها از مزایای فارغ التحصیلان دانشکده افسری استفاده خواهند نمود.

- افسران دانشجوی دوره‌های مختلف در هر یک از سنوات تحصیلی در صورتی که از عهده امتحانات مربوطه بر نیایند مدت سال‌های تجدیدی آنان از لحاظ ترفیع محسوب نخواهد شد.

- کسانی که در جریان تحصیلات در دانشکده‌های تخصصی و فنی یکی از دانشگاه‌های داخلی و خارجه داوطلب استخدام بشوند در صورت احتیاج و حائز بودن شرایط مقرره در این قانون ممکن است در دانشکده افسری (‌رسته مربوطه) استخدام شوند و در این صورت مشمول مقررات این فصل بوده و مدت تحصیلات قبلی آنان در دانشگاه جز مدت خدمتشان محسوب خواهد شد. تبصره ۱- این قبیل اشخاص قبل از پوشیدن لباس نظامی بایستی آموزش‌های لازم نظامی را در حدود برنامه رسته مربوطه فراگیرند. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۵۳/۱۲/۱۹)- کسانی که قبل از تصویب قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مشغول خدمت شده‌اند مدت تحصیلات قبلی آنان در دانشگاه از لحاظ بازنشستگی جزو سال‌های خدمت آن‌ها محسوب خواهد شد مشروط بر اینکه کسور بازنشستگی مدت مزبور را به ماخذ صدی ده حقوقی که قانوناً دریافت می‌دارند تادیه نمایند.

- فارغ التحصیلان هنرستان عالی موسیقی کشور که خدمت زیر پرچم را انجام داده باشند در صورت احتیاج نیروهای مسلح شاهنشاهی و حائز بودن شرایط مقرره در این قانون با درجه ستوان دومی رسته مربوطه استخدام و ترفیعات بعدی آنان تابع مقررات این قانون خواهد بود. تبصره- چنانچه فارغ التحصیلان مزبور زیر خدمت پرچم را انجام نداده باشند پس از طی دوره مخصوص نظامی با درجه ستوان دومی استخدام خواهند شد.

- درجه‌داران ارتش که دارای گواهینامه سوم متوسطه بوده و بتوانند از عهده طی دوره آموزشگاه افسریاری برآیند به درجه افسریاری نائل می‌گردند. در صورتی که افسریاران موفق به اخذ گواهینامه دوره کامل متوسطه شوند به درجه ستوان سومی نائل و از مزایای فارغ التحصیلان آموزشگاه افسری جزء استفاده خواهند کرد.

(اصلاحی ۱۳۵۶/۰۲/۰۳)- افسران وظیفه‌ای که در حین خدمت زیر پرچم داوطلب خدمت در نیروهای مسلح شاهنشاهی گردند در صورت احتیاج و واجد بودن‌ شرایط با حفظ سوابق درجه‌ای که دارند به خدمت پذیرفته شده و از نظر استخدامی و ترفیعات لیسانسیه‌ها مانند فارغ‌ التحصیلان دانشکده افسری و‌ دپپلمه‌ها (‌دیپلمه‌ها) مانند فارغ‌ التحصبلان (فارغ‌ التحصیلان) آموزشگاه افسری جزء خواهد بود.